W piątek 23 października 2026 roku Ministerstwo Finansów Ukrainy, państwowe banki Ukrgasbank i Sense Bank oraz londyńska firma N.M. Rothschild & Sons Limited (część grupy Rothschild & Co) podpisały trójstronne umowy o świadczenie usług doradcy finansowego przy przygotowaniu sprzedaży państwowych pakietów akcji obu instytucji.
Rothschild został wybrany w konkursie i będzie działał w konsorcjum z ukraińską firmą inwestycyjno-bankową FinPoint. Zadaniem doradcy jest koordynacja due diligence (w tym ustalenie ceny wyjściowej), przygotowanie materiałów dla inwestorów, promocja banków na rynkach międzynarodowych, pozyskiwanie nabywców oraz pomoc w organizacji przetargu na sprzedaż akcji. Nie kupuje banków — przygotowuje je do sprzedaży zagranicznym inwestorom.
Państwo posiada ok. 94,94 proc. akcji Ukrgasbanku oraz 100 proc. Sense Banku. Ten drugi został znacjonalizowany w lipcu 2023 roku (za symboliczną jedną hrywnę) po odebraniu go powiązanym z Rosją właścicielom z grupy Alfa (m.in. Michaił Fridman i partnerzy). Oba banki należą do większych graczy na rynku — Ukrgasbank zajmuje miejsce w pierwszej dziesiątce pod względem aktywów — i generują zyski. Państwowe banki kontrolują obecnie około połowy aktywów całego sektora bankowego Ukrainy.
Proces odgórny i pod presją zewnętrzną
Decyzja nie spadła z nieba. 1 października 2025 roku rząd przyjął rozporządzenie o przygotowaniu sprzedaży pakietów akcji obu banków. 29 października zatwierdzono zasady wyboru doradcy, a 31 marca 2026 roku ogłoszono konkurs. W październiku 2026 roku powstała specjalna komisja do przeprowadzenia sprzedaży — z możliwością udziału przedstawicieli międzynarodowych instytucji finansowych i UE.
Oficjalnie chodzi o „transparentny i konkurencyjny proces”, zmniejszenie udziału państwa w sektorze bankowym oraz przyciągnięcie strategicznych inwestorów. Minister finansów Serhij Marczenko podkreślał, że podpisanie umów to dopiero etap przygotowawczy — banki nadal działają normalnie i realizują zobowiązania wobec klientów. W praktyce jednak sprzedaż jest częścią zobowiązań wobec MFW. Instytucja od dawna naciskała na prywatyzację właśnie tych dwóch banków. Sprzedaż ma ruszyć około 2027 roku, a środki ze sprzedaży Sense Banku wcześniej zapowiadano na potrzeby obrony.
Wynagrodzenie Rothschilda składa się z części stałej oraz success fee do 3 proc. od wpływów ze sprzedaży do budżetu. Firma ma doświadczenie w doradztwie przy restrukturyzacji ukraińskiego długu i euroobligacji Ukrzaliznyci.
Co to oznacza?
Ukraina sprzedaje dochodowe aktywa w środku wojny, przy słabej hrywnie i ogromnej luce finansowej (szacowanej przez MFW na dziesiątki miliardów dolarów w kolejnych latach). Państwo występuje jako sprzedawca zmuszony okolicznościami, a nie jako podmiot, który może dyktować warunki. Beneficjentami będą zagraniczni nabywcy oraz sam doradca, który zarobi niezależnie od ostatecznego sukcesu transakcji.
Oficjalna narracja mówi o reformach, konkurencji i przejrzystości. Krytycy zwracają uwagę, że oddanie kluczowych elementów systemu finansowego pod kontrolę zewnętrznych doradców i przyszłych zagranicznych właścicieli w czasie trwającego konfliktu to dalsze ograniczanie suwerenności gospodarczej kraju już silnie uzależnionego od zachodniej pomocy. Sense Bank, przejęty od rosyjskich właścicieli, zamiast pozostać narzędziem państwa, ma trafić na rynek międzynarodowy.
Proces jest formalnie zgodny z ukraińskim prawem i zapowiedziami rządu. Czy jednak sprzedaż strategicznych banków w warunkach wojny i pod zewnętrzną presją wzmacnia, czy osłabia pozycję Ukrainy — to pytanie, na które odpowiedź będzie widoczna dopiero po zakończeniu transakcji i ujawnieniu ostatecznych nabywców.
