BARRY’S BAY, 1 SIERPNIA 2021

1 sierp­nia 1944 r. Godzi­na “ W “ na Kana­dyj­skich Kaszu­bach w 77 rocz­ni­cę wybu­chu Powsta­nia War­szaw­skie­go. Kana­dyj­ska Polo­nia tutaj na ONT Kaszu­bach w Kate­drze pod Sosna­mi uczci­ła pamięć tra­gicz­ne­go zry­wu Polaków.

Na zakoń­cze­nie uro­czy­stej Mszy św. dokład­nie o godz. 11 — tej a w Pol­sce godzi­nie 17-tej czy­li godzi­nie “W” odda­li­śmy hołd powta­rza­jąc trzy­krot­nie “ Cześć i chwa­ła Bohaterom “.
Jako Pre­zes Pol­skie­go Insty­tu­tu Dzie­dzic­twa i Kul­tu­ry Kana­da na Kaszu­bach wspól­nie z Orga­ni­za­cją Star­sze­go Har­cer­stwa Okręg Kana­da przy­go­to­wa­li­śmy krót­ką gene­zę histo­rycz­ną Powsta­nia War­szaw­skie­go, oraz udział Sza­rych Sze­re­gów w Powsta­niu War­szaw­skim, któ­ra zosta­ła przed­sta­wio­na wszyst­kim uczest­ni­czą­cym we mszy św., któ­rą zamiesz­cza­my poniżej;

1 sierp­nia 1944 r. o godzi­nie 17, Godzi­nie W , na roz­kaz Komen­dan­ta Głów­ne­go AK gen. Tade­usza Komo­row­skie­go pseu­do­nim “Bór” w War­sza­wie wybu­chło Powstanie.
Przez 63 dni powstań­cy pro­wa­dzi­li z woj­ska­mi nie­miec­ki­mi hero­icz­ną i osa­mot­nio­ną wal­kę, któ­rej celem była nie­pod­le­gła Pol­ska, wol­na od nie­miec­kiej oku­pa­cji i domi­na­cji sowiec­kiej. Powstań­cy wypar­li Niem­ców z Woli, Żoli­bo­rza, Śród­mie­ścia i Ochoty.

W Powsta­niu zgi­nę­ło 18 tysię­cy powstań­ców, 25 tysię­cy ran­nych i 180 tysię­cy cywilów.
War­sza­wa zosta­ła znisz­czo­na doszczętnie.
Dzi­siaj w 77 rocz­ni­cę tego hero­icz­ne­go zry­wu Pola­ków odda­je­my cześć tym co odda­li życie za wol­ność “Naszą i Waszą“, żoł­nie­rzom z AK, war­sza­wia­kom i tym naj­młod­szym Boha­te­rom z Lilij­ką, har­ce­rzom i har­cer­kom z “Sza­rych Szeregów”.

“Sza­re Sze­re­gi “ to kryp­to­nim Związ­ku Har­cer­stwa Pol­skie­go dzia­ła­ją­ce­go w kon­spi­ra­cji od 27 wrze­śnia 1939 r. Były one naj­licz­niej­szą mło­dzie­żo­wą orga­ni­za­cją kon­spi­ra­cyj­ną, któ­ra w poło­wie 1944 r. sku­pia­ła ponad 15 tys. człon­ków w tym oko­ło 7 tys. har­ce­rek Roz­wią­za­ne zosta­ły 17 stycz­nia 1945 r.

Nie czas tutaj przy­ta­czać całą histo­rię ale nale­ża­ło by wspo­mnieć krót­ko o bata­lio­nach “Zoś­ka “ i “ Para­sol “, “ Agat “ czy “ Wigry”. To oni uczest­ni­czy­li w akcjach bojo­wych. Dzie­łem har­ce­rzy “ Aga­ta” był mię­dzy inny­mi zamach na Fran­ca Kut­sche­rę — sze­fa poli­cji i SS dys­tryk­tu warszawskiego.

W mar­cu 1943 r. Sza­re Sze­re­gi prze­pro­wa­dzi­ły owia­ne legen­dą zbroj­ną akcję pod Arse­na­łem w któ­rej z rąk gesta­po odbi­ci zosta­li pol­scy więź­nio­wie, wśród nich m.in. Jan Byt­nar ps. “ Rudy”.

Kie­dyś ktoś napi­sał: “ Cóż nale­ży­my do naro­du, któ­re­go losem jest strze­lać do wro­ga bry­lan­ta­mi “. Ta smut­na, lecz nie zwy­kle traf­na reflek­sja może rów­nież posłu­żyć jako mot­to opo­wie­ści o har­cer­zach z “Sza­rych Szeregów”.

Har­cer­stwo okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go ukształ­to­wa­ło rze­szę mło­dych ludzi, dla któ­rych bez­in­te­re­sow­na służ­ba Ojczyź­nie i pomoc bliź­nim były dobrem najwyższym.

Ruch zapo­cząt­ko­wa­ny przez Andrze­ja i Olgę Mał­kow­skich oszli­fo­wał wie­le bry­lan­tów / dia­men­tów, dając Pol­sce skarb naj­więk­szy — ludzi, któ­rzy zawsze byli goto­wi sta­nąć w pierw­szym sze­re­gu w wal­ce o niepodległość.

Pokłoń­my się im dzi­siaj, pochyl­my czo­ła przed Boha­te­ra­mi Powsta­nia War­szaw­skie­go i podzię­kuj­my naszą modli­twą i obec­no­ścią za ich poświę­ce­nie, za naj­więk­szą ofia­rę jaką odda­li w imię wol­no­ści — ofia­rę wła­sne­go życia.

Po wie­lu dys­ku­sjach zwią­za­nych z pan­de­mią i ogra­ni­cze­nia­mi , któ­re w ostat­nim cza­sie wystą­pi­ły w Barry’s Bay osta­tecz­nie pod­ję­to decy­zję ‚że zaraz po mszy św. zosta­nie odda­ny należ­ny hołd pod Pomni­kiem Sza­rych Sze­re­gów na Pla­cu Mile­nium przez przy­by­łe dele­ga­cje , rodzi­ny i oso­by indy­wi­du­al­ne z zacho­wa­niem wyma­ga­nych restryk­cji. Uro­czy­sto­ści roz­po­czę­to wyciem syre­ny przy­po­mi­na­ją­cej tam­ten trud­ny moment 77 lat temu.

Dh Jacek Kupiń­ski z Orga­ni­za­cji Star­sze­go Har­cer­stwa wyda­nym roz­ka­zem zawie­sił fla­gę bia­ło czer­wo­ną na szczy­cie Pomni­ka Sza­rych Sze­re­gów. Następ­nie ks. Jan Łem­pic­ki — rek­tor Ośrod­ka Fran­cisz­kań­skie­go roz­po­czął modli­twę za wszyst­kich pole­głych, odmó­wio­no rów­nież 1 dzie­siąt­kę różań­ca św., modli­twy zakoń­czo­no minu­tą ciszy.

Jako Pre­zes Pol­skie­go Insty­tu­tu Dzie­dzic­twa i Kul­tu­ry rów­nież czło­nek Orga­ni­za­cji Star­sze­go har­cer­stwa w mun­du­rze har­cer­skim odda­no hołd skła­da­jąc wią­zan­kę kwia­tów bia­ło — czer­wo­nych pod Pomni­kiem Sza­rych Sze­re­gów . W prze­ka­zie histo­rycz­nym wspo­mnia­no rów­nież o tych co przy­gar­nia­li powstań­ców, żywi­li, tych, któ­rzy trwa­li w kosz­mar­nych warun­kach w piw­ni­cach domów, któ­rych Niem­cy mor­do­wa­li. Naszą powin­no­ścią i obo­wiąz­kiem , oraz następ­nych poko­leń jest czcić pamięć o boha­ter­stwie tam­te­go poko­le­nia, mamy obo­wią­zek moral­ny prze­ka­zy­wać to wiel­kie zada­nie potomnym.

Przy­by­ła Dele­ga­cja Kon­gre­su Polo­nii Kana­dyj­skiej Zarzą­du Głów­ne­go — Sekre­tarz Gene­ral­ny Bar­ba­ra Stad­nik, oraz KPK — Okręg Kit­che­ner odda­li hołd zapa­la­jąc znicz Przy­by­li Przed­sta­wi­cie­le Sto­wa­rzy­sze­nia Inży­nie­rów Pol­skich Przy­by­ła na moto­rach licz­na dele­ga­cja Klu­bu Moto­cy­klo­we­go Bia­ły Orzeł z Mis­sis­sau­gi z Pre­ze­sem Mar­kiem Polenceuszem.

Z pośród wie­lu rodzin i osób indy­wi­du­al­nych był obec­ny archi­tekt Pomni­ka Sza­rych Sze­re­gów Pan Gar­dy­nik. Na zakoń­cze­nie odśpie­wa­no Hymn “ Jesz­cze Pol­ska nie Zginęła “

Obok Pomni­ka Sza­rych Sze­re­gów zain­sta­lo­wa­no małą wysta­wę histo­rycz­ną by odwie­dza­ją­cym przy­po­mnieć hero­izm wal­ki zwią­za­ny z Powsta­niem Warszawskim.

Wszy­scy czu­li­śmy satys­fak­cję z dobrze speł­nio­ne­go obowiązku !

CZEŚĆ I CHWAŁA
BOHATEROM !
CZUWAJ ! POLSKI INSTYTUT DZIEDZICTWA
I KULTURY — KASZUBY, KANADA
ORGANIZACJA STARSZEGO
HARCERSTWA, OKRĘG KANADA
PREZES — ANNA PSUTY