Goniec

Register Login

Wywiady

Przedstawiamy Państwu wywiad z Borysem Wrzesnewskym, jednym z liderów ukraińskiej diaspory w Kanadzie, byłym posłem federalnym, na temat wydarzeń na Ukrainie. Borys Wrzesnewskyj ma też polskie korzenie i jakiś czas temu przekazał 30.000 dol. na Katedrę Języka Polskiego na Uniwersytecie Torontońskim. 

Janusz Niemczyk: Czy mógłby Pan opisać osobom niezorientowanym aktualną sytuację na Ukrainie?

Borys Wrzesnewskyj: To, co tam się dzieje, to jest kontynuacja rosyjskiego imperializmu, który widzieliśmy przez wieki. Tym razem jest on pod nowym zbiorem politycznych założeń zwanym putinizmem. Jest on najbliższy temu staremu carskiemu sposobowi kontroli. Taktyka jest ta sama, ale ideologicznie ja to odnosiłem przy wielu okazjach do nowego faszyzmu. W parlamencie niektórzy nie zgadzali się ze mną w sprawie oceny tego, co Putin wprowadza w Rosji, że to faszyzm. Ale proszę zwrócić uwagę, że dzisiaj już niewiele osób by się z tym nie zgodziło. Jeśli nie podoba się panu zwrot faszyzm, to można nazwać to systemem autorytarnym. Putinowska dyktatura z ideologią neoimperialistyczną i szowinistyczną. Więc można użyć tej definicji lub jaśniejszego terminu, można to nazwać faszyzmem. W skrócie jest to system porównywalny do tego zbudowanego przez Mussoliniego we Włoszech, przez Hitlera w Niemczech, przez Franco w Hiszpanii. I co to jest? Niebezpieczeństwo tego nowego faszyzmu ma nową twarz, ponieważ nie tak jak te wcześniejsze chłodne konflikty w Naddniestrzu, Mołdawii, Abchazji lub w południowej Osetii stworzone przez Kreml były inne od tej wizji, jaką pan Putin stworzył w przypadku Ukrainy. W swoim przemówieniu do połączonych izb rosyjskiego parlamentu zrobił odniesienia do Kijowa jako rosyjskiego miasta, jako serca rosyjskiej cywilizacji. Kłamliwie, ale to jest to, do czego zmierza.

piątek, 11 lipiec 2014 18:20

Nie wolno spać

Napisał

Z dyrektorem i założycielem Radia Maryja, o. Tadeuszem Rydzykiem CSsR rozmawia Andrzej Kumor

- Ojcze Dyrektorze, z doniesień agencyjnych z Polski odnosi się wrażenie, jakby historia zaczęła przyspieszać - mamy sprawę doktora Chazana, mamy sprawy związane z różnymi aferami, Kościół jest atakowany frontalnie. Słyszymy o bluźnierczych sztukach, tak, jakby usiłowano prowokować? Jak to widać z Torunia, czy coś się ostatnio zmieniło? Czy można mówić o silniejszym ataku?

- Myślę, że jeśli chodzi o te sztuki, to nie jest to pierwsze, raczej to się rozwija - tak jak w muzyce - jest pewne crescendo. Zmieniają się metody, może są bardziej sprytne. Nie zawsze dostrzega się te ataki, wychodzi to po jakimś czasie. Owszem są ataki na dr. Chazana i na Kościół i na to co polskie. Wszystko jest atakowane, ale ja w tym widzę nadzieję.

Kilkanaście dni temu sąd ogłosił wyrok w sprawie Mary Wagner – dziewięć miesięcy więzienia i dwuletni okres próbny. 

Mary wchodziła do klinik aborcyjnych, rozdawała białe róże i modliła się, próbując namówić kobiety do zrezygnowania z aborcji. Aresztowana, spędziła w areszcie śledczym prawie dwa lata. Sąd uznał ją za winną stawianych zarzutów.

Andrzej Kumor: Mary, na początku dziękujemy za to, co zrobiłaś i co wciąż robisz, bo uświadomiło to nam wszystkim, że Kanada jest jednym z nielicznych państw na świecie, gdzie zabijanie osób nienarodzonych nie jest w żaden sposób ograniczone, a aborcja jest możliwa i legalna aż do urodzenia.

Twoje poświęcenie sprawiło, że ludzie w tym kraju zaczęli myśleć o świętości życia ludzkiego; o tym że dziecko w łonie matki jest człowiekiem.

Usiłowałaś oprzeć argument swej obrony właśnie na uznaniu człowieczeństwa płodu. Sędzia odrzucił jednak tę ścieżkę. Zakładając, że odwołasz się od wyroku, czy ta sama argumentacja będzie obecna w Twojej apelacji?

– Muszę porozmawiać o tym z moim prawnikiem. Musimy wytrwać, musimy mieć nadzieję, że nastąpi w jakiś sposób potwierdzenie człowieczeństwa dziecka w łonie matki.

To byłoby spójne z uczynionym już w sądzie rozróżnieniem między człowieczeństwem na gruncie nauki (scientific humanity) a człowieczeństwem na gruncie prawa (legal humanity). Już samo przedstawienie tego przed sądem pozwoliło unaocznić, jak wielka hipokryzja ma tu miejsce i jak bardzo jest to nielogiczne. To musi być przedłożone pod uwagę sądu, choć ostatecznie może on oczywiście odrzucić naszą argumentację. Ten brak spójności to jest coś bardzo alarmującego.

Odniesiemy sukces niezależnie od tego, czy wygramy, bo obnażamy tu wielką niesprawiedliwość. Gdyby nikt nie podjął się takiego wyzwania, można by sądzić, że nic nie jest nienormalne, że wszystko jest dopuszczalne.

• wywiad przeprowadzono 12 czerwca przed opublikowaniem przez tygodnik "Wprost" nagrań z podsłuchów


Anna Wiejak: Witamy w portalu prawy.pl. Dzisiaj naszym i państwa gościem jest reżyser Grzegorz Braun.
Grzegorz Braun: Dzień dobry, szczęść Boże.

– Miejsce nietypowe, gdyż centrum konferencyjne. Dzisiaj odbywa się konferencja "Zmienić przeznaczenie". Dlaczego przeznaczenie można by zmieniać?
– Pewnie dlatego, że wszyscy, jak tutaj się spotykamy, nie musimy się nawzajem za bardzo przekonywać do tego, jak bardzo stan Polski jest opłakany, jak dalece państwo polskie nie istnieje. Państwo polskie abdykowało ze swoich bardzo istotnych, pierwszoplanowych prerogatyw w dziedzinie finansów, obronności, bezpieczeństwa. Tak że rozliczne tego są przykłady. Państwo polskie zrzekło się możliwości funkcjonowania na własnym terytorium. No i cóż, siła złego na jednego. Dzieliliśmy się tutaj spostrzeżeniami i naprawdę właśnie nie musimy sobie tego zbyt obszernie tłumaczyć, jak wiele jest zagrożeń. No i kwestia tylko, czy można temu, co zdawałoby się dzisiaj nieuchronne, zapobiec, czy ten los może być odmieniony i co zrobić, żeby to się stało.

piątek, 13 czerwiec 2014 23:13

Rządzący mają możliwości, aby nam podokuczać

Napisane przez

Korzystając z obecności o. Jana Króla z Radia Maryja na niedzielnym pikniku Rodziny Radia Maryja w Kanadzie, przeprowadziliśmy krótki wywiad.

Goniec: Telewizja Trwam jest już teraz na multipleksie, czy są jeszcze jakieś problemy, czy jeszcze się trzeba o coś modlić?

Ojciec Jan Król: Modlić to się, panie redaktorze, zawsze trzeba, bo to jest potrzebne nam, potrzebne naszej wierze. Natomiast jeżeli chodzi o Telewizję Trwam, to rzeczywiście w Polsce jest na multipleksie i można odbierać przy pomocy zwyczajnej anteny telewizję na terenie całej Polski, tak jak każdy inny program. Dzięki temu ta telewizja jest dostępna bez satelity.


Na zdjęciu: Ekipa filmowa z Polski przy pracy w Mississaudze. Od lewej: Piotr Nykowski (dźwiękowiec), Marcin Peresada (operator), Zdzislaw Sajuk (kierownik produkcji) i Grzegorz Braun

– W Toronto trwa proces kanadyjskiej katoliczki więzionej za obronę życia poczętego, a Pan szykuje o tym film. Jak do tego doszło, że Grzegorz Braun zainteresował się sprawą Mary Wagner i przemierza Ocean, by kolejny raz uczestniczyć w jej sądowych bataliach?

Grzegorz Braun: Pierwszy raz widziałem ją w kanadyjskim sądzie przed kwartałem. Znalazłem się tam z pewnego – jak to się mówi po świecku – przypadku. Mianowicie na kolejne zaproszenie mieszkających tam rodaków miałem pokazać moje filmy w Toronto. Okazało się, że akurat w tym samym terminie i w tym samym mieście rusza proces Mary Wagner. Zobaczyłem stającą przed sądem drobną dziewczynę, lat trzydziestu kilku; ale kiedy widzimy ją w kajdankach – no bo tak rutynowo wprowadza się ją i wyprowadza z sali sądu – w otoczeniu o trzy numery większych policjantów i policjantek, no to robi ona wrażenie osoby nieletniej nieledwie. To była krótka rozprawa, poświęcona tylko kwestiom formalnym i ustaleniu dalszych terminów. Na koniec sędzia rutynowo zapytał podsądną, czy nie zechce mimo wszystko skorzystać z możliwości zwolnienia warunkowego – co oznacza w tym wypadku złożenie podpisu pod zobowiązaniem, że nie będzie robić tego, co czyniła do tej pory – a ona po raz kolejny grzecznie odmówiła i poszła w kajdankach do aresztu na następne miesiące. Trudno mi było oprzeć się wrażeniu, że oto właśnie odbywa się być może jeden z najważniejszych procesów naszej epoki.

Drugi raz znalazłem się wśród publiczności w sądzie prowincji Ontario kilkanaście dni temu – już z towarzyszącą mi ekipą, choć notabene samej rozprawy nie pozwolono nam filmować.

piątek, 16 maj 2014 12:57

Mary Wagner dla "Gońca": Można pokonać Goliata

Napisane przez

Mary WagnerPoniższy wywiad z Mary Wagner zostanie ujęty w najnowszym filmie Grzegorza Brauna o sprawie Mary. Polska ekipa filmowa zakończyła właśnie pracę, rejestrując wiele godzin wywiadów z osobami zaangażowanymi w ruch obrony życia. Wyrok w procesie Mary Wagner decydować będzie o ochronie życia ludzkiego w Kanadzie i innych krajach.

Mary Wagner jest osadzona w areszcie śledczym w Milton, można ją tam odwiedzać, można jej wysyłać listy i przekazywać pieniądze na fundusz obrony. Wywiad został przeprowadzony przed wtorkową rozprawą.

Andrzej Kumor: Mary, jak się czujesz przed tak ważnym dniem?

Mary Wagner: Mam nadzieję, że sędzia wsłucha się w argumenty z otwartym sercem i z otwartą głową, uznając, iż prawo w tym kraju powinno szanować moralność. Miałam okazję przeczytać stanowisko pani prokurator i uderzyło mnie, że oddziela ona porządek moralny od porządku prawnego, tak że nawet jeśli uznaje się zobowiązanie moralne, to nie wiąże się to z powinnością prawną. To mnie uderzyło. Uczynimy wszystko co w naszej mocy, aby bronić dziecka nienarodzonego i jego człowieczeństwa. Według prokuratury, sprawa moralności jest całkowicie niezwiązana ze sprawą porządku prawnego. Mamy nadzieję, że proces dojdzie do punktu, w którym będziemy mogli zaprezentować argumenty na rzecz człowieczeństwa dziecka nienarodzonego.

Michał Krupa: Kim jest Krzysztof Bosak?

Jestem działaczem społecznym ze sporym doświadczeniem w organizacjach pozarządowych i polityce, który zdecydował się wraz z przyjaciółmi, by w tych wyborach do Parlamentu Europejskiego organizować od podstaw swój własny komitet wyborczy.

Urodziłem się i wychowałem w Zielonej Górze, w rodzinie inżynierów elektroników. Wszyscy moi dziadkowie byli na Ziemie Odzyskane przesiedleni z Kresów. W klasie maturalnej, będąc przeciwny wejściu Polski do Unii Europejskiej i wszelkim lewicowym ideologiom, związałem się ze środowiskiem Młodzieży Wszechpolskiej. Tak zaczęła się moja przygoda ze środowiskiem narodowym, która kilka lat później zawiodła mnie do Sejmu, w którym byłem najmłodszym posłem, 10 lat później do organizacji Marszów Niepodległości, a 15 lat później do współtworzenia Ruchu Narodowego.

rn1

Studiowałem architekturę, ekonomię i filozofię, po maturze 3 lata mieszkałem we Wrocławiu, a od dekady mieszkam i działam w Warszawie. Wielu ludzi, którzy nie znają szczegółów mojego zaangażowania społeczno-politycznego, kojarzy mnie przede wszystkim z ostrych dyskusji telewizyjnych, w których prowadzący chętnie zestawiają mnie z przedstawicielami lewicy.

Agnieszka Piwar: Jak ocenia Pan media w Polsce relacjonujące wydarzenia zapoczątkowane na kijowskim Majdanie, a których konsekwencje trwają do teraz?

braung

Grzegorz Braun: Ciarki mnie przechodzą, kiedy naraz wszyscy zaczynają mówić jednym głosem – i media zależne od Adama Michnika, i media zależne od Adama Lipińskiego; kiedy nagle na podobną nutę zaczynają grać sprawozdawcy i komentatorzy Torunia i Wiertniczej, a lider opozycji oklaskuje premiera – i odwrotnie – a wszystko to w ramach zjednoczonego frontu antyputinowskiego. Funkcjonariusz zbrodniczej organizacji Włodzimierz Putin nie jest bohaterem mojego romansu – co, jakby się kto pytał, jasno wynika z moich filmów (np. "Defilada zwycięzców", "Marsz wyzwolicieli", "Transformacja – od Lenina do Putina"). Ale dostrzeganie inspiratorów wojny ukraińskiej tylko na Kremlu – to dowód poważnej wady wzroku. Kto przekonuje dziś Polaków, że tylko Rosja zagraża wolności narodów w naszej części świata – ten jest albo nie dość bystry, albo nie dość szczery. Warto dostrzegać aktywną rolę i interesy także innych imperiów – np. niemieckiego, które wszak od stu lat usiłuje w kolejnych podejściach realizować koncepcję "gospodarki wielkiego obszaru" w Mitteleuropie. Pilne geostrategiczne interesy imperium amerykańskiego splatają się tu również z tradycyjnymi aspiracjami "mocarstwa anonimowego", którego agendy działają pod różnymi szyldami, np. Międzynarodowego Funduszu Walutowego. Ten ostatni jest wszak w nieustannej potrzebie poszerzania swych terenów łowieckich, a raczej pasterskich – bo chodzi przecież o nowe stada owiec, które można będzie strzyc do gołej skóry.

KubaSoltysinski 01Wychowany w Kanadzie, mieszka w Polsce. Jakub Sołtysiński jest synem polskich imigrantów, wychował się i wykształcił w Ontario, od kilku lat mieszka i pracuje w Polsce, gdzie założył rodzinę.

– Spotykamy się po pięciu latach, wciąż jesteś w Polsce, mieszkasz tam, pracujesz. Jak się zmieniła twoja perspektywa?

– Widzę więcej słabych elementów życia w Polsce.

– Życia codziennego?

– Tak. Znam też lepiej system i potrafię lepiej w nim funkcjonować. To na pewno jest duża zmiana. Czyli te rzeczy, które mnie gryzły, gdy się przeprowadziłem do Polski, nadal mnie gryzą, ale nie pozwalam im tak głęboko docierać.

– Zgrubiała ci skóra?

– Tak, dokładnie. Na pewno na lepsze się trochę zmienia sama Polska. To widać. I jeżeli to widać na przestrzeni tych siedmiu lat, kiedy tam mieszkam, to jest to dobry znak.

Mówisz, że zmienia się na lepsze; czy myślisz, że może dlatego, że mieszkasz w Warszawie, mieście, w którym koncentruje się i gospodarka, i administracja itd.? Masz kontakty z ludźmi spoza Warszawy, tam też Polska zmienia się na lepsze?

– Mówiąc, że zmienia się na lepsze, chodzi mi o to, że interakcja międzyludzka staje się, według mnie, bardziej cywilizowana.

– Ludzie nie są mniej spięci?

– Nie są już tacy agresywni. To był problem, który zauważyłem, jak tam przyjechałem. Pomimo że w Ameryce Północnej uśmiech jest sztuczny, to ułatwia w wielu przypadkach życie codzienne. Z drugiej strony, wiadomo, że w Polsce ludzie są bardzo otwarci, jak się już ich pozna. To jest ta różnica, że tutaj jednak tak nie jest i trzeba być albo w rodzinie, albo być z kultury, która jest bardzo otwarta, żeby wejść do zamkniętego grona.

W Polsce trzeba być w rodzinie, a jak już się jest, to jest bardzo ciepło i przyjemnie.

Natomiast ta agresja, która się wylewa w interakcjach codziennych, gdy spotykamy się w sklepach, w pracy, na drodze do pracy, w przedszkolach, szkołach itd., to widać, że to się zmienia na bardziej pozytywne.

Jeśli chodzi o gospodarkę, to trudno powiedzieć. Jak się wyjedzie z dużego miasta, widać, że Polska nie jest bogatym krajem, że bieda naprawdę jest wszędzie. Nie trzeba daleko jechać, żeby to zobaczyć. Wystarczy pół godziny poza duże miasto i to od razu widać.

– Duże miasto, czyli Warszawa...

– Warszawa, Kraków, Wrocław, Lublin. Wydaje mi się, że to jest nawet trochę jak w Kanadzie. Może Toronto jest trochę większe i bardziej obszerne, natomiast wystarczy pojechać na północ i widać, że tych pieniędzy jest trochę mniej.

– Ale na północy mało ludzi mieszka.

– Zgadza się, w Polsce jest większe zagęszczenie, ale widać te skrajności, że tych pieniędzy nie ma. Tego się nie odczuwa w Warszawie. Jeżeli ktoś mieszka w Warszawie i nie wyjeżdża, to ta perspektywa jest trochę spaczona.

Mam na myśli nie tylko kwestie ekonomiczne – rzadko się o tym mówi, ale czasami w wiadomościach podają, że na przykład karetka nie dojechała do małej miejscowości itd. W Warszawie też się to zdarza, ale na pewno rzadziej. Więc jest faktycznie tak jak w każdym kraju, jak się mieszka w metropolii, można powiedzieć, to jest się odizolowanym od takich problemów ogólnych, które mogą dotyczyć dużej części społeczeństwa, a nie widać ich w mieście.

– Mówiłeś, że umiesz teraz więcej rzeczy załatwić, umiesz się poruszać w tym życiu, które jest w Polsce. Czy to znaczy, że wiesz, kiedy się uśmiechnąć, a kiedy dać łapówkę?

– Prywatnie nie popieram łapówek, więc automatycznie mi się to przekłada na współpracę biznesową, czyli w firmie, w której pracuję, w doradztwie, w consulting, nie ma miejsca na to, to jest tak ryzykowna gra – oczywiście słychać o tym w Polsce, duże przetargi rządowe, to rozchodzi się w gronie zainteresowanych – ja akurat w informatyce pracuję – co chwila wychodzą jakieś większe sprawy na jaw, tak jak ostatnio z HP (Hewlett-Packard), gdzie faktycznie przekupywano w Polsce urzędników. Gdy się chce coś załatwić, to uśmiech jest OK, ale to już jest załatwianie lub pomaganie sobie w załatwieniu jakiejś sprawy w taki międzyludzki sposób, który nie ma konotacji ekonomicznych. Uśmiech nikogo nic nie kosztuje i to, że kogoś ładnie poproszę, to dalej jest dobra wola drugiej osoby, ona nie ma z tego żadnych korzyści, co najwyżej może być bardziej zadowolona, lub mogę być dla niej niemiły.

Natomiast widać, że korupcja jest; widać to w biznesie, czuć to, nawet się o tym rozmawia. Nie umiem w tym funkcjonować, więc nie mogę z tego skorzystać, po prostu nie umiem.

Twoim zdaniem to jest subtelniejsza korupcja niż dawanie koperty z pieniędzmi, tak jak to kiedyś wyglądało?

– Trudno mi powiedzieć, nie robiłem tego, nie byłem świadkiem czegoś takiego. Wiem, że lekarzowi nadal ludzie – chyba to tradycja – dają czekoladki, alkohol. Oczywiście to jest kwestionowane, karane, podważane itd. Wydaje mi się, że jeśli chodzi o sferę biznesową, bo tam jest ta największa korupcja, bo małe, prywatne rzeczy, nawet jak są duże w skali, to wartość tego i strata dla wszystkich łącznie z państwem nie jest duża.

– Mówisz na styku państwo – prywatny kontraktor.

– Tak, standardowo. Wydaje mi się, że to nadal tam jest i nadal tam będzie. Akurat nasza firma z założenia nie wchodzi w przetargi państwowe ze względu na korupcję. Tam ciężko jest się poruszać bez tego. Wydaje mi się, że to jest na jakimś poziomie w każdym kraju, i w Polsce uczą się robić to bardziej dyskretnie.

– Powiedz, co cię zaczyna drażnić po przyjeździe do Kanady, bo od czasu do czasu tutaj bywasz? Coś się pogarsza?

– Na pewno jest dużo łatwiej porównywać. Jedna rzecz, która mnie bardzo drażni, to są ograniczenia praw. I to widać. Jak się jedzie do Europy i mieszka się trochę dłużej, to czuć, że można trochę głębiej oddychać. Jest trochę więcej przestrzeni.

– Można zapalić papierosa?

– Tak, na przykład, dzisiaj słyszałem, że w Victorii w BC zabraniają w miejscach publicznych palić papierosy, będzie można tylko w samochodzie i w domu. Nie widzę w tym celu, ale dla mnie ograniczanie praw obywatelskich jakichkolwiek i inwigilacja to bardzo zły kierunek. Tego nie czuć w Europie, nie czuć tego w Polsce.

– Ale w takiej Wielkiej Brytanii jest kamera na kamerze.

– Moje wspomnienia z Kanady są takie, że jak jeździłem, to miałem coś takiego jak akcja "RAID", że mnie mogli w środku nocy zatrzymać i było wielkie sprawdzanie, czy nie piłem alkoholu. A to nie chodziło o to. W wielu przypadkach wyłapywali zupełnie inne przypadki łamania prawa. Czułem się trochę jak w kraju policyjnym, dlaczego ktoś mnie zatrzymuje bez konkretnego powodu i legitymuje?!

Oczywiście można żartować, są jakieś uzasadnienia, że jest bezpieczniej itd., ale są też inne metody na uzyskanie tych rzeczy niż ograniczanie praw. Podobnie z paleniem. To jest rzecz, która mnie tutaj drażni. Porównując do tego, jak wygląda życie w Europie, to tutaj mnie to trochę boli i definitywnie uważam, że powinno to być zmienione.

Druga rzecz. Wydaje mi się, że kierunek Kanady jako kraju multikulturalnego, na długą metę to nie będzie działało. Stany troszeczkę inaczej to rozwiązały, mają tzw. melting pot.

– Tam też się to zmienia. Też się zwraca uwagę na przywiązanie do wartości etnicznych.

– Tutaj jest to mocniejsze. Wydaje mi się, że żeby ten kraj był silny, żeby wszyscy ciągnęli ten wóz w jednym kierunku, to powinno być silniejsze nauczanie, wspieranie i budowanie poczucia zjednoczenia Kanadyjczyków. Wydaje mi się, że w dłuższej perspektywie to będzie problem Kanady. To się będzie zmieniać na gorsze. Im większe grupy etniczne i mniejszości będą powstawały – nie mówię, że to jest złe – będzie brakowało Kanady. To będzie polska Kanada, to będzie azjatycka Kanada...

– W sytuacji, kiedy jest dobrobyt i wszyscy mają co jeść i pracę, to może nie odgrywa to takiej roli, jak w sytuacji zagrożenia...

– Oczywiście, jak jest gorzej, każdy będzie wspierał swoich i te granice między kulturami i nacjami będą się poszerzały. Nie mówię o nienawiści, bo myślę, że na to nie będzie miejsca oprócz jakichś skrajnych przypadków. Myślę, że to jest coś, na co Kanada powinna położyć nacisk.

– Brak spójności, żeby nam zależało na tym, żeby to państwo dobrze funkcjonowało?

– Wydaje mi się, że każdy kraj powinien budować poczucie jedności i robić to bardzo silnie, bo to jest taka duża rodzina.

– Jesteś Polakiem z pochodzenia, czy czujesz jakiś sentyment do Kanady, czujesz się związany z Kanadą, czujesz się Kanadyjczykiem?

– Czuję się Kanadyjczykiem, definitywnie. Jak mieszkałem na początku w Europie i ktoś się mnie pytał, skąd jestem, to automatycznie odpowiadałem, że z Toronto. Potem zauważyłem, że mi to sprawia trochę problemów w poruszaniu się, że ludzie dziwnie się patrzyli, więc zależnie od sytuacji dobieram odpowiedź, ostrożnie, czy jestem Polakiem, czy jestem Kanadyjczykiem.

Natomiast nadal się nim czuję. Wychowałem się tutaj, więc jestem w pewien sposób zaprogramowany przez Kanadę, przez system edukacji, przez życie kanadyjskie, przez podejście. I jak rozmawiam z ludźmi, którzy się wychowali w Polsce, to w miarę szybko zauważają, że coś jest nie tak ze mną, że nie pasuję do standardowego obrazka.

– Na czym polegają te różnice?

– Uśmiecham się. To może jest śmieszne. Zawsze mnie to bawiło, ale tak jest. Zawsze się pytają, dlaczego ty jesteś taki zadowolony. Może to jest akurat moja osobista cecha, ale wydaje mi się, że to też wynika częściowo z wychowania w Kanadzie, gdzie jest takie amerykańskie bardzo pozytywne podejście – że mimo iż akurat dom się spalił i samochód zabrała woda, to się cieszymy z życia, bo przecież może być zawsze gorzej.

Mam też inne podejście w pracy. Wydaje mi się, że to już wynika z doświadczeń i systemu edukacyjnego na wyższej uczelni.

Problem zarządzania zawodowego, który jest w Polsce, w Ameryce Północnej został rozpoznany już kilkanaście lat temu, kiedy zauważyli, że brakuje szkolenia specjalistycznego, ale z nutką zarządzania. W Polsce jeszcze tego nie ma, jest dużo osób, które są bardzo inteligentne, są specjalistami, ale nie mają dobrych umiejętności, jeśli chodzi o relacje i zarządzanie ludźmi.

– Jak pracować w grupie, w zespole?

– Nie, tutaj akurat nie ma większego problemu. Chodzi bardziej o takie relacje, pozytywne motywowanie, pozytywne zarządzanie.

To widać. Jak rozmawiam z ludźmi w moich zespołach, to zawsze mi zwracają uwagę, że inaczej się ze mną pracuje. Więc staram się to podtrzymać – bo zawsze reklamuję, że to jest kanadyjskie i amerykańskie szkolnictwo i pozytywnie świadczy o Kanadzie, że można inaczej, że można w pozytywny sposób.

Dosyć dużo pracujemy, więc ludzie są zmęczeni, więc każdy oddech, jaki im można dać, to wydaje mi się, że trzeba.

– Czy nie czujesz się w stosunku do tych ludzi, którzy wychowali się w Polsce, niedoedukowany w pewnych dziedzinach? Czy brakowało ci czegoś, znajomości historii na przykład?

– Nie. Oczywiście indywidualnie trafiam na ludzi, których uważam za bardziej inteligentnych od siebie. Faktycznie, jeśli wchodzimy na tematy historii, to niektórzy mają szerszą wiedzę, ale wydaje mi się, że można powiedzieć, że tam jest wyższy poziom edukacji do średniej szkoły. Potem to się zmienia.

Oczywiście można postawić pytanie, jaki jest cel wyższego wykształcenia, czy przygotować kogoś do zawodu, czy przygotować go do umiejętności nauki siebie samego i rozwoju w bardzo szerokim kontekście.

Czy robimy specjalistę, czy robimy kogoś, kto jest ogólnie rozwinięty. Ludzie w Polsce do poziomu średniej szkoły są lepiej wykształceni, ta ogólna wiedza jest na wyższym poziomie, natomiast później ta przepaść jest bardzo szybko nadganiana w Ameryce, i wykształcenie wyprzedza polskie.

Polacy mają to do siebie – ta zaleta jeszcze została, wydaje mi się, że to jest z ery komunizmu – że potrafią bardzo dobrze sobie radzić w każdej sytuacji. I to widać w pracy. Wyobraźnię i sposób rozwiązywania problemów oceniam bardzo wysoko, są bardzo dobre, bo trzeba było sobie po prostu radzić.

Na Zachodzie mamy standardy, systemy – mówię o modelach współpracy itd. Tu są ramy ustalone i jedzie się po szynach. W Polsce jest to bardziej dynamiczne. I to jest jedna z rzeczy, która działa, pozwala firmom dynamiczniej funkcjonować, choć faktycznie powoduje to więcej chaosu, ale pozwala dynamiczniej działać.

Jeśli chodzi o wiedzę, nie czułem żadnej przepaści. Oczywiście, jeśli chodzi o historię Polski, mogę mieć pewne braki.

– Stereotypy polskie w stosunku do ciebie, stereotypy twoje w stosunku do Polski. Co musiałeś zrewidować?

– Stereotypy. W stosunku do mnie, nie wydaje mi się. Chyba nie mieli Polacy tyle kontaktów, żeby mieć stereotyp Kanadyjczyka. O hokej się pytają.

– Grasz w hokeja?

– Oczywiście, staram się. To jest niestety ciężki sport do uprawiania, zwłaszcza w Warszawie, ze względu na brak infrastruktury.

– Nie ma lodowisk?

– Jest jedno. Niestety.

Moje wyobrażenia o Polsce... trudno mi powiedzieć. Jeździłem tam zawsze na wakacje, od małego, więc nie miałem jakiegoś takiego konkretnego...

Szoku kulturowego.

– Nie, tego nigdy nie było, zwłaszcza że wychowywałem się w mocno polskiej rodzinie, więc tradycje, wszystko to tam było.

Ten szok kulturowy był bardziej w takim życiu codziennym.Ta agresja ludzi wobec siebie, niezrozumiała dla mnie zupełnie, ale dająca mi bardzo duże szanse, bo wystarczyło, że się uśmiechałem i mogłem dużo więcej załatwić niż pan Kowalski obok mnie, który wrzeszczał na wszystkie strony i starał się uzyskać coś przemocą od drugiej osoby. Nie miałem żadnych stereotypów. Jedyny, jaki był w Ameryce Północnej, to że w Polsce się pije dużo wódki.

– Co nie jest prawdą?

– Wydaje mi się, że więcej niż tutaj, zdecydowanie, ale to nie jest na skalę problemu społecznego, tak jak to jest opisywane. Faktycznie, sporo ludzi prowadzi samochód po alkoholu, i to jest jakiś problem w Polsce, ale to jest łatwy problem do załatwienia w odpowiedni sposób. Można to rozwiązać. Europejczycy, bym powiedział, z nutką wschodniej Europy.

– Powiedz, czy żyjesz nadal w rozkroku, czy jesteś Kanadyjczykiem w Polsce, czy jesteś już Polakiem, interesujesz się życiem politycznym tam, interesujesz się, co się dokoła ciebie dzieje, chcesz tam głosować, wpływać na sytuację, chcesz być obywatelem tego kraju pełną piersią, takim, który tam widzi swoją przyszłość, czy cały czas masz w głowie, że jakby coś, to wsiadasz w samolot i jesteś tutaj?

– Dokładnie tak. W każdej chwili czuję, że jeśli coś mi nie będzie tam pasowało bardzo mocno, że będzie to dla mnie na tyle silnym utrapieniem, że nie będzie warto z tym walczyć, to wiem, że mogę wrócić do Kanady w każdej chwili, wymieniając to na inne utrapienia oczywiście, ale wydaje mi się, że mniejsze. Tak to oceniam.

Może okazać się zupełnie inaczej, że te rzeczy, które wymieniłem wcześniej, okażą się na tyle poważne, że będę chciał wrócić z powrotem "z powrotem".

Gdzie chciałbyś, żeby się twoje dzieci wychowywały?

– Od razu odpowiedź mi przychodzi, że jednak w Kanadzie. Oceniam system edukacji w Kanadzie, ten przez który ja przechodziłem, jako zdecydowanie lepszy niż polski.

Natomiast z drugiej strony, zdaję sobie sprawę, że nie znam tak dobrze polskiego systemu edukacyjnego. Znam go tylko z opowieści. Ludzie, koledzy z pracy opowiadają mi o problemach. Nie mówią o zaletach, bo zwykle, zwłaszcza w Polsce, nie rozmawia się o zaletach, no bo po co. A słyszę o wielu kłopotach, z dostępem do szkół, do przedszkoli. I oczywiście z naginaniem systemu, zdobycie większej liczby punktów, żeby dziecko się gdzieś dostało, meldowanie się ulicę dalej u znajomych itd. itd., żeby to jakoś działało. Bo jest problem w Polsce z miejscem w szkołach, przedszkolach i ludzie, jak obserwuję, bardzo mocno o to walczą. Czyli już rodzice muszą walczyć, żeby dzieci miały szanse.

Albo się ma pieniądze i stać kogoś, żeby wysłać dziecko do prywatnej szkoły czy w miejscu poza rejonem, i niestety większość osób w naszej firmie stać na to i korzystają z tych przywilejów, natomiast przeciętnego Polaka nie stać, żeby płacić dwa – trzy tysiące złotych na szkołę dla jednego dziecka, nie daj Boże dla dwojga, to już się kwota zwiększa dramatycznie.

Więc odpowiadam, definitywnie: Kanada. Jeśli będę zmuszony, żeby dziecko tam się uczyło, to oczywiście będę się starał wybrać szkołę angielskojęzyczną, gdyż uważam, że otwiera to dużo więcej drzwi niż szkoła, która jest tylko w języku polskim.

– Czy nie boisz się, że tutaj następuje ewolucja poprawności politycznej i te programy nauczania, które są w szkołach tutaj, są coraz bardziej podporządkowane ideologii, a w Polsce jeszcze nie? W Polsce można jeszcze łatwo być poza tym systemem.

– Nie wydaje mi się. To jest kwestia w dużej części rodziców i osób, z którymi się spędza czas.

Szkoła ma oczywiście wpływ na dzieci i jak się je uczy, ale rodzice mają największy autorytet. Więc tu jesteśmy w stanie, nawet jeżeli w szkole jest jakiś program lub jego część, który nie idzie w tym kierunku, z którym my się zgadzamy, to jesteśmy w stanie bardzo łatwo, jako posiadający autorytet rodzice, zmienić to, wytłumaczyć inaczej i nauczyć dziecko tak, jak my uważamy.

Czy jest to silniejsze w Kanadzie? Oczywiście tak. Poprawność polityczna w Kanadzie i w ogóle w Ameryce jest ogromna i to widać, i to boli trochę. Tu jest strach przed powiedzeniem czegoś, co nie jest poprawne, i wiadomo, wiąże się to od razu z telefonem od prawnika albo nieprzyjemnym listem. W Polsce tego nie ma aż na taką skalę, ale zaczyna się powoli pojawiać.

Myślę, że jakbym od teraz policzył piętnaście lat, to za piętnaście lat będziemy dużymi krokami gonić Kanadę w tym zakresie.

Niestety, wolność słowa znika wszędzie na świecie. Jest mało miejsc, gdzie można powiedzieć, co się chce, i nie zostać ukaranym, pomimo że mamy te prawa.

– Dlaczego tak się dzieje?

– Tu jest wiele czynników.

– Skoro tobie to doskwiera, to prawdopodobnie są ludzie, którym to również doskwiera, a mimo to jesteśmy tego świadkami na co dzień.

– Zastanawiam się, bo tak naprawdę czynników, które to powodują, jest wiele. Mamy na pewno sferę polityczną, która chciałaby, żeby nikt nie mówił nic, co politykom będzie sprawiało kłopot, z którym oni będą musieli coś zrobić. To jest jedna rzecz, i wydaje mi się, że to jest lenistwo ludzkie.
Druga rzecz, mamy grupy w społeczeństwie, które będą starały się chronić swoje otoczenie, ludzi swojego pochodzenia, swojej wiary itd., i będą chroniły najmocniej, jak się da, bo oni w to wierzą. Cokolwiek to jest, czy wierzę w zespół piłki nożnej, czy mam przekonanie, że statek kosmiczny po mnie przyleci i mnie zabierze do nieba.

Tak naprawdę to wynika z braku tolerancji.

– Polityczna poprawność wynika z braku tolerancji?

– Tak mi się wydaje. Jakbyśmy wszyscy wzruszyli ramionami... No bo jak ja sobie ponarzekam na inną osobę publicznie, mogę to zrobić w sposób kulturalny, mogę to zrobić w sposób niekulturalny, ale sobie na nią ponarzekam, zwłaszcza jeżeli mówimy o osobach publicznych... bo to dotyczy dwóch rzeczy, albo mówimy o kimś, albo mówimy o czymś. To się sprowadza do tego, że ktoś może mieć odmienną opinię o czymś. No dobrze, to się nie zgadzamy. Jeżeli robimy to w kulturalny sposób, to powinniśmy mieć pełne prawo do wyrażania tego. Jeżeli natomiast obrażamy konkretną osobę, to powinniśmy mieć uzasadnienie do tego, argumenty oparte na faktach, ale to jest zazwyczaj ta szara strefa, gdzie ciężko jest. Mamy domniemania, mamy oczywiście swoją opinię, że ktoś coś źle robi, to jest forma krytyki i odmiennych opinii na różne tematy. Jeżeli mamy potrzebę wyrażania opinii, to nikt nie powinien nam tego zabraniać. Wydaje mi się, że kiedyś tak było.

Na pewno tak było kiedyś, trzydzieści – czterdzieści lat temu.

– No właśnie. A w Anglii można było stanąć i powiedzieć – poza obrażaniem Królowej – co się chciało. Oczywiście to znika.

Mam taką trochę idealistyczną wizję świata, że będziemy mogli powiedzieć, że nam się coś nie podoba, będziemy mogli krytykować polityków, zwłaszcza polityków, że robią coś źle. Ale tak samo krytykować osoby prywatne, jeżeli uważamy, że robią coś złego, w dużych firmach, krytykować jako społeczeństwo i jako osoby indywidualne. Ta poprawność polityczna to kolejny krok do ograniczania tej swobody, ograniczania tego głosu, który mamy, bo ktoś nam z góry narzuca, że tego nie mówimy, bo to jest tabu, bo to się wiąże z jakimiś konsekwencjami. Nie uważam, że to jest dobry model, im bardziej będziemy go wprowadzać, tym bardziej będziemy czuli – mam wrażenie przynajmniej albo liczę na to – że będziemy tacy przyciśnięci.

Czy twoi znajomi w Polsce też tak sądzą, przeszkadza im, że ta sfera wolności, wolności słowa, swobody wyrażania, się domyka?

– Nie. Myślę, że to jest problem pojawiający się w społeczeństwie, które jest bardzo dojrzałe gospodarczo, gdzie ludzie mają czas. To jest problem, który się zaczyna zauważać, jak mamy wszystkie inne potrzeby zapewnione i zaczynamy szukać, gdzie nas jeszcze boli. Dla osób, które walczą z dnia na dzień, żeby przeżyć...

Polska jest takim krajem, gdzie się walczy z dnia na dzień, żeby przeżyć?

– Przeciętnie, wydaje mi się, tak to wygląda. Polska nie jest zamożnym krajem.

– Czy widzisz, że ta zamożność się poprawia, czy masz wrażenie takiej eksploatacji, tzn. wszystko jest mniej więcej na tym samym poziomie, ci co mają co jeść, mają co jeść, ci co nie mieli, nie mają.

– Nie, myślę, że ten podział globalnie jest zachowany w Polsce. Czyli osób ubogich przybywa, osób bardzo zamożnych też przybywa, a klasa średnia znika w bardzo szybkim tempie. Wydaje mi się, że jest problem w Polsce...

– Z rozwarstwieniem?

– Jak najbardziej. Tak jak mówiłem wcześniej, tego w dużych miastach tak bardzo nie widać, niestety. Polacy mają jeszcze tendencję taką, duże umiejętności ukrywania tego. Z moich obserwacji wynika, że np. samochód jest dosyć ważny, bo to pokazuje status.

Tworzenia pozorów dobrobytu?

– Tak. To może zdarza się rzadziej w Kanadzie czy w Stanach Zjednoczonych, gdzie ludziom po prostu nie zależy, czy mają gorszy samochód, bo to jest tylko transport i to wszystko. Tu się zwraca na inne rzeczy uwagę.

A w Polsce ludzie potrafią się bardzo dobrze ukrywać, pomimo niskich dochodów, są w stanie jeździć bardzo drogimi samochodami. Jakoś im to wychodzi. Mnie zawsze fascynowało, i jak żeśmy poprzednim razem rozmawiali, to i dzisiaj podtrzymuję, Polak wydaje półtora raza więcej niż zarabia i nie ma kredytu; nie wiadomo, jak to robią, ale jakoś im się to udaje.

Wydaje mi się, że ogólnie ten problem, tak jak mówiłem wcześniej, z tym zauważaniem poprawności politycznej, ograniczania wolności, jest dla wielu Polaków jeszcze daleki.

Faktycznie, ci, którzy mieszkają w dużych miastach, zarabiają i mają ten komfort życia codziennego zapewniony, mogą się przez chwilę zastanowić nad tym, czy coś ich gryzie. Osoby, które nie mają tego komfortu, ciężko nawet od nich wymagać – powinno się oczywiście – ale ciężko wymagać, jeżeli ich zmartwieniem jest, czy starczy im na jedzenie na przyszły miesiąc.

– Kiedy będziesz następnym razem w Kanadzie?

– Mam nadzieję, że za kilka miesięcy.

– Podoba ci się, chcesz tak kursować?

– Oczywiście nie, to jest męczące. Z jednej strony, jest to kosztowne, wiadomo, podróżowanie tam i z powrotem, zwłaszcza jako rodzina, bo samotna osoba to jeszcze budżetowo może sobie z tym poradzić, natomiast jako rodzina...

Tam każdy pracuje, ma swoje obowiązki, przyjeżdżając tu, odrywamy się od życia, więc to jest problem.

Natomiast czuję, jak przylatuję do Kanady, że bardzo szybko się adaptuję tutaj, jak wracam tam po kilku dniach w Kanadzie, to mi troszeczkę dłużej zajmuje, żeby się przyzwyczaić. Jednak czuję ten chaos, który tam jeszcze istnieje.

Chciałbym tutaj wrócić i odpoczywam, jak tu wracam. Wiadomo, przyjeżdża się do rodziny, znajomych, których się zna od wielu lat, to uspokaja. To jest rzecz, niezależnie w jakim kraju, której się nie da odtworzyć, to są więzi od wielu lat i one zostają i podtrzymują się.

Niezależnie od tego, kto jaką drogę wybrał w życiu, te więzi zostają i odtworzenie ich zajmuje trzydzieści sekund.

– Dziękuję za rozmowę.