Oso­by cho­re na mał­pią ospę, zaka­żo­ne wiru­sem mał­piej ospy oraz podej­rza­ne o zaka­że­nie będą obo­wiąz­ko­wo hospi­ta­li­zo­wa­ne. 21 dni będzie wyno­sić będzie kwa­ran­tan­na w przy­pad­ku nara­że­nia na ospę mał­pią lub pozo­sta­wa­nia w stycz­no­ści z wiru­sem ospy mał­piej — wyni­ka z roz­po­rzą­dze­nia mini­stra zdrowia.

 

W pią­tek mini­ster zdro­wia Adam Nie­dziel­ski pod­pi­sał trzy roz­po­rzą­dze­nia w reak­cji na przy­pad­ki mał­piej ospy w Euro­pie. Treść ich opu­bli­ko­wa­no na stro­nach Rzą­do­we­go Cen­trum Legi­sla­cji z adno­ta­cją “skie­ro­wa­ne do ogłoszenia”.

Cho­dzi o: roz­po­rzą­dze­nie w spra­wie ospy mał­piej oraz zaka­żeń wiru­sem ospy mał­piej, nowe­li­za­cję roz­po­rzą­dze­nia w spra­wie zgła­sza­nia podej­rzeń i roz­po­znań zaka­żeń, cho­rób zakaź­nych oraz zgo­nów z ich powo­du oraz nowe­li­za­cję roz­po­rzą­dze­nia w spra­wie cho­rób zakaź­nych powo­du­ją­cych powsta­nie obo­wiąz­ku hospitalizacji.

  • W pierw­szym z roz­po­rzą­dzeń mini­ster zdro­wia ogło­sił, że ospa mał­pia oraz zaka­że­nia wiru­sem ospy mał­piej zosta­ły obję­te prze­pi­sa­mi o zapo­bie­ga­niu oraz zwal­cza­niu zaka­żeń i cho­rób zakaź­nych u ludzi.
  • Dru­gie roz­po­rzą­dze­nie nakła­da obo­wią­zek zgła­sza­nia przez leka­rza lub fel­cze­ra przy­pad­ków podej­rze­nia lub roz­po­zna­nia ospy mał­piej lub zgo­nu z jej powo­du do wła­ści­we­go miej­sco­wo pań­stwo­we­go inspek­to­ra sani­tar­ne­go. Zgło­sze­nia nale­ży doko­nać tele­fo­nicz­nie oraz potwier­dzić w posta­ci papie­ro­wej lub elektronicznej.
  • Trze­cie z roz­po­rzą­dzeń wpro­wa­dza obo­wią­zek hospi­ta­li­za­cji osób zaka­żo­nych lub cho­rych, a tak­że osób podej­rza­nych o zaka­że­nie lub zacho­ro­wa­nie na ospę mał­pią. Wpro­wa­dza też obo­wią­zek kwa­ran­tan­ny lub nad­zo­ru epi­de­mio­lo­gicz­ne­go w przy­pad­ku nara­że­nia na ospę mał­pią lub pozo­sta­wa­nia w stycz­no­ści z wiru­sem ospy mał­piej. Obo­wiąz­ko­wa kwa­ran­tan­na w przy­pad­ku ospy mał­piej ma wyno­sić 21 dni — tak jak w przy­pad­ku Ebo­li (EVD), ospy praw­dzi­wej oraz wiru­so­wych gorą­czek krwo­tocz­nych — licząc od dnia nastę­pu­ją­ce­go po ostat­nim dniu nara­że­nia albo styczności.

Wszyst­kie trzy roz­po­rzą­dze­nia mają wejść w życie z dniem nastę­pu­ją­cym po dniu ogłoszenia.

Mał­pia oso­ba jesz­cze nigdy nie wystę­po­wa­ła w Polsce

W uza­sad­nie­niu do roz­po­rzą­dzeń wska­za­no, że ospa mał­pia nigdy nie wystę­po­wa­ła na obsza­rze Pol­ski, stąd nie była wymie­nio­na w wyka­zie cho­rób zakaź­nych i zaka­żeń, o któ­rym mowa w art. 3 ust. 1 usta­wy z dnia 5 grud­nia 2008 r. o zapo­bie­ga­niu oraz zwal­cza­niu zaka­żeń i cho­rób zakaź­nych u ludzi.

Poda­no, że ospa mał­pia jest cho­ro­bą zakaź­ną wywo­ły­wa­ną przez wirus ospy mał­piej. Wirus ten – wraz z wiru­sem wyera­dy­ko­wa­nej (wyko­rze­nio­nej na świe­cie) w 1980 r. ospy praw­dzi­wej – nale­ży do rodza­ju Ortho­po­xvi­rus. Zwie­rzę­cym rezer­wu­arem wiru­sa ospy mał­piej nale­żą­cym do rodza­ju Ortho­po­xvi­rus są gry­zo­nie wystę­pu­ją­ce w lasach desz­czo­wych kra­jów Afry­ki Zachod­niej i Środ­ko­wej. W Demo­kra­tycz­nej Repu­bli­ce Kon­ga (d. Zair) od wie­lu lat noto­wa­ne są epi­de­mie tej cho­ro­by. Od 2016 r. przy­pad­ki zacho­ro­wań noto­wa­no rów­nież w Sier­ra Leone, Libe­rii, Repu­bli­ce Środ­ko­wo­afry­kań­skiej oraz Nige­rii. Wzrost roz­po­wszech­nie­nia zacho­ro­wań przy­pi­sy­wa­ny jest zaprze­sta­niu szcze­pień prze­ciw ospie praw­dzi­wej, któ­re zakoń­czo­no w 1980 r. w związ­ku z era­dy­ka­cją tej cho­ro­by oraz wyga­sa­niu odpor­no­ści u osób zaszcze­pio­nych szcze­pion­ką prze­ciw ospie praw­dzi­wej, któ­ra dawa­ła rów­nież ochro­nę krzy­żo­wą przed ospą małpią.

Do tej pory nie było w Euro­pie ognisk mał­piej ospy

We wcze­śniej­szych latach zacho­ro­wa­nia i ogni­ska zacho­ro­wań na ospę mał­pią ogra­ni­cza­ły się do kra­jów Afry­ki, nato­miast zawle­cze­nia do Euro­py mia­ły postać poje­dyn­czych przy­pad­ków i nie sta­wa­ły się zacząt­kiem ognisk. Zacho­ro­wa­nia wie­lo­oso­bo­we (ogni­sko­we), jak poda­no w uza­sad­nie­niu, wystą­pi­ły już w 11 kra­jach Euro­py oraz w USA i Kana­dzie. Cho­ciaż naj­więk­szą licz­bę przy­pad­ków zano­to­wa­no w Hisz­pa­nii, Por­tu­ga­lii oraz Wiel­kiej Bry­ta­nii, to zacho­ro­wa­nia zosta­ły już zawle­czo­ne rów­nież do w kra­jów gra­ni­czą­cych z Rzecz­po­spo­li­tą Pol­ską (Niem­cy).

Wirus ospy mał­piej wystę­pu­je w 2 liniach: zachod­nio­afry­kań­skiej oraz środ­ko­wo­afry­kań­skiej, któ­re róż­nią śmier­tel­no­ścią wyno­szą­cą – w warun­kach sta­nu zdro­wot­no­ści oraz opie­ki zdro­wot­nej kra­jów Afry­ki, w któ­rych wystę­po­wa­ły zacho­ro­wa­nia – odpo­wied­nio ok. 1 proc. przy­pad­ków oraz ok. 10 proc. przy­pad­ków. W trak­cie spo­wo­do­wa­nej w 2003 r. przez impor­to­wa­ne z Afry­ki zwie­rzę­ta epi­de­mii zacho­ro­wań u ludzi w 6 sta­nach USA (35 przy­pad­ków potwier­dzo­nych, 13 praw­do­po­dob­nych i 22 podej­rza­nych) nie zano­to­wa­no zgonów.

W uza­sad­nie­niu wska­za­no, że źró­dłem obec­nych ognisk na obsza­rze Euro­py jest wirus linii zachod­nio­afry­kań­skiej. Wstęp­ne bada­nia mate­ria­łu gene­tycz­ne­go wiru­sa ospy mał­piej nie wyka­za­ły na obec­ną chwi­lę muta­cji, któ­ra mogła­by tłu­ma­czyć przy­czy­ny sze­rze­nie się przy­pad­ków w Euro­pie. “W tej sytu­acji bar­dziej praw­do­po­dob­ną przy­czy­ną może być tzw. super­spra­eding, czy­li trans­mi­sja poprzez zaka­żo­ną oso­bę lub oso­by o dużej licz­bie bez­po­śred­nich kon­tak­tów spo­łecz­nych” — czy­ta­my w uza­sad­nie­niu. (PAP)

Autor­ka: Danu­ta Starzyńska-Rosiecka

mar/