Izra­el gro­zi pogor­sze­niem sto­sun­ków z Polską

Pro­ce­do­wa­na zmia­na usta­wy w rezul­ta­cie unie­moż­li­wi zwrot mie­nia żydow­skie­go lub ubie­ga­nie się o rekom­pen­sa­tę. To nie­mo­ral­ne pra­wo poważ­nie ude­rzy w sto­sun­ki mię­dzy naszy­mi pań­stwa­mi — napi­sa­ła Amba­sa­da Izra­ela w Pol­sce w oświad­cze­niu wyda­nym po uchwa­le­niu przez Sejm nowe­li­za­cji Kodek­su postę­po­wa­nia administracyjnego.

Cho­dzi o uchwa­lo­ną w czwar­tek wie­czo­rem nowe­li­za­cję Kpa, zgod­nie z któ­rą m.in. po upły­wie 30 lat od wyda­nia decy­zji admi­ni­stra­cyj­nej nie­moż­li­we będzie postę­po­wa­nie w celu jej zakwe­stio­no­wa­nia. W gło­so­wa­niu w Sej­mie nowe­li­za­cję popar­ło 309 posłów, nikt nie był prze­ciw, 120 osób wstrzy­ma­ło się od głosu.

Nie­dłu­go po uchwa­le­niu usta­wy Amba­sa­da Izra­ela w Pol­sce opu­bli­ko­wa­ła na Twit­te­rze oświadczenie.

“Zacho­wa­nie pamię­ci o Zagła­dzie i tro­ska o pra­wa oca­lo­nych z Holo­kau­stu, do któ­rych zali­cza się kwe­stia zwro­tu mie­nia żydow­skie­go zagra­bio­ne­go pod­czas Zagła­dy, są klu­czo­wy­mi ele­men­ta­mi toż­sa­mo­ści i leżą u pod­staw ist­nie­nia Pań­stwa Izra­el. Są one rów­nież istot­ny­mi dzie­dzi­na­mi aktyw­no­ści izra­el­skie­go Mini­ster­stwa Spraw Zagra­nicz­nych. Z dumą wypeł­nia­my ten obo­wią­zek, wyni­ka­ją­cy z wyzna­wa­nych przez nas war­to­ści moral­nych i powin­no­ści histo­rycz­nej” — czytamy.

Reklama

Jak zauwa­żo­no “dekla­ra­cja tere­ziń­ska, przy­ję­ta w 2009 r., wzy­wa wszyst­kie zain­te­re­so­wa­ne pań­stwa do pra­cy nad zwro­tem mie­nia żydow­skie­go zagra­bio­ne­go w cza­sie Holokaustu”.

“Izra­el ocze­ku­je, że stro­ny Dekla­ra­cji postę­po­wać będą zgod­nie z jej zapi­sa­mi. Odrzu­ce­nie przez Pol­skę reali­za­cji posta­no­wień Dekla­ra­cji to poważ­ne i dale­ce nie­po­ko­ją­ce dzia­ła­nie. Pro­ce­do­wa­na obec­nie zmia­na usta­wy w rezul­ta­cie unie­moż­li­wi zwrot mie­nia żydow­skie­go, lub ubie­ga­nie się o rekom­pen­sa­tę za nie, oca­lo­nym z Zagła­dy i ich potom­kom oraz spo­łecz­no­ści żydow­skiej, dla któ­rych Pol­ska przez stu­le­cia była domem. To nie­po­ję­te” — wska­za­no w oświadczeniu.

“To nie­mo­ral­ne pra­wo poważ­nie ude­rzy w sto­sun­ki mię­dzy naszy­mi pań­stwa­mi. Z powa­gą pod­cho­dzi­my do pró­by unie­moż­li­wie­nia zwro­tu pra­wo­wi­tym wła­ści­cie­lom mie­nia zagra­bio­ne­go w Euro­pie Żydom przez nazi­stów i ich kola­bo­ran­tów. Pol­ska wie, co jest wła­ści­wym kro­kiem w tej spra­wie” — pod­kre­śli­ła izra­el­ska ambasada.

Uchwa­lo­na w czwar­tek nowe­li­za­cja — jak wska­zy­wa­no — wyni­ka z koniecz­no­ści dosto­so­wa­nia pra­wa do wyro­ku Try­bu­na­łu Kon­sty­tu­cyj­ne­go sprzed sze­ściu lat. W maju 2015 r. TK orzekł, że prze­pis Kpa w obec­nym brzmie­niu — pozwa­la­ją­cy orzec o nie­waż­no­ści decy­zji wyda­nej z rażą­cym naru­sze­niem pra­wa nawet kil­ka­dzie­siąt lat po tej decy­zji — jest niekonstytucyjny.

W związ­ku z tym w nowe­li­za­cji zapi­sa­no, że nie stwier­dza­ło­by się nie­waż­no­ści takiej decy­zji, jeśli “od dnia jej dorę­cze­nia lub ogło­sze­nia upły­nę­ło 10 lat, a tak­że gdy decy­zja wywo­ła­ła nie­od­wra­cal­ne skut­ki praw­ne”. W takiej sytu­acji moż­na było­by jed­nak orzec, iż decy­zję wyda­no z naru­sze­niem pra­wa. Nato­miast, jeśli od dnia dorę­cze­nia lub ogło­sze­nia decy­zji upły­nę­ło 30 lat, to w ogó­le nie było­by wsz­czy­na­ne postę­po­wa­nie w spra­wie stwier­dze­nia nie­waż­no­ści decyzji.

Zgod­nie z prze­pi­sem przej­ścio­wym zawar­tym w nowe­li­za­cji do spraw admi­ni­stra­cyj­nych nie­za­koń­czo­nych przed dniem wej­ścia w życie zmia­ny sto­so­wa­ło­by się prze­pi­sy w nowym brzmie­niu. Z kolei postę­po­wa­nia wsz­czę­te po upły­wie 30 lat od dnia dorę­cze­nia lub ogło­sze­nia decy­zji i nie­za­koń­czo­ne przed dniem wej­ścia w życie zmia­ny zosta­ły­by umo­rzo­ne z mocy prawa.

Ostat­nio ame­ry­kań­ski char­gé d’affaires Bix Aliu napi­sał do mar­sza­łek Sej­mu list w spra­wie tych zmian. Prze­ko­ny­wał, że zamkną one dro­gę Oca­lo­nym z Holo­kau­stu do docho­dze­nia rosz­czeń. “Dzien­nik Gaze­ta Praw­na” poda­wał, że pol­skie wła­dze uzna­ły za nie­do­pusz­czal­ną inter­wen­cję Aliu.(PAP)

auto­rzy: Mate­usz Mikow­ski, Mar­cin Jabłoński

liv/