OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Zmar­ła 28 kwiet­nia 2019 r.
Tłu­macz­ka, ese­ist­ka, redak­tor. Cór­ka praw­ni­ków, wnucz­ka rzeź­bia­rza i peda­go­ga Pio­tra Hara­si­mo­wi­cza (1857–1914), któ­ry wraz z bra­tem Mar­ce­lim (1859–1935), mala­rzem i kusto­szem, nale­żał do gro­na orga­ni­za­to­rów szkol­nic­twa arty­stycz­ne­go, Gale­rii Naro­do­wej i Związ­ku Arty­stów Pla­sty­ków we Lwowie.

Ukoń­czy­ła stu­dia i uzy­ska­ła w 1963 sto­pień dok­to­ra filo­lo­gii rumuń­skiej na uni­wer­sy­te­cie w Buka­resz­cie, na pod­sta­wie roz­pra­wy o pro­zie rumuń­skiej poświę­co­nej tra­ge­dii tzw. zagu­bio­ne­go poko­le­nia inte­lek­tu­ali­stów uczest­ni­ków pierw­szej woj­ny świa­to­wej. W 1964
w Lon­dy­nie u ojca, któ­ry jako były ofi­cer wywia­du AK nie mógł powró­cić do Pol­ski i był zatrud­nio­ny w Insty­tu­cie Sikor­skie­go, oraz w Lozan­nie, gdzie stu­dio­wa­ła w Éco­le Bene­dict. W latach 1965- 67 pra­co­wa­ła w Dzia­le Pra­so­wym, a póź­niej była sze­fem Protokołu
Pol­skiej Aka­de­mii Nauk.

W latach 1968–87 redak­tor­ka, spe­cja­list­ka do spraw lite­ra­tu­ry rumuń­skiej w Pań­stwo­wym Insty­tu­cie Wydaw­ni­czym. Tłu­macz­ka języ­ka rumuń­skie­go na wie­lu kon­gre­sach i kon­fe­ren­cjach nauko­wych, lite­rac­kich i arty­stycz­nych. Czło­nek Sto­wa­rzy­sze­nia Tłu­ma­czy Pol­skich i Sto­wa­rzy­sze­nia Pisa­rzy Pol­skich. Od 1987 dzie­li czas mię­dzy Toron­to a Warszawę.
Prze­ło­ży­ła na rumuń­ski m. in. wier­sze Tade­usza Róże­wi­cza (wyda­ne z przed­mo­wą Şte­fa­na Augu­sti­na Doina­şa), Wisła­wy Szym­bor­skiej i Zbi­gnie­wa Her­ber­ta. Prze­ło­ży­ła z rumuń­skie­go m. in. wier­sze Mari­na Sore­scu Punkt widze­nia (PIW 1970); tom afo­ry — stycz­nych powia­stek filo­zo­ficz­nych Mate­ia Căli­ne­scu Życie i opi­nie Zacha­ria­sza Lich­te­ra (PIW 1972); powieść Dany Dumi­triu Bie­sia­da lichwia­rza (PIW 1975); powieść Mir­cea Elia­de­go Majt­reyi, poprze -
dzo­ną ese­jem o jego twór­czo­ści lite­rac­kiej (Czy­tel­nik 1988); sztu­ki Dumi­tru Salo­mo­na. Opra­co­wa­ła i opa­trzy­ła wstę­pem anto­lo­gię współ­cze­snych opo­wia­dań rumuń­skich Śmierć Ipu (PIW 1971).

Jest autor­ką Anto­lo­gii poezji rumuń­skiej, w któ­rej zapre­zen­to­wa­ła we wła­snym wybo­rze i w znacz­nej czę­ści we wła­snych prze­kła­dach twór­czość 77 poetów okre­su lat 1939–80, poprze­dza­jąc swój wybór obszer­nym ese­jem o poezji rumuń­skiej dwu­dzie­ste­go wie­ku i opa­tru­jąc go (we współ­pra­cy z mężem Krzysz­to­fem Zarzec­kim) wyczer­pu­ją­cy­mi nota­mi o auto­rach (PIW 1989). O tomie tym pisał Jerzy Lisow­ski, redak­tor naczel­ny „Twór­czo­ści“ i autor trzy­to­mo­wej Anto­lo­gii poezji fran­cu­skiej: „To napraw­dę zna­ko­mi­ta anto­lo­gia, duża
por­cja wspa nia­łej i nowej, innej, zaska­ku­ją­cej poezji”. Zyg­munt Kubiak, zna­ko­mi­ty ese­ista i tłu­macz, pod­no­sząc „mistrzo­stwo prze­kła­dów“ Ire­ny Hara­si­mo­wicz oraz jej „rolę głów­nej amba­sa­dor­ki kul­tu­ry pol­skiej w Rumu­nii i rumuń­skiej w Pol­sce“, orzekł, że jej „Anto­lo­gia poezji rumuń­skiej to jed­na z naszych naj­waż­niej­szych ksią­żek poetyckich“.

reklama

Obok nagro­dy Fun­da­cji Turzań­skich (1993–1994), Ire­na Hara­si­mo­wicz zosta­ła uho­no­ro­wa­na jesz­cze dwu­krot­nie: w 1990 nagro­dą Sto­wa­rzy­sze­nia Tłu­ma­czy Pol­skich przy­zna­ną jed­no­gło­śnie przez jury pod prze­wod­nic­twem tegoż Zyg­mun­ta Kubia­ka, któ­re uznało
jej Anto­lo­gię za naj­lep­szy prze­kład poetyc­ki roku; oraz w 1999 nagro­dą Sto­wa­rzy­sze­nia Auto­rów ZAIKS za cało­kształt twór­czo­ści prze­kła­do­wej. Autor­ka ese­jów m. in. o poezji Wisła­wy Szym­bor­skiej, tek­stu napi­sa­ne­go po przy­zna­niu jej nagro­dy Nobla; o obrazach
nagra­dza­nej na trzech kon­ty­nen­tach, wspa­nia­łej malar­ki, do nie­daw­na zamiesz­ka­łej w Toron­to, Han­ny Haski; oraz o poezji i pro­zie rumuń­skiej pisar­ki i tłu­macz­ki Fla­vii Cosmy, rów­nież miesz­kan­ki Toronto.

Krzysz­tof Zarzecki

Od 1987 roku miesz­ka­ła wraz z mężem Krzysz­to­fem Zarzec­kim, tłu­ma­czem lite­ra­tu­ry ame­ry­kań­skiej i kana­dyj­skiej, w Toron­to, gdzie wspól­nie nale­że­li do gro­na ani­ma­to­rów życia kul­tu­ral­ne­go kana­dyj­skiej polo­nii. Jej mąż był redak­to­rem Pol­skie­go Fun­du­szu Wydaw­ni­cze­go, cenio­nej emi­gra­cyj­nej ofi­cy­ny. Do Pol­ski wró­ci­li w czerw­cu 2014 roku.