Polityka rządu Kanady na rzecz różnorodności, równości i integracji (DEI) podważa zasadę rekrutacji opartej na zasługach w federalnej służbie publicznej, co może mieć poważne konsekwencje dla kraju – sugerują wyniki najnowszego badania.

Raport Fundacji Arystotelesa na temat praktyk rekrutacyjnych rządu Kanady w zakresie DEI wykazał, że federalna służba publiczna przeszła od systemu opartego na zasługach  do systemu, w którym dużą wagę przywiązuje się do reprezentacji tożsamości.

„Federalna służba publiczna zatrudnia prawie 350 000 Kanadyjczyków. Przy takiej skali, sposób, w jaki rząd federalny decyduje, kogo zatrudnić, nie jest bez znaczenia” – czytamy w raporcie. „Decyzje kadrowe wpływają na jakość usług publicznych świadczonych Kanadyjczykom oraz na efektywność wykorzystania ograniczonych zasobów publicznych”.

Fundacja przeanalizowała 301 federalnych ogłoszeń o pracę w 59 departamentach i agencjach w okresie od lutego do lipca. Stwierdzono, że język DEI jest „niemal uniwersalny” i pojawia się w 95% przeanalizowanych ogłoszeń.

PONIŻEJ KONTYNUACJA TEKSTU

Raport wykazał, że w 42 proc. ogłoszeń kandydaci zostali bezpośrednio lub pośrednio uszeregowani według rasy, pochodzenia etnicznego lub innych cech tożsamości, a w 4 proc. ograniczono kwalifikowalność do określonych grup.

Autorzy raportu przytoczyli przykład Rady Skarbu Kanady jako przykład sytuacji, w której rekrutacja w ramach DEI jest szeroko stosowana. Rada Skarbu jest odpowiedzialna za nadzór nad wydatkami, administracją i personelem rządu federalnego.
Raport Zarządu Skarbu na temat równości zatrudnienia w obrębie głównej administracji publicznej wskazuje, że do marca 2025 r. trzy z czterech wyznaczonych grup — kobiety, ludność rdzenna i członkowie widocznych mniejszości — spełniły lub przekroczyły kryteria dostępności siły roboczej (WFA).

Zatrudnienia w 2025 roku na szczeblu kierowniczym przekroczyły odpowiednie wskaźniki WFA we wszystkich czterech grupach, co obejmuje również osoby z niepełnosprawnościami. Autorzy stwierdzili, że 10,9% kadry kierowniczej w departamencie skarbu miało niepełnosprawność, co znacznie przekracza próg 5,3% WFA, co dowodzi, że rekrutacja skoncentrowana na tożsamości pozostaje w mocy nawet po osiągnięciu celów.

Dane dotyczące zatrudnienia przedstawiają podobną sytuację, twierdzą autorzy. Odsetek nowo zatrudnionych osób należących do widocznych mniejszości stale wzrastał z 17,9% w latach 2016-2017 do 27,2% w latach 2024-2025. Podobnie, odsetek zatrudnionych osób z niepełnosprawnościami również znacząco wzrósł – z 3,7% w latach 2016-2017 do 8,6% w latach 2024-2025.

„Mówiąc wprost, te wyniki same w sobie nie są problematyczne, pod warunkiem, że nominacje zostały dokonane na podstawie kompetencji” – napisali. „Kluczem do sukcesu jest to, że płeć, niepełnosprawność ani rasa urzędnika publicznego nie powinny mieć znaczenia przy jego zatrudnianiu. Liczy się to, czy jest on najlepiej przygotowany do pełnienia obowiązków na tym stanowisku”.

W przeglądzie demograficznym na lata 2024–2025 Sekretariatu Rady Skarbu przyznano, że cele te zostały osiągnięte na poziomie zbiorczym, jednak stwierdzono, że zatrudnianie osób w ramach DEI jest nadal konieczne, aby osiągnąć proporcjonalną reprezentację.
Rada Skarbu określiła WFA jako „punkt wyjścia”, który gwarantuje, że służba publiczna będzie nadal „niwelować luki i utrzymywać postęp w kierunku reprezentacji”.

Chociaż celem DEI w procesie rekrutacji jest eliminacja uprzedzeń i oferowanie uczciwych szans zatrudnienia kandydatom z różnych środowisk, raport wskazuje, że dowody empiryczne podważają konieczność wdrażania takiego systemu w ogłoszeniach o pracę.
W raporcie dodano, że stosowanie podejścia DEI może wiązać się z ryzykiem obniżenia jakości administracji publicznej, zwłaszcza w dziedzinach wysoce technicznych lub wymagających szczególnego bezpieczeństwa, poprzez zmniejszenie liczby konkurencyjnych kandydatów na podstawie czynników demograficznych.

Autorzy zauważyli, że większość Kanadyjczyków sprzeciwia się zatrudnianiu w ramach DEI, powołując się na badanie Légera z 2024 r., które wykazało, że 57% Kanadyjczyków nie zgadza się z ideą, że pracodawcy powinni brać pod uwagę pochodzenie kulturowe lub tożsamość rasową przy podejmowaniu decyzji o zatrudnieniu.

Z badania wynika, że ​​polityka DEI w zakresie zatrudniania spotyka się ze znacznym sprzeciwem, nawet w społecznościach, którym ma ona pomóc. Kobiety sprzeciwiają się tej polityce w podobnym stopniu co mężczyźni – 57% z nich wyraża dezaprobatę. Wśród Kanadyjczyków innej rasy niż biała odsetek ten wynosi 49%.

Fundacja zaleca rządowi nowelizację ustawy o zatrudnieniu w służbie publicznej, aby usunąć reprezentację demograficzną z definicji zasług i zamiast tego skupić się na kompetencjach indywidualnych.