Po uro­czy­stej mszy na cmen­ta­rzu wojen­nym pole­głych w Bitwie War­szaw­skiej w Osso­wie oraz ape­lu pamię­ci i zło­że­niu kwia­tów, na pobli­skich polach odby­ła się rekon­struk­cja epi­zo­du bata­lii sprzed 101 lat. Wzię­ły w niej udział gru­py rekon­struk­cyj­ne z całej Polski.

Rekon­struk­cja roz­po­czę­ła się od wpro­wa­dze­nia do histo­rii bojów pod Radzy­mi­nem i Osso­wem. Auto­rzy wyda­rze­nia przy­po­mnie­li, że utrzy­ma­nie tam­tej­szej linii obron­nej było klu­czo­we dla losów całej obro­ny Warszawy.

Na polu bitwy poka­za­no przy­go­to­wa­nia do obro­ny oraz atak sowiec­kie­go samo­cho­du pan­cer­ne­go. Sza­la zwy­cię­stwa waha­ła się. Na łąkę wpa­dli czer­wo­no­ar­mi­ści, sie­jąc popłoch w sze­re­gach bia­ło-czer­wo­nych. Sani­ta­riu­sze zbie­ra­li z pola ran­nych. Co chwi­lę sły­chać było wybu­chy. Dym zasła­niał pole wal­ki. Przy­po­mnia­no rów­nież naj­waż­niej­szy sym­bo­licz­ny moment batalii.

reklama

Gdy waży­ły się losy bitwy, wśród rekon­struk­to­rów w pol­skich mun­du­rach poja­wił się ks. Igna­cy Sko­rup­ka. W sutan­nie i z roga­tyw­ką na gło­wie zachę­cał Pola­ków do wal­ki. Na jego sło­wa zare­ago­wa­li mło­dzi żoł­nie­rze Legii Aka­de­mic­kiej. W kil­ka minut póź­niej ks. Sko­rup­ka padł tra­fio­ny rosyj­ską kulą, gdy spo­wia­dał ran­ne­go żołnierza.

Wido­wi­sku pod Osso­wem towa­rzy­szy wie­le imprez. Wokół pola znaj­du­ją się stra­ga­ny z ele­men­ta­mi umun­du­ro­wa­nia z epo­ki, repli­ka­mi bro­ni, książ­ka­mi historycznymi.

W wal­kach pole­gło, zagi­nę­ło i zosta­ło ran­nych ok. 600 żoł­nie­rzy. Wyjąt­ko­wo wyso­kie stra­ty poniósł I. Bata­lion Ochot­ni­cze­go Puł­ku Pie­cho­ty zło­żo­ny z war­szaw­skiej mło­dzie­ży. Spo­śród pra­wie 800 ochot­ni­ków, któ­rzy dzień wcze­śniej wyru­szy­li z Pra­gi aby bro­nić sto­li­cy, pozo­sta­ło ok. 500.

Uro­czy­sto­ści rocz­ni­co­we w Osso­wie roz­po­czę­ły się już w sobot­ni pora­nek od mszy polo­wej w inten­cji Boha­te­rów Osso­wa przy krzy­żu upa­mięt­nia­ją­cym boha­ter­ską śmierć ks. Igna­ce­go Sko­rup­ki. Wie­czo­rem zosta­ła odsło­nię­ta tabli­ca poświę­co­na wspar­ciu Rumu­nii dla pol­skie­go wysił­ku wojen­ne­go w 1920 r., a w Alei Dębów przy Sank­tu­arium Mat­ki Bożej Zwy­cię­skiej w Osso­wie odsło­nię­to popier­sie ks. płk. Jana Osiń­skie­go, któ­ry zgi­nął 10 kwiet­nia 2010 r. pod Smo­leń­skiem. O godz. 21.00 odczy­ta­ny został Apel Pole­głych i zło­żo­ne zosta­ną wień­ce pod krzy­żem w miej­scu śmier­ci ks. Sko­rup­ki. Nie­dziel­ne nabo­żeń­stwo poprze­dzi­ła modli­twa przy Krzy­żu Pamię­ci ks. Sko­rup­ki, a tak­że zło­że­nie wień­ców pod jego pomni­kiem, znaj­du­ją­cym się przy miej­sco­wej szko­le. Rano mszę w Sank­tu­arium Mat­ki Boskiej Zwy­cię­skiej na cmen­ta­rzu wojen­nym w Osso­wie odpra­wił biskup Romu­ald Kamiński.

W dniach 13–15 sierp­nia 1920 r. na przed­po­lach War­sza­wy odby­ła się decy­du­ją­ca bata­lia woj­ny pol­sko-bol­sze­wic­kiej, okre­śla­na mia­nem “Cudu nad Wisłą”. Zosta­ła roze­gra­na zgod­nie z pla­nem ope­ra­cyj­nym, któ­ry w opar­ciu o ogól­ną kon­cep­cję Józe­fa Pił­sud­skie­go, opra­co­wa­li szef szta­bu gene­ral­ne­go Tade­usz Roz­wa­dow­ski, płk Tade­usz Piskor i kpt. Bro­ni­sław Regul­ski. Bitwa pod Osso­wem nale­ża­ła do naj­krwaw­szych i naj­bar­dziej dra­ma­tycz­nych epi­zo­dów walk na dale­kich przed­po­lach sto­li­cy. Wiel­kim męstwem wyka­za­li się żoł­nie­rze Legii Aka­de­mic­kiej. W jej sze­re­gach wal­czy­li nie tyl­ko stu­den­ci, ale tak­że mło­dzież gim­na­zjal­na, harcerze.

Na polu wal­ki zgi­nął kape­lan bata­lio­nu ks. Igna­cy Sko­rup­ka. O jego śmier­ci nie­mal natych­miast poin­for­mo­wa­ły war­szaw­skie gaze­ty. Jego pogrzeb zamie­nił się w wiel­ką mani­fe­sta­cję patrio­tycz­ną. Gene­rał Józef Hal­ler ude­ko­ro­wał trum­nę ks. Sko­rup­ki Krzy­żem Srebr­nym Orde­ru Vir­tu­ti Militari.

Bitwa war­szaw­ska zosta­ła uzna­na za osiem­na­stą prze­ło­mo­wą bitwę w histo­rii świa­ta. Zde­cy­do­wa­ła o zacho­wa­niu nie­pod­le­gło­ści przez Pol­skę i zatrzy­ma­ła roz­prze­strze­nie­nie się rewo­lu­cji bol­sze­wic­kiej na Euro­pę Zachod­nią. (PAP)

Autor: Michał Szukała