Wśród osób, które w 2024 r. skorzystały w Kanadzie z tzw. medycznej pomocy w umieraniu (MAID), 95,6% określiło się jako białe. Ta liczba pochodzi z oficjalnego, [szóstego raportu rocznego Health Canada](https://www.canada.ca/en/health-canada/services/publications/health-system-services/annual-report-medical-assistance-dying-2024.html), Konto [@SeenAndForeseen] przekornie zapytało, co by się stało, gdyby 95,6% zgonów w ramach MAID dotyczyło czarnych, Chińczyków, Filipińczyków czy Hindusów. „To dziwne! Ktoś powinien to zbadać!” — napisał autor, po czym dodał, że skoro chodzi o białych, „nie ma tu nic do oglądania”.
Według raportu, opublikowanego w listopadzie 2025 r., w 2024 r. MAID otrzymało 16 499 osób. Na pytanie o tożsamość rasową, etniczną lub kulturową odpowiedziało 15 927 z nich. Jako białe (w urzędowej terminologii „Caucasian”) określiło się 95,6%. Drugą grupą byli Azjaci Wschodni z udziałem 1,6%. Rok wcześniej było niemal tak samo 95,8% białych i 1,8% Azjatów Wschodnich, choć wtedy na to pytanie odpowiedziało tylko 9 619 z 15 343 osób.
Dla porównania, według spisu powszechnego z 2021 r. białych jest w Kanadzie „blisko 70%”, a co czwarty mieszkaniec należy do jednej z grup określanych jako „widoczne mniejszości”. Health Canada samo przytacza to porównanie, ale natychmiast się zastrzega. Z powodu ograniczeń danych i „względnej jednorodności odpowiedzi” urząd uznał, że „nie jest możliwe przeprowadzenie bardziej znaczącej analizy” różnic w dostępie do MAID według rasy czy pochodzenia.
Część różnicy ma proste, demograficzne wytłumaczenie, i uczciwa analiza musi to przyznać. MAID dotyczy przede wszystkim ludzi starych. Mediana wieku w podstawowej ścieżce, tzw. Track 1, czyli u osób, których śmierć jest „rozsądnie przewidywalna”, wynosiła 78 lat, a 60,9% miało ponad 75 lat. Najczęstszą chorobą był nowotwór (63,6%). Tymczasem społeczna różnorodność Kanady to w dużej mierze efekt imigracji ostatnich dekad. Statistics Canada podaje, że wśród imigrantów 69,3% należy do grup „widocznych mniejszości”, a wśród osób urodzonych w Kanadzie tylko 11,4%. Pokolenie dzisiejszych 80-latków jest więc znacznie bardziej „białe” niż populacja ogółem, choć oficjalne raporty o MAID nie podają, jak duża jest ta różnica w tej grupie wiekowej.
Drugim czynnikiem jest geografia. W 2023 r. z MAID skorzystało w Quebecu 5 601 osób, czyli 36,5% choć prowincja ta stanowi mniej więcej jedną piątą ludności Kanady. To mocno zsekularyzowane społeczeństwo, w którym eutanazja zyskała szeroką akceptację, a starsze pokolenie jest w przytłaczającej większości pochodzenia francuskiego.
Demografia nie wyjaśnia jednak wszystkiego. Pozostaje czynnik, o którym urzędowe raporty milczą: kultura, religia i rodzina. Społeczności imigranckie z Azji, Afryki czy Bliskiego Wschodu częściej żyją w wielopokoleniowych domach, częściej są religijne i częściej traktują opiekę nad starszymi rodzicami jako obowiązek, a nie zadanie dla systemu. Dla wielu z nich odebranie sobie życia w obecności lekarza pozostaje nie do pomyślenia. Jeśli tak jest, kanadyjski „problem z eutanazją” jest w istocie problemem kultury, która przestała dawać ludziom powód, by chcieć żyć do końca, a starość i chorobę coraz częściej traktuje jako ciężar.
Najciekawsze jest jednak to, co raport robi z innymi danymi. Wśród rdzennych mieszkańców MAID otrzymały 164 osoby. Health Canada poświęciło tej grupie osobną, szczegółową analizę. Na prośbę organizacji rdzennych wspólnie ze Statistics Canada porównało odsetek rdzennych odbiorców MAID z odsetkiem rdzennych osób zmarłych z przyczyn naturalnych w każdej prowincji. Wymieniło też możliwe przyczyny niedoreprezentowania tej grupy, od utrudnionego dostępu na terenach odległych po „nieufność wobec systemu opieki zdrowotnej”.
W przypadku grupy, która stanowi 95,6% wszystkich przypadków, takiej analizy nie przeprowadzono. Nie ma porównania z umieralnością według wieku, nie ma rozbicia na pokolenia ani pytań o samotność, ubóstwo, brak opieki paliatywnej czy kulturowe źródła decyzji. Jest jedno zdanie o „jednorodności odpowiedzi” i koniec tematu. Właśnie tę asymetrię wytknął autor wpisu na X i trudno odmówić mu racji. Gdy dane dotyczą mniejszości, urzędy szukają w nich strukturalnej niesprawiedliwości. Gdy dotyczą większości, uznają je za statystyczny szum.
**Komentarz**

































































