Kanada przyznała kontrakty warte ponad 2 miliony dolarów synowi byłego wiceprezydenta Iranu, mimo że CSIS od lat badał jego rzekomy udział w irańskim programie rakietowym i obchodzeniu sankcji.
Śledztwo Global News, oparte na odtajnionych dokumentach służb i publicznych rejestrach zamówień, ujawniło sprawę 2 września 2026 r. Mieszkaniec Edmonton, występujący jako Sal (lub Salman) Ghafouri, to w rzeczywistości Mohammad Reza Ghafouri Fard, 45-letni Irańczyk, syn Hassana Ghafouriego Farda.
Hassan Ghafouri Fard (1943–2023) był konserwatywnym politykiem, fizykiem jądrowym wykształconym na University of Kansas, ministrem energii, a w latach 1989–1994 wiceprezydentem Iranu i szefem Organizacji Wychowania Fizycznego w rządzie Akbara Hashemiego Rafsandżaniego. Zasiadał też w parlamencie. Zmarł w marcu 2023 r.
Syn przyjechał do Kanady w 2013 r. jako stały rezydent w programie wykwalifikowanych pracowników. Wcześniej, w 2005 r., krótko próbował studiów inżynierskich na Dalhousie University w Halifax, ale wrócił do Iranu z powodów rodzinnych. W Kanadzie założył dwie firmy w Albercie: Melanite Group i Radian Group Ltd. (obie zarejestrowane w 2018 r.). Jest ich jedynym dyrektorem. Na kontraktach rządowych występował jako Sal Ghafouri, choć w rejestrach korporacyjnych figuruje pełne irańskie imię i nazwisko z paszportu.
Raport CSIS z 13 stycznia 2023 r. opisuje okres ok. 2009–2013. Ghafouri Fard miał pracować jako inżynier w firmie Rabi Kosar, która według służb zajmowała się wyłącznie badaniami i rozwojem na potrzeby irańskiego wojska. Produkty trafiały do SA Iran, powiązanego z Ministerstwem Obrony, a następnie do sił zbrojnych i Korpusu Strażników Rewolucji Islamskiej (IRGC).
CSIS zarzuca mu udział w pracach nad:
- systemem rakietowym Shahin (Hawk) / Mersad — średniego zasięgu rakietą przeciwlotniczą (ok. 150 km), zaprezentowaną w 2010 r.,
- systemem wojny elektronicznej RAAD, który miał zagłuszać łączność amerykańskich samolotów na odległość do 50 km (prezentacja IRGC w 2012 r.),
- systemem namierzania SINA do zastosowań wojskowych.
Dodatkowo miał należeć do „ukrytej struktury zakupowej”, która przez firmę-przykrywkę w Azji Południowo-Wschodniej (m.in. Malezja) sprowadzała sankcjonowane komponenty, w tym z USA. Według raportu przyznał, że aktywnie uczestniczył w zakupach korzystnych dla wojska i IRGC i „nie przejmował się, że te działania były zabronione”. Po powrocie z Kanady w 2015 r. miał dwukrotnie spotkać się z irańskim Ministerstwem Wywiadu i Bezpieczeństwa (MOIS).
To zarzuty służb wywiadowczych, nie wyrok sądu. Ghafouri Fard kategorycznie je odrzuca.
Mimo flagowania przez służby imigracyjne już w 2017 r. (przy wniosku o obywatelstwo) jego firmy zdobyły łącznie ponad 2 mln CAD kontraktów federalnych i prowincjonalnych. Dwa kontrakty z Departamentem Obrony Narodowej (DND) przekroczyły 1,5 mln CAD: części do pojazdów śnieżnych dla bazy CFB Shilo w Manitobie oraz sześć podnośników pojazdów w Halifax. W 2024 r. Canadian Armed Forces zleciły mu jeszcze zakup pojazdów drogowych za 50 tys. CAD dla bazy CFB Borden.
Inne zamówienia obejmowały m.in.:
- RCMP — zakup urządzenia obrazującego (boreskop),
- Correctional Service of Canada — ok. 100 tys. CAD (2019),
- Innovation, Science and Economic Development Canada — 380 tys. CAD (2021) plus grant 15 tys. CAD (2024).
Były też kontrakty z rządami Kolumbii Brytyjskiej, Saskatchewan, Manitoby i Ontario. Ghafouri uczestniczył w oficjalnej kanadyjskiej misji handlowej do Ameryki Łacińskiej, dostał grant federalny i został zaproszony do konsultacji legislacyjnych rządu Alberty.
CBSA flagowała go ze względów bezpieczeństwa narodowego w 2017 r. W 2021 r. wszczęto postępowanie deportacyjne związane z pracą w Iranie, ale wycofano je pod koniec 2025 r. z powodu problemów z wykorzystaniem dowodów. W maju 2026 r. Immigration, Refugees and Citizenship Canada rozpoczęło procedurę odmowy obywatelstwa, uznając go za „zagrożenie dla bezpieczeństwa Kanady”. On sam pozwał IRCC, skarżąc się na „trudności i uprzedzenia” (m.in. nieobecność na pogrzebie ojca w 2023 r.) i żąda odszkodowania.
CSIS, IRCC, CBSA i DND odmówiły komentarza w sprawie kontraktów. Adwokat Ghafouriego, Bjorna Shkurti, oświadczył, że klient wielokrotnie przechodził screeningi bezpieczeństwa jako rezydent tymczasowy i stały, kategorycznie zaprzecza zarzutom i zamierza korzystać ze wszystkich środków prawnych. W pismach sądowych podkreśla, że od ponad dekady mieszka w Edmonton, ma tu rodzinę i działalność i nie stanowi zagrożenia — czego dowodem mają być właśnie kontrakty i misje handlowe.
Kanada uznała IRGC za organizację terrorystyczną. CSIS regularnie ostrzega przed irańskimi próbami pozyskiwania kanadyjskiej technologii i wiedzy do programów zbrojeniowych. Ta historia pokazuje, jak osoba powiązana — według służb — z rozwojem irańskich systemów rakietowych i obchodzeniem sankcji mogła przez lata realizować zamówienia dla kanadyjskiego wojska i policji.
Ghafouri Fard pozostaje w Kanadzie. Postępowanie w sprawie obywatelstwa i ewentualne dalsze kroki imigracyjne są w toku. Zarzuty CSIS nie zostały potwierdzone wyrokiem karnym.
