W cią­gu kil­ku dni po inwa­zji Wła­di­mi­ra Puti­na na Ukra­inę rosyj­ski sys­tem finan­so­wy wyda­wał się być na skra­ju zała­ma­nia. Zachód nało­żył sze­reg sank­cji finan­so­wych, w szcze­gól­no­ści na rezer­wy walu­to­we rosyj­skie­go ban­ku cen­tral­ne­go, co spo­wo­do­wa­ło gwał­tow­ny spa­dek kur­su rubla i skło­ni­ło oby­wa­te­li do gorącz­ko­we­go wyco­fy­wa­nia gotów­ki. Następ­nie bank cen­tral­ny pod­niósł sto­py pro­cen­to­we, narzu­cił kon­tro­lę kapi­ta­łu i wstrzyk­nął płyn­ność do sys­te­mu ban­ko­we­go i cho­ciaż część rosyj­skich rezerw walu­to­wych pozo­sta­je zamro­żo­na, kraj nadal gene­ru­je oko­ło 1 miliar­da dola­rów dzien­nie z eks­por­tu energii.

Rosja prze­sta­ła publi­ko­wać szcze­gó­ło­we mie­sięcz­ne sta­ty­sty­ki han­dlo­we. Ale dane od part­ne­rów han­dlo­wych suge­ru­ją, że w mia­rę spad­ku impor­tu i utrzy­mu­ją­ce­go się eks­por­tu Rosja odno­to­wu­je rekor­do­wą nad­wyż­kę handlową.

9 maja Chi­ny poin­for­mo­wa­ły, że ich eks­port towa­rów do Rosji spadł w kwiet­niu o ponad jed­ną czwar­tą w porów­na­niu z rokiem poprzed­nim, pod­czas gdy ich import z Rosji wzrósł o ponad 56%. Niem­cy odno­to­wa­ły w mar­cu 62% mie­sięcz­ny spa­dek eks­por­tu do Rosji, a import spadł o 3%. Sumu­jąc takie prze­pły­wy przez ośmiu naj­więk­szych part­ne­rów han­dlo­wych Rosji, sza­cu­je­my, że rosyj­ski import spadł o oko­ło 44% od cza­su inwa­zji na Ukra­inę, pod­czas gdy jego eks­port wzrósł o oko­ło 8%.

Import zała­mał się czę­ścio­wo dla­te­go, że sank­cje nało­żo­ne na rosyj­ski bank cen­tral­ny i wyda­le­nie nie­któ­rych pożycz­ko­daw­ców z mię­dzy­ban­ko­wej sie­ci wia­do­mo­ści swift utrud­ni­ły kon­su­men­tom i fir­mom kupo­wa­nie zachod­nich towa­rów. Eli­na Riba­ko­va z Insti­tu­te of Inter­na­tio­nal Finan­ce ( iif ), gru­py ban­kie­rów, mówi, że nie­pew­ność regu­la­cyj­na rów­nież była na począt­ku dużym czyn­ni­kiem, ponie­waż zachod­nie fir­my nie były pew­ne, któ­re rosyj­skie ban­ki zosta­ły obję­te sank­cja­mi. Nie bez zna­cze­nia były rów­nież zakłó­ce­nia logi­stycz­ne, w tym decy­zje zachod­nich firm o wstrzy­ma­niu dostaw do Rosji. Wcze­sna depre­cja­cja rubla osła­bi­ła rów­nież rosyj­ski popyt na import, mówi Claus Viste­sen z fir­my dorad­czej Pan­the­on Macroeconomics.

Tym­cza­sem eks­port Rosji, w tym eks­port skie­ro­wa­ny na Zachód, utrzy­mu­je się zaska­ku­ją­co dobrze. Sank­cje pozwa­la­ją na nie­prze­rwa­ną sprze­daż ropy i gazu na całym świe­cie. A wzrost cen ener­gii jesz­cze bar­dziej zwięk­szył przychody.

W rezul­ta­cie ana­li­ty­cy spo­dzie­wa­ją się, że w nad­cho­dzą­cych mie­sią­cach nad­wyż­ka han­dlo­wa Rosji osią­gnie rekor­do­wy poziom. iif sza­cu­je, że w 2022 r . nad­wyż­ka na rachun­ku obro­tów bie­żą­cych, obej­mu­ją­ca han­del i nie­któ­re prze­pły­wy finan­so­we, może wynieść 250 mld USD (15% ubie­gło­rocz­ne­go pkb ), czy­li ponad dwu­krot­nie wię­cej niż 120 mld USD odno­to­wa­ne w 2021 r.

Sank­cje te wzmoc­ni­ły Rosję.  Riba­ko­va uwa­ża, że ​​sku­tecz­ność sank­cji finan­so­wych mogła osią­gnąć swo­je gra­ni­ce. W następ­nej kolej­no­ści musi nastą­pić decy­zja o zaostrze­niu sank­cji handlowych.

Jed­nak wpro­wa­dze­nie takich środ­ków może zająć tro­chę cza­su. Nawet jeśli UE wpro­wa­dzi w życie swo­ją pro­po­zy­cję zaka­zu rosyj­skiej ropy, embar­go będzie wpro­wa­dza­ne tak powo­li, że import ropy z Rosji spad­nie w tym roku tyl­ko o 19%, mówi Liam Peach z fir­my kon­sul­tin­go­wej Capi­tal Eco­no­mics. Peł­ny wpływ tych sank­cji będzie odczu­wal­ny dopie­ro na począt­ku 2023 r. – do tego momen­tu Putin zgro­ma­dzi miliar­dy na sfi­nan­so­wa­nie swo­jej wojny.

za The Economist