Federalny Sąd Apelacyjny Kanady (Federal Court of Appeal) jednogłośnie oddalił apelację Rebel News, konserwatywnego portalu założonego przez Ezrę Levanta. Wyrok utrzymuje w mocy decyzję fiskusa, czyli Canada Revenue Agency (CRA), który odmówił redakcji statusu „kwalifikowanej kanadyjskiej organizacji dziennikarskiej”  Wyrok ogłoszono 7 października 2026 a apelację oddalono z obciążeniem portalu kosztami postępowania.

Status QCJO wprowadził w 2019 roku rząd Justina Trudeau. Formalnie to tylko definicja w ustawie o podatku dochodowym, w praktyce przepustka do państwowego wsparcia mediów. Daje on dostęp do trzech przywilejów.

Pierwszy to ulga na wynagrodzenia dziennikarzy, która według Rebel News pokrywa 35 proc. pensji reportera, do 29 750 dolarów rocznie na osobę.

PONIŻEJ KONTYNUACJA TEKSTU

Drugi to ulga podatkowa dla prenumeratorów cyfrowych mediów informacyjnych.

Trzeci to możliwość rejestracji jako „qualified donee”, czyli podmiot, któremu darczyńcy mogą przekazywać datki z korzyścią podatkową

Kto status otrzyma, rekomenduje CRA tzw. Niezależna Rada Doradcza ds. Uprawnień do Dziennikarskich Środków Podatkowych (Independent Advisory Board on Eligibility for Journalism Tax Measures), powołana przez rząd federalny.

Rebel News złożył wniosek w 2021 roku. Według  omówienia wyroku przez Pariz Consulting Group  pierwszy urzędnik uznał, że spośród 276 przeanalizowanych artykułów wszystkie poza dwoma były albo przetworzonym cudzym materiałem, albo nie przedstawiały „wielu perspektyw”. Wniosek odrzucono 12 lutego 2022 roku.

Przy ponownym rozpatrzeniu CRA poprosiła redakcję o wskazanie trzech tygodni jej publikacji do oceny. Rebel News wybrał okres od 30 stycznia do 19 lutego 2022 roku, czyli szczyt protestów Konwoju Wolności (Freedom Convoy), które relacjonował intensywnie jak mało kto. Drugi urzędnik przejrzał 423 materiały i uznał za „oryginalne treści informacyjne” tylko 10, czyli ok. 2 proc. Rada doradcza stwierdziła, że portal przyjął „rolę aktywistyczną” i publikował niezweryfikowane, wyselekcjonowane treści. 18 maja 2023 roku zastępca komisarza CRA podtrzymał odmowę. Uznał, że bycie „zaangażowanym” w tworzenie wiadomości wymaga „konsekwentnego, celowego tworzenia oryginalnych treści informacyjnych częściej niż sporadycznie”.

W 2024 roku Sąd Federalny oddalił skargę Rebel News. Pominął przy tym część oświadczeń złożonych pod przysięgą przez Ezrę Levanta i Sheilę Gunn Reid i odrzucił argument z Karty Praw i Wolności. Teraz to samo zrobił sąd apelacyjny.

„Pierwszą rzeczą, którą trzeba zrozumieć w tym wyroku, jest to, że sądy nie wydały własnej oceny Rebel News. Komitet decyduje teraz, kto liczy się jako dziennikarz w Kanadzie, a sądy mówią, że to w porządku” – powiedział Ezra Levant [w rozmowie z Juno News]

Levant podkreśla, że portal nie korzysta z żadnej formy wsparcia państwa: ani z ulgi na wynagrodzenia, ani z programu Local Journalism Initiative, ani z Periodical Fund. Według jego [apelu do czytelników] koszty procesu przekroczyły 100 tys. dolarów, a do tego dochodzą zasądzone koszty rządu. Mecenas Robert Hawkes analizuje, czy wystąpić do Sądu Najwyższego Kanady o zgodę na rozpatrzenie sprawy. Redakcja ma na to około 60 dni od wyroku i zapowiada, że ogłosi decyzję.

Ten wyrok nie zamyka nikomu ust. Rebel News może publikować, co chce, i nikt mu tego nie zabrania. Problem leży gdzie indziej i jest poważniejszy, niż się wydaje.

Państwo, które dopłaca do pensji dziennikarzy, musi w końcu zdefiniować, kto jest dziennikarzem. A skoro definiuje, to i ocenia. W tej sprawie oceniała rada powołana przez rząd, pod nadzorem agencji podatkowej, według wytycznych tej agencji. Kryterium „wielu perspektyw” brzmi neutralnie, ale w praktyce jest bardzo pojemne. Czy redakcja „CBC” relacjonująca Konwój Wolności dawała protestującym tyle samo miejsca co rządowi? Nikt tego nie badał, bo nikt nie musiał. Ciężar dowodu spoczywa na tych, którzy proszą o status, a proszą wszyscy, bo bez niego konkurują z rywalami, którym państwo opłaca jedną trzecią etatów.

Najbardziej wymowna jest sama próbka: trzy tygodnie Konwoju Wolności, czyli wydarzenia, przy którym rząd sięgnął po ustawę o stanach nadzwyczajnych i zamrażał konta bankowe obywateli. W styczniu 2024 roku Sąd Federalny uznał to użycie ustawy za nieuzasadnione. Akurat ten okres, w którym niezależna relacja z ulicy była najcenniejsza, posłużył urzędnikom do orzeczenia, że 98 proc. pracy reporterów to nie „wiadomości”.

Ten sam mechanizm stoi za Online News Act (C-18) i Online Streaming Act (C-11): w imię wspierania „wiarygodnego dziennikarstwa” państwo coraz mocniej wyznacza, kto mieści się w tej kategorii. Sprawa Rebel News może jeszcze trafić do Sądu Najwyższego. Niezależnie od jej losów warto pamiętać ostrzeżenie Levanta, że narzędzie stworzone dla jednych może zostać użyte przeciw innym, gdy zmieni się rząd.