Premier federalny Mark Carney i premier prowincji Alberta Danielle Smith twierdzą, że proponowany rurociąg naftowy z Alberty do Kolumbii Brytyjskiej nie musi przebiegać przez północno-zachodnie wybrzeże Kolumbii Brytyjskiej, i są otwarci na rozważenie alternatywnych tras rurociągu.
27 listopada 2025 r. Alberta i Ottawa podpisały memorandum o porozumieniu (MOU), ustanawiające ramy dla zbadania możliwości budowy jednego lub większej liczby rurociągów naftowych finansowanych ze środków prywatnych do zachodniego wybrzeża Kanady. Rurociągi te mogłyby potencjalnie umożliwiać transport do miliona baryłek bitumu z Alberty dziennie na rynki azjatyckie.
Porozumienie znosi również niektóre przepisy energetyczne z czasów Trudeau, takie jak potencjalna zmiana zakazu tankowców u wybrzeży Kolumbii Brytyjskiej, aby umożliwić transport ropy do Azji tankowcami. W zamian za zobowiązania Alberty dotyczące redukcji emisji.
Wiceminister energii Alberty, Larry Kaumeyer, powiedział wcześniej , że spodziewa się, iż trasa będzie prowadzić do Kitimat w Kolumbii Brytyjskiej lub Prince Rupert w Kolumbii Brytyjskiej, które leżą na północno-zachodnim wybrzeżu prowincji i podlegają zakazowi tankowców. Tymczasem premier Kolumbii Brytyjskiej, David Eby, powiedział, że „powitałby” rurociąg prowadzący do Lower Mainland lub południowej Kolumbii Brytyjskiej, ale sprzeciwia się jakimkolwiek zmianom przepisach zakazu tankowców.
Carney został zapytany przez dziennikarzy na konferencji prasowej 29 stycznia podczas spotkania pierwszych ministrów w Ottawie, czy potencjalny rurociąg przez Kolumbię Brytyjską musi prowadzić do północno-zachodniego wybrzeża. Carney odpowiedział, że celem rurociągu jest transport bitumu na rynki azjatyckie, a konkretne trasy nie zostały określone w porozumieniu.
„Prowadzone są prace mające na celu zbadanie wykonalności różnych tras. Na tę kwestię wpływa wiele czynników, począwszy od lokalnego wsparcia, a skończywszy na kwestiach technicznych i ekonomicznych” – powiedział.
Smith powiedziała reporterom na konferencji prasowej, że słyszała o obawach dotyczących pierwotnej trasy projektu rurociągu Northern Gateway, który miał prowadzić do Kitimat i został odrzucony przez Pierwsze Narody Nadbrzeżne ponad dekadę temu. Stwierdziła, że Kitimat „nie jest brany pod uwagę jako jeden z portów, które rozważamy”, dodając, że jest „zbyt wiele kanałów, którymi trzeba by się poruszać”.
Dodała również, że alternatywne trasy zwiększenia eksportu ropy „już się pojawiają” i że istnieje również „bardzo interesująca potencjalna propozycja transportu ropy koleją”, która przebiegałaby wzdłuż wschodniego wybrzeża i umożliwiłaby Kanadzie dostęp do rynków europejskich.
„Północ, południe, wschód, zachód – jesteśmy gotowi pójść w każdym kierunku” – powiedziała Smith, dodając, że jej rząd zamierza zakończyć projekt rurociągu do czerwca.
Eby spotkał się z Carneyem i Smith 28 stycznia i powiedział reporterom, że spotkanie miało „cywilny” charakter, ale jego sprzeciw wobec proponowanego rurociągu się nie zmienił, dodając, że spotkanie nie przyniosło żadnych istotnych zmian ani postępów w sprawie rurociągu.
Powiedział, że powiedział Carneyowi i Smithowi, że podpisanie przez nich porozumienia bez udziału jego prowincji było „cofnięciem się”. Wcześniej stwierdził również, że prowincja i Indianie, których terytorium miałby dotyczyć rurociąg, powinny mieć prawo odmówić realizacji projektu.
Sojusz Pierwszych Narodów Kolumbii Brytyjskiej Coastal First Nations poinformował, że jego stanowisko w sprawie rurociągu do północno-zachodniego wybrzeża Kolumbii Brytyjskiej nie uległo zmianie po spotkaniu z Carneyem 13 stycznia. Sojusz wyraził obawy dotyczące braku technologii pozwalającej na usuwanie wycieków ropy.
Prezydent Pierwszej Organizacji Narodów Nadbrzeżnych Marilyn Slett stwierdziła w listopadzie, że budowa rurociągu do północnego wybrzeża Kolumbii Brytyjskiej „nigdy nie powstanie” i skrytykowała Ottawę za negocjacje z Albertą bez udziału Pierwszych Narodów.
