Jan Cytowski: 2 kwietnia – w Kanadzie, Dzień św. Jana Pawła II.

2 kwietnia, dzień śmierci św. Jana Pawła II, ustawą C-266, Parlament Kanady w 2014 roku
uchwalił, że dzień 2 kwietnia będzie ogłoszony „Dniem Papieża Jana Pawla II” jako obrońcy
godności i wolności czlowieka. Ustawa po otrzymaniu zgody królewskiej, 16 grudnia 2014 r.
weszła na stale do kalendarza kanadyjskiego.

Dla nas jest to wyzwanie, aby w tych trudnych czasach przypominać postać
Wielkiego Polaka, którego wpływ na losy naszej Ojczyzny miał decydujące
znaczenie. Jego ponadczasowe przesłanie powinno być myślą przewodnią naszych
zachowań i postawy Polonii Kanadyjskiej.

Ojciec Św. JP II odwiedził Kanadę trzykrotnie, w 1984, 1987 oraz podczas Światowych Dni
Młodzieży w Toronto w 2002 r. Pamięć o tej ważnej postaci, dla nas, Polonii Kanadyjskiej
powinna być wszechobecna. Krotkie przypomnienie.

21 lat temu, 2 kwietnia o godz. 21:37 odszedł wielki Polak, papież, św. Jan Paweł II. Dla wielu z
nas, Jego pontyfikat, Jego postać i nauczanie są najważniejszymi doświadczeniami życia.
Nie tylko dlatego, że był naszym rodakiem, ale dlatego, że był wyjątkowy. Jest to oczywiste nie
tylko dla nas Polaków, ale dla całego świata. Dla Polonii i Polakow za granicą, był inspiracją
troski o polską tożsamość, dbania o losy naszej Ojczyzny i ochronę Jej dobrego imienia. Uczył
nas czym jest Ojczyzna i jakie są implikacje przynależności do wielkiej Polskiej Rodziny.
„Bo wobec ojczyzny zaciąga się dług, tak samo jak zaciąga się dług wobec
rodziny, wobec rodziców.” (Papież JP II, przemówienie do Polakow w Kolumbii, Bogota
1.07.1986)

Niewielu ludzi w dziejach świata swym życiem i pracą przyczyniło się do tak wielkich zmian.
Kiedy padały słowa: „Nie lękajcie się. Otwórzcie, otwórzcie na oścież drzwi Chrystusowi” –
(inauguracja pontyfikatu 22.10.1978), znaczna część mieszkańców świata żyła w okowach
systemów totalitarnych, i nie było im dane nawet wysłuchanie tego inspirującego orędzia.
Wydawało się, że pojałtański porządek świata będzie trwał jeszcze długo. Tak myślało również
wielu z nas, Polaków w kraju i poza Polską. Nie musieliśmy czekać długo. Pierwsza wizyta w
Polsce –2 czerwca 1979, msza św. na pl. Zwycięstwa w Warszawie. Obraz i słowa, które
towarzyszą nam przez wszystkie lata emigracji: „Niech zstąpi Duch Twój i odnowi oblicze Ziemi.
Tej Ziemi”. Będąc tam, na tym spotkaniu, rzeczywiście poczuliśmy napływ jakiejś niezwykłej siły,
energii i dumy. Jakże symboliczny i inspirujący był ogromny krzyż ustawiony na pl. Zwycięstwa.
To, co wtedy stało się w Warszawie miało wpływ na życie wielu z nas. Na pewno był to znaczący
znak przemian nie tylko w Polsce, ale w całym sowieckim obozie. Jakże inaczej wyglądał świat,
kiedy odchodził od nas Jan Paweł II.

Nasz, polski Papież stał się symbolem otwarcia na świat. Odbył ponad 100 zagranicznych
podroży. Podczas tych zagranicznych wizyt, Ojciec Święty zawsze znajdował czas na spotkania z
Polonią. Pamiętam doskonale spotkanie polonijne w 1984 i podczas XVII Światowych Dni
Młodzieży w 2002 r. w Toronto. Zawsze wzywał do zachowania przez Polonię chrześcijańskiego
dziedzictwa polskiego i przekazywania go następnym pokoleniom. Wzywał nas do zachowania
własnej tożsamości i rozwijania zasadniczych wartości własnej kultury i tradycji na emigracji. I
tak na spotkaniu z Polonią w Detroit w 1987 powołując się na słowa Słonimskiego powiedział:
„Naród, który pozwala się odciąć od tradycji, schodzi do poziomu plemienia”. Nawoływał nas
do dbania o naszą „polskość”. Uzupełniając to, można przywołać myśl Papieża wyrażoną do
Polaków w Australii (1986): „Ludzie, którzy pamiętają, skąd pochodzą, ludzie, którzy cenią
swoje tradycje, mogą wnieść wiele w życie każdego kraju”. Było to dla wielu z nas swego
rodzaju potwierdzenie i odnalezienie sensu emigracji. Było to przypomnienie, że pomimo
emigracji, (nie zawsze z własnej woli), mamy prawo czuć się Polakami, możemy odnaleźć się w
nowej rzeczywistości wnosząc swój unikalny wkład do życia w krajach osiedlenia, nie tracąc
swojej tożsamości.

Jak nikt inny dostrzegał zasługi emigracji w kształtowaniu właściwego wizerunku Polski i
Polaków, mówiąc do Polonii w Rzymie w 1985 r. „Nieocenione są także zasługi emigracji w
tworzeniu, pomnażaniu naszej kultury w świecie i w dawaniu świadectwa o Polsce, jaka była i
jaka być powinna”. Jest to jakby wskazanie, jak ważną jest sprawa szeroko rozumianego
propagowania i obrony dobrego imienia Polski i Polaków. Dlatego jest to jedno z ważniejszych
zadań Polonii i organizacji polonijnych.

Wszystkie spotkania papieża z Polonią odnawiały i umacniały więź Polonii z Polską. Ojca
Świętego traktowano jako szacownego przedstawiciela Polski, a Jego autorytet powodował, ze
opinie o Polsce były niekwestionowane. Nasze, wzajemne relacje z Ojczyzną były często
poruszane podczas spotkań. Wynikało to z opinii Jana Pawła II, wyrażonej podczas jednego ze
spotkań: „Polonia jest ważna dla Polski, tak jak Polska jest ważna dla Polonii” -(DetroitHantramck-1987).

Trudno o bardziej precyzyjne określenie potrzeby dobrych, wzajemnych
relacji.

27 kwietnia 2014 r, Jan Paweł II został kanonizowany. Dołączając do grona Świętych, stal się
naszym orędownikiem i pośrednikiem w relacjach z Bogiem. Teraz od każdego z nas zależy, jak
przejęliśmy Jego nauki i jak je stosujemy w naszym codziennym polonijnym życiu.
Wykorzystajmy to nauczanie i pośrednictwo św. Jana Pawła II oraz dyskretne znaki
przekazywane nam każdego dnia. Spróbujmy z tego wyjątkowego wstawiennictwa korzystać.

Oprac. Jan Cytowski Toronto, 2 kwietnia 2026 r.
(wykorzystałem fragmenty mojego referatu przygotowanego w imieniu Rady Polonii Świata na Światowe Spotkane
Polonii w Rzymie- kwiecień, 2014 r.- biuletyn SWP 1/2014)