75. rocz­ni­ca Mon­te Cas­si­no w Par­ku Paderewskiego

 

18 maja 1944 pol­scy żoł­nie­rze II Kor­pu­su pod dowódz­twem gen. Wła­dy­sła­wa Ander­sa, pod­po­rząd­ko­wa­ni 8 Armii Bry­tyj­skiej, zatknę­li pol­ską fla­gę na ruinach klasz­to­ru Bene­dyk­ty­nów na wzgó­rzu Mon­te Cas­si­no we Wło­szech, uzna­wa­ne­go przez ówcze­snych stra­te­gów woj­sko­wych za obiekt nie do zdo­by­cia. W cza­sie II woj­ny świa­to­wej klasz­tor sta­no­wił klu­czo­wą nie­miec­ką pozy­cję obron­ną dla zablo­ko­wa­nia dro­gi do Rzy­mu. W bitwie bra­ło udział 46 tys. żoł­nie­rzy pol­skich, zgi­nę­ło 923, ran­nych zosta­ło 2931, za zagi­nio­nych uzna­no 345.

Odwa­ga pol­skie­go żoł­nie­rza i stra­te­gia dowód­ców w Bitwie o Mon­te Cas­si­no roz­sła­wi­ła imię pol­skie­go żoł­nie­rza na całym świe­cie. Mon­te Cas­si­no wzbu­dza dumę i jest źró­dłem wzru­szeń w kra­ju i w każ­dym zakąt­ku świa­ta, gdzie sku­pia się Polonia.
[yop_poll id=“4”]
W Toron­to, co roku w maju, Pla­ców­ka 114 Sto­wa­rzy­sze­nia Wete­ra­nów Armii Pol­skiej w Ame­ry­ce i Orga­ni­za­cja Wete­ra­nów II Kor­pu­su 8 Armii przy­po­mi­na­ją histo­rię Bitwy o Mon­te Cas­si­no i gło­szą chwa­łę boha­te­rów. Pol­skie zwy­cię­stwo na wło­skiej zie­mi, uczci­li uczest­ni­cy obcho­dów 75 rocz­ni­cy Bitwy o Mon­te Cas­si­no, w nie­dzie­lę 19 maja 2019 w Par­ku im. I. Paderewskiego.

Z fla­ga­mi i sztan­da­ra­mi, ale­ją dębów katyń­skich, przy dźwię­kach „War­sza­wian­ki”, prze­szedł pochód, pro­wa­dzo­ny przez komen­dan­ta Pl 114 SWAP Krzysz­to­fa Tom­cza­ka. W pocho­dzie szły orga­ni­za­cje wete­rań­skie i polo­nij­ne, repre­zen­ta­cje wojsk pol­skich i kana­dyj­skich, panie w błę­kit­nych pele­ry­nach z Kor­pu­su Pomoc­ni­cze­go Pań przy Pl. 114 SWAP, w bia­ło-czer­wo­nych sza­lach Fun­dusz Dzie­dzic­twa Polek w Kana­dzie i w zie­lo­nych chu­s­tach Koło Pań „Nadzie­ja”.

Pochód zatrzy­mał się pod roz­le­głym dachem, gdzie pośród wień­ców i kwia­tów, zło­żo­nych pod sce­ną i błysz­czą­ce­go zło­ta orkie­stry „Polo­nia Bras Band”, cze­ka­li zgro­ma­dze­ni uczest­ni­cy, z wete­ra­na­mi i ofi­cjal­ny­mi gość­mi w pierw­szych rzę­dach. Z licz­nej nie­gdyś Orga­ni­za­cji II Kor­pu­su, było już tyl­ko dwóch boha­te­rów spod Mon­te Cas­si­no: por. Bole­sław Cha­mot i por. Ste­fan Pod­sia­dło, pre­zes Orga­ni­za­cji II Kor­pu­su. Zosta­li przed­stwie­ni przy gło­śnych okla­skach publiczności.

Komen­dant Krzysz­tof Tom­czak zgło­sił goto­wość sztan­da­rów do prze­glą­du. Prze­glą­du doko­nał atta­che obro­ny RP w Kana­dzie koman­dor Krzysz­tof Ksią­żek. Ode­gra­ne zosta­ły hym­ny naro­do­we Kana­dy i Pol­ski. Minu­tą ciszy uczczo­no żoł­nie­rzy pole­głych na wszyst­kich fron­tach świa­ta. Apel pole­głych odczy­tał Adam Dudzik.

Wzru­sze­nie wzbu­dził pan Ste­fan Pod­sia­dło, gdy przy­po­mniał obiet­ni­cę daną przed rokiem, kie­dy nie­spo­dzie­wa­nie prze­rwał swo­je obszer­ne prze­mó­wie­nie sło­wa­mi: „ciag dal­szy za rok”. Pan Ste­fan dotrzy­mał obiet­ni­cy. Tego­rocz­ne wystą­pie­nie kon­ty­nu­ował od prze­rwa­ne­go w ubie­głym roku miej­sca w histo­rycz­nym opi­sie wyda­rzeń zwią­za­nych ze swo­imi prze­ży­cia­mi, jako czyn­ne­go uczest­ni­ka tej wiel­kiej bitwy.
Pan Ste­fan Pod­sia­dło, całym ser­cem odda­ny Mar­szał­ko­wi Józe­fo­wi Pił­sud­skie­mu, jest dum­ny, że wal­czył u boku Gene­ra­ła Ander­sa, któ­ry w pew­nym okre­sie swo­je­go życia prze­szedł na stro­nę Mar­szał­ka i został dozgon­nie po jego stro­nie. Pan Ste­fan w tym roku był słab­szy niż dotąd i głos miał słab­szy, kie­dy zaczął śpie­wać „Czer­wo­ne Maki”. Nikt nie pozwo­lił, aby jego, zawsze moc­ny głos, zała­mał się pod siłą wzru­sze­nia. Wszy­scy powsta­li i razem z Boha­te­rem śpie­wa­li dłu­gie zwrot­ki tej nie­zwy­kłej pie­śni, któ­ra pory­wa ser­ca biją­ce polskością.

Uro­czy­stość pro­wa­dził komen­dant Pla­ców­ki 114 SWAP Krzysz­tof Tom­czak. Po powi­ta­niu zebra­nych, komen­dant w swo­im prze­mó­wie­niu prze­biegł przez 75 lat, któ­re minę­ły, z ich dra­ma­ta­mi i pięk­nem. Dzi­siaj jeste­śmy win­ni zło­żyć raport żoł­nie­rzom, któ­rzy swo­ją misję wypeł­ni­li. Chce­my powie­dzieć, co zro­bi­li­śmy z ich zwy­cię­stwem i ofia­rą. Wyra­ził prze­ko­na­nie, że nowe poko­le­nie będzie bro­ni­ło nie­pod­le­gło­ści ojczy­zny i wol­no­ści, tak jak tam­ci żoł­nie­rze wal­czy­li o szczyt.

Gość­mi hono­ro­wy­mi byli: Jego Eks­ce­len­cja Amba­sa­dor RP w Otta­wie Andrzej Kur­nic­ki, Atta­ché Obro­ny RP w Otta­wie Kmdr Krzysz­tof Ksią­żek, Kon­sul Gene­ral­ny RP w Toron­to Krzysz­tof Grzel­czyk, Kie­row­nik Wydzia­łu Poli­tycz­no Eko­no­micz­ne­go Amba­sa­dy RP w Otta­wie Miko­łaj Cho­le­wicz, Prze­wod­ni­czą­ca Rady Polo­nii Świa­ta Tere­sa Bere­zow­ska, Czło­nek Polo­nij­nej Rady Kon­sul­ta­cyj­nej przy Mar­szał­ku Sena­tu RP, były Prze­wod­ni­czą­cy Rady Polo­nii Świa­ta, repre­zen­tant Kon­gre­su Polo­nii Kana­dyj­skiej Okrę­gu Toron­to Jan Cytow­ski, Wice­pre­zes Kon­gre­su Polo­nii Kana­dyj­skiej Juliusz Kirej­czyk, Prze­wod­ni­czą­cy Związ­ku Har­cer­stwa Pol­skie­go w Kana­dzie hm. Sta­ni­sław Reit­me­ier, byli Posło­wie, ponow­nie kan­dy­da­ci, Par­la­men­tu Kana­dy Wła­dy­sław Lizoń i Ted Opitz, Pre­zes KPK Okręg Mis­sis­sau­ga Leszek Błasz­czak, Pre­zes KPK Okręg Nia­ga­ra Zofia Soja, Pre­zes Koła Byłych Żoł­nie­rzy Armii Kra­jo­wej Ste­fan Woź­niak, Pre­zes Sto­wa­rzy­sze­nia Lot­ni­ków Pol­skich Skrzy­dło “War­sza­wa” Jan Gasz­told, Pre­zes Sto­wa­rzy­sze­nia Wete­ra­nów Armii Pol­skiej im. Gen. Wła­dy­sła­wa Sikor­skie­go Osha­wa Leszek Sta­rzyk, Mjr Lucjan Gre­la, Płk Jaro­sław Gorow­ski, Pre­zes Roy­al Cana­dian Legion Pla­ców­ka 621, im, Gen Wła­dy­sła­wa Ander­sa Robert Zawie­ru­cha, Pre­zes Sto­wa­rzy­sze­nia Inży­nie­rów Pol­skich w Kana­dzie Kazi­mierz Babiarz, Prze­wod­ni­czą­ca Fede­ra­cji Polek w Kana­dzie Kata­rzy­na Gran­dwi­lew­ska, Wice­pre­zes Związ­ku Pola­ków w Kana­dzie Grze­gorz Doro­żyn­ski, Pre­zes Związ­ku Naro­do­we­go Pol­skie­go w Kana­dzie Gmi­na 1 Józef Alek­san­dro­wicz, Wice­pre­zes Związ­ku Naro­do­we­go Pol­skie­go w Kana­dzie Hen­ryk Kac­przak, pre­zes Związ­ku Ziem Wschod­nich Wła­dy­sław Dzie­miań­czuk, Komen­dant Pla­ców­ki Nr 1 SWAP w Buf­fa­lo Sta­ni­sław Przy­stał, Prze­wod­ni­czą­ca Sto­wa­rzy­sze­nia Inży­nie­rów Pol­skich Oddział Toron­to Kry­sty­na Sro­czyń­ska, Pre­zes Sto­wa­rzy­sze­nia Pol­skich Kmba­tan­tów Kolo 20 Sylvia Maniak i były Pre­zes Zofia Śli­wiń­ska, Komen­dant Sto­wa­rzy­sze­nia im. Józe­fa Pił­sud­skie­go “Orzeł Strze­lec­ki” Grze­gorz Waśniew­ski, Pre­zes Kor­pu­su Pomoc­ni­cze­go Pań przy Pl. 114 SWAP Hali­na Stan­kie­wicz, Pre­zes Cen­tral­ne­go Zarzą­du Kół Polek Związ­ku Pola­ków Elż­bie­ta Gaz­da, Chief Exe­cu­ti­ve Offi­cer Wawel Vil­la Jon Gray­son, Dyrek­tor Wawel Vil­la i opie­kun Muzeum Orliń­skie­go Jerzy Kowal­czyk, Pre­zes Koła Pań “Nadzie­ja” Anie­la Gąń­czak, Maestro Andrzej Roz­bic­ki, Naczel­ny Archi­tekt Pl 114 SWAP Woj­tek Sta­sie­czek, Opie­kun Ducho­wy Rodzi­ny Radia Mary­ja w Pół­noc­nej Ame­ry­ce O. Jacek Cydzik, były Rad­ny Mia­sta Toron­to Chris Kor­win Kuczyń­ski, Media: Tade­usz Lis i Andrzej Kumor.

W prze­mó­wie­niach pod­kre­śla­ne były nie­zwy­kłe zdol­no­ści dowo­dze­nia gen. Ander­sa. Gene­rał poka­zał geniusz dowód­cy w wyjąt­ko­wo skom­pli­ko­wa­nym dzia­ła­niu ope­ra­cyj­nym. Bitwa udo­wod­ni­ła, że Pola­cy są zde­ter­mi­no­wa­ni do wal­ki z opre­sją, a na stra­ży zasad moral­nych stoi kościół.

Były podzię­ko­wa­nia za pamięć o żoł­nier­zach tej bitwy i wszyst­kich bitew. Żoł­nie­rze wal­czy­li, choć wie­dzie­li, że nie wró­cą już do Pol­ski. Poświę­ci­li wszyst­ko w imię wol­no­ści naro­du. Moc­nym akcen­tem było przy­po­mnie­nie I zlo­tu ZHP we Wło­szech w 25 rocz­ni­cę Bitwy o Mon­te Cas­si­no. Mia­ło tam miej­sce uro­czy­ste prze­ję­cie sztan­da­rów z rąk kom­ba­tan­tów przez har­ce­rzy i harcerki.

Po reflek­sjach nad histo­rią nastą­pi­ły reflek­sje nad teraź­niej­szo­ścią. Dzię­ko­wa­no wete­ra­nom za zacho­wa­nie tra­dy­cji, za szko­ły, har­cer­stwo i wier­ność kościo­ło­wi. Mówio­no o moder­ni­za­cji sił zbroj­nych, roli Pol­ski w NATO i gwa­ran­cji wol­no­ści i suwe­ren­no­ści. Poru­szo­ne też zosta­ły naj­trud­niej­sze spra­wy nie­po­ko­ją­ce nasz naród obec­nie. Dba­nie o wize­ru­nek Pol­ski i Pola­ków na świe­cie jest obo­wiąz­kiem Polo­nii, Kon­gre­su i Rady Polo­nii Świata.



Odczy­ta­ne zosta­ły gra­tu­la­cje, któ­re przy­słał lider kon­ser­wa­tyw­nej par­tii Kana­dy Andrew Sche­er. Pan Kon­sul Gene­ral­ny wrę­czył wete­ra­nom meda­le, wyda­ne z oka­zji 100-lecia odzy­ska­nia nie­pod­le­gło­ści przez Pol­skę. Pod­czas uro­czy­sto­ści oglą­dać moż­na było trzy wysta­wy. Wysta­wę Mon­te Cas­si­no przy­go­to­wa­ła Fede­ra­cja Polek. Kącik upa­mięt­nia­ją­cy Żoł­nie­rzy Wyklę­tych, a przy tym meda­le i mone­ty zwią­za­ne z II woj­ną świa­to­wą po czas obec­ny, pre­zen­to­wał komen­dant Grze­gorz Waśniew­ski. Wysta­wę przy­go­to­wa­ną na 20-lecie wstą­pie­nia Pol­ski do NATO przy­wiózł pan Miko­łaj Cholewicz.

Krót­ki występ zespo­łu „Pol­skie Kli­ma­ty” zakoń­czył część ofi­cjal­ną. Zespół nie zszedł ze sce­ny, pozo­stał aby śpie­wem wzbo­ga­cić litur­gię Mszy Świętej.

Mszę Św. odpra­wił o. Jacek Cydzik. Sło­wo Boże opar­te było na przy­ka­za­niu o miło­ści bliź­nie­go. „Nikt nie ma więk­szej miło­ści od tej, gdy ktoś życie swo­je odda­je za przy­ja­ciół swo­ich”. Niech Pol­ska żyje w naszych ser­cach, niech czer­wo­ne maki nigdy nie zwiędną.

Po Mszy Świę­tej zosta­ły zło­żo­ne wień­ce i kwia­ty pod pomni­kiem Boha­te­rów Bitwy o Mon­te Cas­si­no. Skła­da­li je: pol­skie pla­ców­ki w Kana­dzie, KPK, Pl 621 RCL, SWAP Osha­wa, FPwK, ZHP, KPK Nia­ga­ra, Pla­ców­ka 114 SWAP, Koło “Nadzie­ja”, ZNPwK Gm.1, ZPwK, SIPwK, “Orzeł Strze­lec­ki”, FDzPwK.

Zro­bio­no kil­ka pamiąt­ko­wych zdjęć i zapro­sze­ni goście uda­li się do sali het­mań­skiej. W par­ku zaczę­ła się zaba­wa z zespo­łem „Impuls”.



Park zmie­nił wystrój. Roz­le­głe zada­sze­nie przy­bra­ło już for­mę gma­chu z moc­ny­mi ścia­na­mi, okna­mi i obszer­nym wej­ściem. Do pomni­ka, sto­ją­ce­go na wzgó­rzu, pro­wa­dzi sze­ro­kie kamien­ne podej­ście schod­ko­we z pode­stem przy pomni­ku. Posa­dzo­ne zosta­ły nowe dęby. Jest wię­cej zmian i wię­cej się pla­nu­je. Lato przed nami. Pięk­ny pol­ski park, sta­ran­nie utrzy­ma­ny przez Pla­ców­kę 114 SWAP na kana­dyj­skiej zie­mi, czeka.

Kry­sty­na Sro­czyń­ska, Komi­sja Infor­ma­cji KPK OT