„Terror Rojo w Hiszpanii” (Czerwony Terror) to określenie fali przemocy politycznej, egzekucji i represji dokonywanych przez ugrupowania komunistyczne i anarchistyczne na początku hiszpańskiej wojny domowej w 1936 roku. Celem tych ataków byli głównie przeciwnicy polityczni Republiki, właściciele ziemscy oraz duchowieństwo katolickie, co doprowadziło do śmierci dziesiątek tysięcy ludzi.

Przenieśmy się do roku 1936, do Hiszpanii. W dniach 17–18 lipca prawicowi generałowie pod wodzą Francisco Franco dokonują nieudanego zamachu stanu przeciwko panującemu tam lewicowemu rządowi. W odpowiedzi władze w Madrycie, Barcelonie i Walencji rozdają broń robotniczym milicjom związkowym i partyjnym. Tradycyjne struktury państwa leżą w gruzach, a faktyczną władzę przejmuje skrajna lewica. Wybucha rewolucja społeczna, w której fala nienawiści wobec duchowieństwa, posiadaczy ziemskich i dawnych elit przybiera – zwłaszcza w listopadzie – niespotykane rozmiary.

W całej Hiszpanii zapanował „czerwony terror” (Terror Rojo en España). Zniszczonych zostało 22 tysiące kościołów – prawie połowa świątyń istniejących wówczas w Hiszpanii. Zamordowano (według niepełnych danych) 13 biskupów, 4184 kapłanów i kleryków, 2365 zakonników, 283 siostry zakonne oraz tysiące świeckich katolików. Publiczne wyznawanie religii katolickiej zostało zakazane na terenie całej Hiszpanii – uznano je za działalność niebezpieczną i prawnie ściganą.

PONIŻEJ KONTYNUACJA TEKSTU

Jan Paweł II w październiku 1992 r. beatyfikował 122 męczenników – ofiary zamordowane z nienawiści do wiary w Hiszpanii w latach 1936–1939.
W październiku 2007 r. papież Benedykt XVI beatyfikował 498 męczenników – ofiary prześladowań Kościoła w Hiszpanii w latach 1934–1939. W tym gronie znalazło się 2 biskupów, 24 księży, 462 zakonników i zakonnic, seminarzysta, diakon, subdiakon i 7 świeckich. Najmłodszy błogosławiony miał 16 lat, najstarszy 78.

W tej krwawej komunistycznej rewolucji w ramach XIII Brygady Międzynarodowej im. Jarosława Dąbrowskiego (popularnie: „dąbrowszczacy”) uczestniczyli – a jakże! – także komuniści z Polski, m.in. Bolesław Mołojec (aktywny polski działacz komunistyczny), Józef Strzelczyk (Jan Barwiński), blisko współpracujący z sowieckimi doradcami wojskowymi, oraz Grzegorz Korczyński. Wszyscy oni bardzo czynnie wspierali ten reżim wrogów katolicyzmu. Brygady Międzynarodowe były werbowane i kontrolowane przez Komintern oraz sowieckie służby. Na sztandarze batalionu widniał napis, że walczą za polską republikę sowiecką „C.C.C.C.P. de Polonia” (Союз Советских Социалистических Республик – ZSRR). To właśnie z ich szeregów wywodziła się później kadra zbrodniczej bezpieki w Polsce „Ludowej”.

Dlaczego o tym wszystkim przypominam?

Z tego powodu, że 6 listopada 2026 roku na warszawskich Powązkach, na Cmentarzu Wojskowym, odbyły się obchody 90. rocznicy utworzenia Batalionu im. Jarosława Dąbrowskiego. Formacja ta podczas wojny domowej w Hiszpanii broniła reżimu komunistycznego, walcząc w Brygadach Międzynarodowych utworzonych przez stalinowski Komintern.

W wydarzeniu tym po raz pierwszy od 1989 roku uczestniczyła wojskowa asysta honorowa oraz przedstawiciele polskich władz państwowych (m.in. wiceminister obrony narodowej Stanisław Wziątek i wiceszef UdSKiOR Michał Syska). W tej „pełzającej rekomunizacji” widoczna jest aktywność Ministerstwa Obrony Narodowej – z wojskową asystą ku czci najemników Stalina, w obecności wiceministra obrony narodowej, a także – oczywiście! – marszałka Sejmu Włodzimierza Czarzastego. Przemawiał zastępca szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych Michał Syska, gloryfikując formację podległą stalinowcom i nazywając ich walkę „obroną demokracji”.

Wydarzenie to dotyka fundamentalnego sporu o polską politykę historyczną po 1989 roku. Tym mocniej jest wymierzeniem policzka polskiej pamięci historycznej, gdyż my, Polacy, traktujemy ten cmentarz jako „Panteon Narodowy”, jako „książkę historii Polski pisaną na kamieniu”. Dla polskich dziejów i tożsamości jest on symbolem walki z totalitaryzmem i stanowi święte miejsce pamięci, w którym spoczywają najwybitniejsi twórcy kultury, nauki, bohaterowie walk o niepodległość oraz ofiary systemów totalitarnych – także komunistycznego. Dlatego udział wojskowej asysty honorowej i przedstawicieli rządu jest przez Polaków odbierany jako symbol rehabilitacji formacji powiązanej ze stalinowskim Kominternem. Tym bardziej że część „dąbrowszczaków” po II wojnie światowej współtworzyła aparat represji PRL (UB, Informację Wojskową), a w 2017 roku ustawowo pozbawiono ich uprawnień kombatanckich w ramach dekomunizacji. Dlatego państwowe honory odbieramy jako powrót do narracji historycznej rodem z Polski Ludowej.

PS. Trzeba tu też wspomnieć, że Instytut Pamięci Narodowej uznał „dąbrowszczaków” za organizację wspierającą stalinowskie państwo. Tak brzmi uzasadnienie: „»Dąbrowszczacy« w czasie wojny domowej w Hiszpanii (1936–1939) walczyli o budowę państwa stalinowskiego. Z ich szeregów wywodzili się aktywiści komunistyczni (…) działający na szkodę polskiej niepodległości i demokracji” (za platformą X).

Czy obecne kierownictwo Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych nie wie, że propagowanie komunizmu zgodnie z artykułem 256 Kodeksu karnego jest przestępstwem?
Jeśli tak dalej pójdzie, to wkrótce równie paradnie będziemy świętować rocznicę powstania Armii Ludowej, bitwy pod Lenino czy stłumienie Praskiej Wiosny…

I jeszcze coś ciekawego

Na temat tej wojny istnieje książka genialnego twórcy George’a Orwella pod tytułem W hołdzie Katalonii.

Na przełomie 1936 i 1937 roku Orwell zamienił maszynę do pisania na stary karabin i wylądował w zimnych, błotnistych okopach hiszpańskiej wojny domowej – początkowo w roli dziennikarza, ale po przyjeździe do ogarniętej rewolucją Barcelony natychmiast zaciągnął się jako ochotnik do milicji partii POUM (Partido Obrero de Unificación Marxista – Robotnicza Partia Zjednoczenia Marksistowskiego). Szybko zrozumiał, że sowiecki komunizm to nie walka o wolność, lecz bezwzględna maszyna terroru i kłamstwa, która potrafi w jedną noc zrobić zdrajców z własnych bohaterów (co później pokazał w Roku 1984).

Książka W hołdzie Katalonii, napisana na podstawie własnych obserwacji, przedstawia Barcelonę końca 1936 roku jako miasto pełne rewolucyjnego entuzjazmu, w którym władzę przejęła klasa robotnicza, a dawne podziały klasowe zniknęły z przestrzeni publicznej. Z czasem jednak ten początkowy idealizm i braterstwo ustępują miejsca paranoi komunistycznej, propagandzie rodem z ZSRR i brutalnym czystkom politycznym. Pisarz udokumentował, że największym wrogiem komunistów była religia katolicka: niemal wszystkie kościoły zostały splądrowane, spalone lub przekształcone w magazyny i garaże, a wizerunki świętych zniszczone. Nazwał to wszystko „rewolucyjnym obrazoburstwem”.

Warto, a nawet trzeba tę książkę przeczytać – sam mam zamiar to zrobić!