Już poło­wa mar­ca świę­ta tuż tuż więc może coś tra­dy­cyj­ne­go dla przy­po­mnie­nia dla naszej Polo­nii tra­dy­cyj­ne prze­pi­sy na żurek, pozdrawiam

Bogu­sław Sypień

WIELKANOCNY POLSKI ŻUREK

        W nie­dzie­lę rano, zanim wraz pój­dą do kościo­ła, zasia­da gospo­darz za sto­łem, a wyło­żyw­szy świę­co­ne na stół, obdzie­la nim całą rodzi­nę, tak w daw­nej Pol­sce świę­to­wa­no Wiel­ka­noc, naj­pięk­niej opi­sał to nasz uczo­ny etno­graf , Kolberg.

        W dzień wiel­ka­noc­ny raz tyl­ko palą w pie­cu i komi­nie, a to po to aby ugo­to­wać obiad, zło­żo­ny powszech­nie z barsz­czu na szyn­ko­wej wodzie – tak dalej pisał o ówcze­snym naj­waż­niej­szym posił­ku, któ­rym od wie­ków był żurek.

Żur zawsze goto­wa­no na zakwa­sie i wywa­rach mię­snych. Naj­lep­szy żurek wycho­dził na roso­le z wiel­ka­noc­nej szyn­ki. Z cza­sem goto­wa­no żurek na wywa­rze z warzyw (bez kapu­sty), wiej­skiej kieł­ba­sie, bia­łej kieł­ba­sie i żeber­kach, wędzo­nym bocz­ku. Ale tajem­ni­ca żur­ku tkwi­ła w dodat­kach i tu każ­da gospo­dy­ni mia­ła swo­je sekre­ty. Żur­ko­wi dobrze zawsze robi­ły suszo­ne grzyb­ki, szczyp­ta maje­ran­ku, parę łyżek wiej­skiej śmie­ta­ny i star­te wiór­ki chrza­nu. Według wie­rzeń, świą­tecz­ny chrzan przy­no­sił domo­wi szczę­ście i zdrowie.

I choć w poszcze­gól­nych regio­nach Pol­ski potra­wy były odmien­ne, to wspól­na była ser­decz­ność i radość ze Zmar­twych­wsta­nia. W świę­tach Wiel­kiej Nocy kry­je się bowiem tęsk­no­ta za rado­ścią domu, dostat­kiem i zdrowiem.

KLASYCZNY ŻUREK POLSKI

Skład­ni­ki: 3 szklan­ki kiszo­ne­go żuru, 40 dag bia­łej kieł­ba­sy, 10 dag wędzo­ne­go bocz­ku, 1 cebu­la, 2 ząb­ki czosn­ku, 3 suszo­ne grzy­by, 3 jaj­ka ugo­to­wa­ne na twar­do, 2/3 szklan­ki śmie­ta­ny, 2 łyżecz­ki maje­ran­ku, pół łyżecz­ki kmin­ku, czar­ny pieprz, sól.

Grzy­by umyć i moczyć w wodzie 20 min. Kieł­ba­sę kil­ka­krot­nie nakłuć widel­cem. Cebu­lę obrać i prze­kro­ić na czte­ry czę­ści. Czo­snek obrać i zgnieść w pra­sce. Cebu­lę, grzy­by i czo­snek zalać 3 szklan­ka­mi wody, zago­to­wać, wło­żyć kieł­ba­sę oraz boczek i goto­wać na małym ogniu oko­ło 40 minut. Kieł­ba­sę, boczek i grzy­by wyjąć z wywa­ru. Kieł­ba­sę pokro­ić w pla­ster­ki, boczek w kost­kę, a grzy­by w paski. Do wywa­ru wlać żur, dodać maje­ra­nek, kmi­nek, pieprz i sól oraz kieł­ba­sę, boczek i grzy­by. Żurek zago­to­wać, a następ­nie zdjąć z ognia i połą­czyć ze śmie­ta­ną. Jaj­ka pokro­ić na cząst­ki, roz­ło­żyć na tale­rze i zalać zupą. Smak żur­ku bar­dzo pod­no­si doda­nie na koń­cu 1–2 łyżek star­te­go chrzanu.

ŻUREK Z BIAŁYM SEREM

Skład­ni­ki: 25 dag kar­ków­ki, 25 dag bia­łej kieł­ba­sy, 2 szklan­ki zakwa­su, 5 szkla­nek wody, 1 pęczek włosz­czy­zny, 5 jaj, 25 dag twar­de­go bia­łe­go sera, 1 szklan­ka śmie­ta­ny, 3 ząb­ki czosn­ku, sól, pieprz, kawa­łek korze­nia chrzanu.

        Gomół­kę bia­łe­go sera natrzeć solą i mie­lo­nym kmin­kiem. Odsta­wić w suche miej­sce na 2 dni. Ugo­to­wać wywar z mię­sa, kieł­ba­sy, włosz­czy­zny i wody. Odce­dzić, dopra­wić solą, pie­przem i roz­tar­tym czosn­kiem. Dodać zakwas, zago­to­wać. Mię­so i kieł­ba­sę pokro­ić w kost­kę, jaj­ka na twar­do na połów­ki. Wrzu­cić do żur­ku. Wlać pach­ną­cy żurek do tale­rzy, dodać kost­ki sera i wiór­ki chrza­no­we. Smacznego.

Bogu­sław Sypień