Większość tzw. Pierwszych Narodów łamie ustawę i orzeczenie sądu o ujawnianiu finansów – alarm w Senacie Kanady
Ottawa, 16 października 2026 – Według najnowszych danych Departamentu Usług dla Rdzennych Ludów (Indigenous Services Canada), aż 578 Pierwszych Narodów nie stosuje się do ustawy z 2013 roku oraz orzeczenia Federalnego Sądu Kanady nakazujących coroczne ujawnianie sprawozdań finansowych. Informację tę przekazano senatorom podczas posiedzenia komisji.
Senator Clément Gignac (Quebec) zapytał przedstawicieli federalnego departamentu wprost: „Czy spełniliście wymogi?” oraz „Nie zmusiliście ich do publikacji?”. Dodał, że „ustawa nadal obowiązuje”, wyrażając frustrację brakiem egzekwowania przepisów przez administrację federalną.
Chodzi o First Nations Financial Transparency Act (ustawę o przejrzystości finansowej Pierwszych Narodów) z 2013 roku. Nakazuje ona coroczne publikowanie skonsolidowanych, zaudytowanych sprawozdań finansowych oraz szczegółowych wykazów wynagrodzeń i zwrotów kosztów dla wodzów (chiefs) i radców (councillors). Ustawa przewidywała również możliwość wstrzymania finansowania federalnego w przypadku braku zgodności.
Po zmianie rządu w 2015 roku egzekwowanie kar i sankcji zostało w praktyce wstrzymane. Od tego czasu wskaźnik zgodności systematycznie spadał. Według wcześniejszych analiz (m.in. Fraser Institute) jeszcze kilka lat temu zgodność była wysoka, a obecnie znaczna większość społeczności nie publikuje wymaganych dokumentów.
Sprawa budzi kontrowersje. Część krytyków ustawy wskazuje na potrzebę poszanowania autonomii Pierwszych Narodów, podczas gdy zwolennicy podkreślają konieczność rozliczalności wobec członków społeczności i podatników kanadyjskich – zwłaszcza przy miliardowych transferach federalnych na rzecz społeczności rdzennych.
Źródło: Blacklock’s Reporter / Holly Doan (@hollyanndoan, @mindingottawa), na podstawie informacji przekazanych Senatowi przez Indigenous Services Canada.
