Jason Arday (pełne imię Jason Atta Kwei Arday), brytyjski naukowiec specjalizujący się w socjologii edukacji, zmarł 14 sierpnia 2026 roku w wieku 41 lat. Został znaleziony nieprzytomny w domu w Battersea w południowym Londynie. Policja Metropolitan określiła śmierć jako „nieoczekiwaną”, ale nie podejrzaną o udział osób trzecich; sprawa trafiła do koronera. Oficjalna przyczyna śmierci nie została jeszcze publicznie potwierdzona. Wiele relacji medialnych i komentarzy, w tym świadectwa bliskich z ostatnich dni, wskazuje na kontekst głębokiego kryzysu psychicznego i powszechnie zakłada, że była to śmierć samobójcza.
Urodził się 9 maja 1985 roku w Clapham w południowym Londynie w rodzinie immigantów z Ghany. Według jego własnych relacji (szczególnie w wydanym w 2026 roku pamiętniku Great and Unfortunate Things) miał poważne trudności rozwojowe: autyzm, opóźnienie rozwojowe, problemy ze słuchem, dyskalkulię; miał być niemówiący do 11. roku życia i analfabetą do 18. lat. Twierdził też o różnych traumatycznych doświadczeniach (atak, padaczka, nowotwory). Te elementy biografii stały się później przedmiotem intensywnych wątpliwości.
Karierę akademicką budował stopniowo: studia na St Mary’s University Twickenham, doktorat na Liverpool John Moores University (2015), kolejne stanowiska na kilku brytyjskich uczelniach (m.in. Leeds Beckett, Roehampton, Warwick, Durham, Glasgow). W 2023 roku został profesorem socjologii edukacji na Uniwersytecie Cambridge i Fellow of Jesus College – najmłodszym czarnoskórym profesorem w historii tej uczelni. Był przedstawiany jako inspirujący przykład przezwyciężenia ogromnych barier. Publikował na tematy rasy, edukacji wyższej, neurodiversity i zdrowia psychicznego, współpracował z różnymi organizacjami i otrzymywał nagrody oraz doktoraty honoris causa.
W lipcu 2026 roku Nathan Cofnas (wówczas związany z Uniwersytetem w Gandawie) opublikował szczegółowe zarzuty dotyczące plagiatu w doktoracie Ardaya i innych pracach. Media brytyjskie (Telegraph, Times, Guardian i inne) podjęły temat, ujawniając liczne podobieństwa fragmentów tekstów do wcześniejszych prac innych autorów, problemy z cytowaniem, etyką badań i rzekomymi źródłami finansowania. Równolegle zaczęto kwestionować elementy biografii: twierdzenia o niemówieniu do 11. roku życia, niektórych osiągnięciach sportowych i charytatywnych, stopniach naukowych, stanowiskach i innych faktach z życiorysu.
Liverpool John Moores University wcześniej (2025) oczyściło go z zarzutu świadomego plagiatu w doktoracie, tłumacząc podobieństwa m.in. autyzmem i sposobem pracy. Arday konsekwentnie zaprzeczał, że był kłamcą. Przyznawał błędy w wczesnych pracach, tłumacząc je autyzmem, naśladownictwem i trudnościami w przetwarzaniu informacji. Twierdził, że atak ma charakter rasistowski i jest częścią szerszej kampanii przeciwko osobom z mniejszości i polityce DEI.
5 sierpnia 2026 złożył rezygnację z Cambridge i Jesus College. W oświadczeniu pisał, że „bezlitosne oskarżenia, spekulacje i publiczne komentarze” wzięły ogromne żniwo na nim i jego bliskich, a rezygnacja nie oznacza akceptacji zarzutów. Uczelnia ogłosiła niezależne dochodzenie w sprawie okoliczności jego zatrudnienia.
Rodzina w oświadczeniu przekazanym przez wydawcę Simon & Schuster UK napisała, że jest w szoku po stracie „wspaniałego ojca, partnera, brata, wuja i syna”. Podkreślili, że od momentu przyjęcia stanowiska w Cambridge był narażony na „kampanię długotrwałego nękania” i że „kampania dezinformacji” okazała się dla niego zbyt wielka. Opisywali go jako łagodnego człowieka, który zawsze starał się widzieć w innych to, co najlepsze.
Pojawiły się głosy oskarżające media o „nagonkę”, „hounding” i o to, że intensywne relacje przyczyniły się do tragedii. Debata szybko stała się elementem szerszego sporu o DEI, wiarygodność akademicką, rolę rasy w krytyce i granice odpowiedzialności mediów. Część osób podkreślała, że Arday był autystyczny i szczególnie podatny na presję; inni wskazywali, że podobne zarzuty wobec białych akademików nie wywołałyby takiej samej dyskusji o „nagonce”.
