W 2026 r. kanadyjski pacjent czekał od skierowania przez lekarza rodzinnego do leczenia u specjalisty średnio (mediana) 30,7 tygodnia. To najdłużej, odkąd prowadzi się pomiary. Tak wynika z dorocznego raportu *Waiting Your Turn* niezależnego think tanku Fraser Institute z Vancouver Poprzedni rekord, 30,0 tygodnia, padł w 2024 r. W 1993 r., kiedy instytut zaczął zbierać dane, kolejka trwała 9,3 tygodnia. Od tamtej pory wydłużyła się o 230%.

„Bardzo długie oczekiwanie na niezbędną medycznie opiekę stało się cechą definiującą kanadyjskiej ochrony zdrowia” – mówi Nadeem Esmail, szef działu polityki zdrowotnej instytutu i współautor raportu. Badanie opiera się na ankiecie wśród lekarzy z całego kraju i obejmuje 12 specjalizacji.

Różnice między prowincjami są ogromne. Najkrócej czeka się w Ontario (22,1 tygodnia, wzrost z 19,2), najdłużej w Nowym Brunszwiku (64,4 tygodnia, czyli ponad rok), w Nowej Szkocji (51,8) i Albercie (50,0). W Albercie kolejka wydłużyła się w ciągu roku aż o 14 tygodni, z 36,0. Poprawę odnotował Quebec (z 32,5 do 25,3) oraz, nieznacznie, Wyspa Księcia Edwarda i Manitoba.

Najgorzej jest w ortopedii, gdzie na operację czeka się średnio 53,6 tygodnia, oraz w ginekologii (40,4). Najszybciej leczy się nowotwory: radioterapia to 4,0 tygodnia, a leczenie onkologiczne 4,7. Długie są też kolejki do diagnostyki: 9,7 tygodnia do tomografii, 18,1 do rezonansu magnetycznego i 6,6 do USG.

PONIŻEJ KONTYNUACJA TEKSTU

„Długie oczekiwanie oznacza więcej cierpienia, utraconą produktywność, gorszą jakość życia, a w najgorszych przypadkach niepełnosprawność albo śmierć” – podkreśla współautor raportu Mackenzie Moir. W mediach społecznościowych, w tym na X, raport wywołał falę wpisów z historiami pacjentów, którzy chorobę zdiagnozowali zbyt późno albo wyjechali na zabieg do USA.

Tymczasem Kanada wydaje na ochronę zdrowia jedne z najwyższych kwot w krajach rozwiniętych, a jej mieszkańcy czekają na protezę biodra ponad rok. To nie przypadek, tylko logika systemu, w którym państwo jest jednocześnie płatnikiem i monopolistą, a prywatne leczenie podstawowych świadczeń jest w dużej mierze zakazane. Skoro cena nie może regulować popytu, reguluje go kolejka.

Kraje uznawane za wzorzec powszechnej opieki, takie jak Niemcy, Szwajcaria czy Holandia, łączą powszechne ubezpieczenie z konkurencją świadczeniodawców i realnym wyborem pacjenta. Kolejki są tam wielokrotnie krótsze.