MICHALINKA: Czy to jest szwedzki stół, czy potluck? 

Praktyczny język obcy. Pierwszym poziomem znajomości języka jest komunikacja, czyli przekazanie czegoś co jest zrozumiane przez osobę, która nie zna naszego języka. Równocześnie zakłada to, nasze zrozumienie tego co ta osoba nam przekazuje. Jedną z najprostszych form zwracania uwagi jest krzyk. Jest to sposób uniwersalny. Zanim globaliści wymyślili swoje teorie zbicia kasy na jak największej ilości ludzi, a potem technologia to umożliwiła, już posługiwano się krzykiem. Krzyk oznacza ostrzeżenie, uwagę, bezpośrednie zagrożenie, prośbę o pomoc. A także władzę – w prymitywnych społecznościach hierarchia krzyku jest bardzo ważna. Na samym dole tej hierarchii jest ktoś, kinu nie wolno krzyczeć na nikogo – taka cicha bidulka. Na samej górze hierarchii jest król, albo uzurpator. Co? Taka hierarchia krzyku występuje nie tylko w społecznościach prymitywnych? Macie racje, wystarczy popatrzeć dookoła jak się obrzucają błotem. Inną formą, zapewne znaną wielu, jest posługiwanie się na migi. Kiedyś na Kubie daliśmy jakiemuś, zdawało nam się potrzebującemu, pastę do zębów. Za kilka minut wrócił (już siedzieliśmy w autobusie) bez pasty, ale nam pokazał stukając palcem gardło, że ją zamienił rum. Skąd wiemy, że rum? Bo jest to najbardziej popularny napój alkoholowy na Kubie. Ten napój Kuba libre (wolna Kuba) nie wziął się znikąd. Z tego co słyszałam, to ostatnio jest to ‘Kuba libre, no kola’.

Innymi formami języka spełniającego pierwotną funkcję komunikacji jest na przykład rozpalanie ognisk, trąbienie, bicie w dzwony (nie tylko na trwogę). Fascynujące jest pismo obrazkowe, bo jest uniwersalne. Jeśli narysujemy drzewo i kobietę, to w każdym języku znaczy to to samo. No chyba, że obecnie to może znaczyć drzewo i faceta udającego kobietę – ale to zostawiamy na inną michalinkę. Wszyscy, którzy uczyli się języka obcego na kursach prowadzonych przez nauczyciela, wiedzą, że często zderzają się z murem, kiedy przyjdzie im zastosować ten wyuczony język w pkatyce. Po moim przyjeździe do Kanady, z jako takim  angielskim, większość udawała, że mnie nie rozumie, a dodatkowo celowo mówili tak szybko, że nie mogłam się połapać. Wtedy myślałam, że robią tak przez czystą złośliwość wobec nowoprzybyłej. Stopniowo zaczęłam wchodzić w społeczeństwo kanadyjskie i języki Kanady. W tym czasi zaczęły mnie także  razić takie half na pół wyrażenia, jak właśnie ‘half na pół’, ‘dostałam kara za kara – mandat drogowy, czy ‘nie ta bixa’ (zamiast box – pudełko). Byliśmy z moim dobrym znajomi oburzeni: no jak tam można kaleczyć języki’. Hola, hola. Ale to jest przecież praktyczna próba porozumienia się w różnych językach. Nie ma nic w tym złego, a warto byłoby to wszystko zapisać jako dowód prób przystosowania się do nowych warunków. Taki dowód polonijne narzędzie przystosowania.

I na zakończenie coś współczesnego, od pewnego czasu regularnie biorę udział w comiesięcznym potlucku. Zaszczycił nas nowy kolega i mówi ‘jaki bogaty szwedzki stół!, a moja koleżanka poprawia go  ‘potluck’.

A to przecież nasz (i kanadyjski, i polski) potluck, i szwedzki stół też.

Wszyscy rozumieją i dobrze się czują. I o to chodzi, żeby się nie zżymać niepotrzebnie na dynamikę języka. Jeden gościu do dzisiaj nie może mi wybaczyć, że piszę ‘w Ukrainie’, a powinnam? ‘na Ukrainie’. Wiecie co? Mój dziadek mówił ‘gienerał’, bo tak się kiedyś mówiło, i mnie ciągle poprawiał.  W życiu potrzeba nam więcej luzu, otwartości i życzliwości, tam gdzie jest to możliwe.