Trwająca od grudnia 2025 fala protestów, jest uważana za największą od 2022-2023 po śmierci Mahsy Amini.  Iran przeżywa cykliczne fale niezadowolenia społecznego, często wywołane mieszanką czynników ekonomicznych, politycznych i społecznych. W ostatnich latach kluczowe epizody to:

Najnowsze protesty z lat 2025-2026 budują na tym dziedzictwie. Zaczęły się w grudniu 2025 jako reakcja na kryzys ekonomiczny, ale szybko ewoluowały w polityczne żądania, w tym powrót do monarchii Pahlawich. Są one największe od 2022 roku, obejmując co najmniej 72 miasta w 22 prowincjach, z dziesiątkami tysięcy uczestników.

Kryzys pogłębił się po wydarzeniach regionalnych, takich jak upadek reżimu Assada w Syrii w 2024 roku i konflikt z Izraelem w czerwcu 2025 (tzw. Dwunastodniowa Wojna), w tym ataki na instalacje nuklearne. Przyczyny są wielowarstwowe, z dominacją czynników ekonomicznych.

Kryzys ekonomiczny: Inflacja osiągnęła 48,6% w październiku 2025 i 42,2% w grudniu, ceny żywności wzrosły o 72% rok do roku, a rial spadł do rekordowo niskiego poziomu 1,45 miliona za dolara USA (29 grudnia 2025). To spowodowało braki w energii, wodzie i podstawowych towarach. Rząd wycofał subsydia na dolara (po kursie 28 500 tomanów), co uderzyło w importerów i konsumentów.

Sankcje międzynarodowe, przywrócone przez ONZ we wrześniu 2025, ograniczyły dostęp do rynków finansowych i zamroziły aktywa.

Wydatki na proxy jak Hezbollah czy Hamas (zamiast na potrzeby wewnętrzne) obwiniane są za pogorszenie sytuacji. Protestujący skandowali “Ani Gaza, ani Liban, moje życie dla Iranu”, krytykując priorytety reżimu.

Rząd prezydenta Masouda Pezeshkiana (wybranego w 2024 na obietnicach reform) nie spełnił obietnic, takich jak zniesienie cenzury internetu czy poprawa zarządzania. Korupcja, deficyty budżetowe i represje (rekordowe egzekucje w 2025 – dwukrotnie więcej niż w 2024) pogłębiły frustrację.
Protesty ewoluowały od ekonomicznych żądań (stabilizacja waluty) do politycznych (obalenie republiki islamskiej).

Te czynniki sprawiły, że początkowe strajki sklepikarzy w Teheranie (Grand Bazaar, Alaeddin Shopping Centre) przerodziły się w ogólnokrajowe zamieszki. Protesty w Iranie rzadko mają scentralizowane leadership – są w dużej mierze spontaniczne i zdecentralizowane, co czyni je trudnymi do stłumienia. Brak formalnych organizatorów to cecha charakterystyczna, ale kluczowe role odgrywają:Sklepikarze i kupcy (bazarowcy): Inicjatorzy najnowszej fali. W grudniu 2025 zamknęli sklepy w Teheranie w proteście przeciw dewaluacji riala, co szybko rozprzestrzeniło się na inne miasta. Historycznie, bazary były kluczowe w rewolucji 1979.

Diaspora irańska wspiera protesty z zagranicy, organizując solidarnościowe manifestacje w Kanadzie, USA, Wielkiej Brytanii i Australii. Kluczowe figury to Reza Pahlavi (syn ostatniego szacha), który wzywa siły bezpieczeństwa do dołączenia do protestujących, oraz Masih Alinejad

Grupy opozycyjne : Monarchiści (zwolennicy Pahlawiego), kurdyjskie partie (jak Partia Wolności Kurdystanu), Ludowi Mudżahedini Iranu (MEK) pod Maryam Rajavi. Hasła jak “Niech żyje szach” czy “Pahlavi wróci” wskazują na monarchistyczne wpływy.

Niektórzy oskarżają zewnętrzne siły, jak Izrael (Mossad) czy USA, o wsparcie, choć rząd Iranu używa tego do dyskredytacji ruchu.  Protesty koordynowane przez sieci społecznościowe, rooftop demonstrations (demonstracje na dachach) i viralne wideo, np. protestujący na ulicy Jomhuri porównywany do “Tank Mana” z Tiananmen.

Brak lidera czyni ruch odpornym, ale też chaotycznym – obejmuje różnorodne grupy, od klasy średniej po robotników.

Najnowsza fala zaczęła się 28 grudnia 2025 w Teheranie: 28-29 grudnia: Strajki w centrach handlowych (Charsou Mall), hasła “Wolność” i “Śmierć dyktatorowi”. Rozprzestrzenienie do Qeshm, Zanjan; viralne wideo z konfrontacją z policją. 30 grudnia: Protesty na placu Naqsh-e Jahan w Isfahanie; studenckie demonstracje na uniwersytetach. 31 grudnia: Zamieszki w Fasa (śmierć jednego protestującego), Kuhdasht (zabity Amirhesam Khodayarifard); strajki w 21 prowincjach; rezygnacja gubernatora banku centralnego. 1 stycznia 2026: Strajki na rynku owocowo-warzywnym w Teheranie; zamieszki w Marvdasht, Mashhad, Lordegan (co najmniej 3 zabitych, w tym dziecko). 2-4 stycznia: Kontynuacja w Teheranie, Qom, Shiraz; pogrzeby ofiar przeradzające się w protesty; spadek ruchu internetowego o 35%; aresztowania (990 wg HRANA).

Rząd pod wodzą Najwyższego Przywódcy Alego Khameneiego i prezydenta Pezeshkiana przyjął mieszaną strategię – początkowo łagodniejszą niż w przeszłości, ale z elementami represji:  Pezeshkian uznał “uzasadnione żądania”, obiecał wysłuchać obywateli, mianował nowego gubernatora banku (Abdolnasser Hemmati) i zapowiedział pomoc gotówkową (7 mln riali na osobę miesięcznie). Zamknięto szkoły i urzędy w 26 prowincjach pod pretekstem pogody.

Siły bezpieczeństwa (Policja, IRGC, Basij) użyły gazu łzawiącego, amunicji ostrej i śrutu. Aresztowania, wymuszone zeznania, fałszywe przedstawianie ofiar jako lojalistów reżimu. Khamenei zagroził “postawieniem protestujących na miejscu”. Brak pełnego blackoutu internetu, ale ograniczenia.

Prezydent Trump zagroził interwencją, jeśli dojdzie do masakr; Departament Stanu wsparł protestujących.

Mossad oświadczył “Jesteśmy z wami w terenie”; premier Netanyahu poparł “walkę o wolność”.

Protesty trwają, a ich wynik może zdefiniować przyszłość Iranu. Mimo represji, ruch pokazuje rosnące niezadowolenie z reżimu, potencjalnie prowadząc do zmian – choć historia pokazuje, że władze często utrzymują kontrolę siłą.

W kontekście trwających protestów ekonomicznych, Mossad jest oskarżany o ingerencję. Publicznie wspiera demonstrantów via konto na X po persku: “Jesteśmy z wami w terenie, nie tylko słownie”. Irańskie władze aresztowały rzekomych agentów Mossadu, np. w Teheranie, oskarżając ich o nagrywanie haseł za pieniądze z Niemiec i planowanie fałszywych operacji (znaleziono broń i detonatory).
Mossad przyznał się do podsycania protestów, i zapewnienia ochrony instalacji nuklearnych podczas ewentualnej zmiany reżimu.

Operacje Mossadu w Iranie demonstrują zaawansowaną infiltrację, rekrutację i technologię, ale budzą oskarżenia o terroryzm. Izrael uzasadnia je samoobroną, Iran – agresją.