W wystąpieniu w Davos Trump bezpośrednio zaatakował Kanadę i jej premiera Marka Carneya, oskarżając kraj o brak wdzięczności za korzyści płynące z relacji z USA.
Podczas przemówienia w Davos Trump zareagował na wystąpienie premiera Kanady Marka Carneya z poprzedniego dnia (20 stycznia 2026). Carney, w swoim przemówieniu, opisał światowy porządek jako “rupture” (rozłam), a nie “transition” (przejście), krytykując wielkie mocarstwa (bez wymieniania USA z nazwy) za wykorzystywanie integracji gospodarczej jako broni, taryf jako dźwigni, infrastruktury finansowej jako narzędzia przymusu i łańcuchów dostaw do wyzysku.
Carney wezwał “średnie mocarstwa” (middle powers) do zjednoczenia się, aby uniknąć bycia “na menu” wielkich graczy, i wyraził solidarność z Danią oraz Grenlandią w obliczu roszczeń Trumpa do tej wyspy.
Trump, w odpowiedzi, zaatakował Kanadę bezpośrednio, mówiąc: “Kanada dostaje od nas dużo gratis, nawiasem mówiąc. Powinni być wdzięczni, ale nie są. Widziałem waszego premiera wczoraj. Nie był tak wdzięczny”. Dodał: “Kanada istnieje dzięki Stanom Zjednoczonym. Pamiętaj o tym, Marku, następnym razem, gdy będziesz składał oświadczenia”.
Te słowa były odniesieniem do rzekomych “freebies” (gratisów), które Kanada otrzymuje od USA, w tym ochronę militarną, handel i bezpieczeństwo. Trump zasugerował też, że przejęcie Grenlandii przez USA pomogłoby w obronie Kanady, wspominając o “Golden Dome” – hipotetycznym systemie obrony, który chroniłby Amerykę Północną przed zagrożeniami.
To oskarżenie o niewdzięczność było kulminacją frustracji Trumpa, który postrzega Kanadę jako beneficjenta amerykańskiej potęgi bez wzajemności.
Pretensje Trumpa do Kanady mają silne podłoże ekonomiczne. Od początku swojej drugiej kadencji (rozpoczętej w 2025 roku) Trump groził Kanadzie taryfami celnymi i podważał umowy handlowe, takie jak USMCA (następca NAFTA). W styczniu 2026 roku Trump stwierdził, że USA “nie potrzebują produktów z Kanady w ogóle” i że negocjacje handlowe z Kanadą to “nie prawdziwe negocjacje”, bo Ameryka “ma wszystkie karty”. Groził “ekonomicznym przejęciem” Kanady, mówiąc: “Mamy taką moc ekonomiczną nad Kanadą. Nie chcę robić nic złego, ale to nie skończy się dobrze dla Kanady”.
Kluczowym elementem jest ropa naftowa. Po interwencji USA w Wenezueli (operacja “Absolute Resolve” w styczniu 2026), Trump przejął kontrolę nad wenezuelskimi zasobami ropy, co według analityków “skasowało dźwignię Kanady” w handlu ropą ciężką. Trump chwalił się, że Wenezuela “zarobi więcej w ciągu sześciu miesięcy niż w ostatnich 20 latach”, co obniży ceny kanadyjskiej ropy i osłabi pozycję negocjacyjną Ottawy.
Trump oskarżał też Kanadę o bycie “najmniej produktywnym krajem na Ziemi” za blokowanie rozwoju zasobów naturalnych (ropy, gazu, drewna) przez regulacje, protesty, konsultacje z rdzennymi ludami i wyzwania ekologiczne.
Wcześniej, w 2025 roku, Trump żartobliwie (ale poważnie) proponował, by Kanada stała się 51. stanem USA, grożąc byłemu premierowi Justinowi Trudeau zerwaniem umów handlowych.
Te groźby eskalowały w 2026, gdy Trump zaczął porównywać Kanadę do Grenlandii, argumentując, że Kanada jest “zbyt słaba”, by bronić swoich arktycznych regionów przed Rosją i Chiną.
Trump oskarża Kanadę o niskie wydatki na obronę i zależność od USA w obronie Arktyki. Prywatnie, Trump mówił doradcom, że Kanada jest “wrażliwa” na Rosję i Chiny w regionie polarnym, co jest podobnym argumentem jak w przypadku Grenlandii.
To łączy się z jego polityką “America First”, gdzie USA żądają większej wzajemności od sojuszników. Trump groził też, że przejęcie Grenlandii wzmocniłoby obronę całej Ameryki Północnej, w tym Kanady, ale Kanada sprzeciwiła się temu, co Trump uznał za niewdzięczność.
Kanada, pod wodzą Carneya, przyjęła stanowisko defensywne, ale asertywne. Po przemówieniu Trumpa, Carney opuścił Davos bez spotkania z nim. Kanadyjscy eksperci ostrzegają przed “śmiertelnym zagrożeniem” ze strony Trumpa, wzywając do wzmocnienia obrony i dywersyfikacji handlu.
