Chiński gigant genetyczny zbiera dane od milionów kobiet na całym świecie w tym w Polsce

Test pre­na­tal­ny sto­so­wa­ny na całym świe­cie wysy­ła dane gene­tycz­ne kobiet w cią­ży do fir­my, któ­ra opra­co­wa­ła go we współ­pra­cy z chiń­skim woj­skiem. Sta­ny Zjed­no­czo­ne dostrze­ga­ją zagro­że­nie bezpieczeństwa.

Chiń­ska fir­ma geno­wa sprze­da­ją­ca testy pre­na­tal­ne na całym świe­cie opra­co­wa­ła je we współ­pra­cy z woj­skiem tego kra­ju i wyko­rzy­stu­je je do zbie­ra­nia danych gene­tycz­nych od milio­nów kobiet do sze­ro­ko zakro­jo­nych badań nad cecha­mi populacji.

Dorad­cy rzą­du USA ostrze­gli w mar­cu, że ogrom­ny bank danych geno­mo­wych, któ­re fir­ma BGI Gro­up gro­ma­dzi i ana­li­zu­je za pomo­cą sztucz­nej inte­li­gen­cji, może dać Chi­nom dro­gę do prze­wa­gi gospo­dar­czej i mili­tar­nej. Ponie­waż nauka wska­zu­je nowe powią­za­nia mię­dzy gena­mi a cecha­mi czło­wie­ka, dostęp do naj­więk­sze­go i naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne­go zesta­wu geno­mów czło­wie­ka jest stra­te­gicz­ną prze­wa­gą. Tech­no­lo­gia może popchnąć Chi­ny do zdo­mi­no­wa­nia świa­to­wych far­ma­ceu­ty­ków, a tak­że poten­cjal­nie dopro­wa­dzić do gene­tycz­nie ulep­szo­nych żoł­nie­rzy lub zmo­dy­fi­ko­wa­nych pato­ge­nów, któ­re będą ata­ko­wać popu­la­cję USA lub pro­duk­cję żyw­no­ści, stwier­dzi­li doradcy.

Reu­ters odkrył, że test pre­na­tal­ny BGI, jeden z naj­po­pu­lar­niej­szych na świe­cie, jest źró­dłem danych gene­tycz­nych dla fir­my, któ­ra współ­pra­co­wa­ła z chiń­skim woj­skiem w celu popra­wy „jako­ści popu­la­cji” i badań genetycznych.

BGI twier­dzi, że prze­cho­wu­je i ponow­nie ana­li­zu­je pozo­sta­łe prób­ki krwi i dane gene­tycz­ne z testów pre­na­tal­nych sprze­da­wa­nych w co naj­mniej 52 kra­jach w celu wykry­cia nie­pra­wi­dło­wo­ści, takich jak zespół Downa u pło­du. Testy – ozna­czo­ne mar­ką NIFTY dla „nie­in­wa­zyj­ne­go tri­so­mii pło­du” – prze­chwy­tu­ją rów­nież infor­ma­cje gene­tycz­ne o mat­ce, a tak­że dane oso­bo­we, takie jak jej kraj, wzrost i waga.

Jak dotąd na całym świe­cie ponad 8 milio­nów kobiet pod­da­ło się bada­niom pre­na­tal­nym BGI. BGI nie poda­ło, ile kobiet pode­szło do testu za gra­ni­cą, i stwier­dzi­ło, że prze­cho­wu­je tyl­ko dane o loka­li­za­cji kobiet w Chi­nach kontynentalnych.

Testy są ele­men­tem ruty­no­wej opie­ki pre­na­tal­nej. Ale bada­nia poka­zu­ją, że dostar­cza­ją one coraz bar­dziej istot­nych infor­ma­cji do badań.

Na przy­kład w jed­nym z badań BGI wyko­rzy­sta­no woj­sko­wy super­kom­pu­ter do ponow­nej ana­li­zy danych NIFTY i mapo­wa­nia wystę­po­wa­nia wiru­sów u chiń­skich kobiet, poszu­ki­wa­nia u nich wskaź­ni­ków cho­rób psy­chicz­nych oraz wyod­ręb­nia­nia mniej­szo­ści tybe­tań­skiej i ujgur­skiej, aby zna­leźć powią­za­nia mię­dzy ich gena­mi, a ich cechami.

Dane DNA zebra­ne z testów pre­na­tal­nych prze­pro­wa­dzo­nych na kobie­tach poza Chi­na­mi są rów­nież prze­cho­wy­wa­ne w finan­so­wa­nej przez rząd chiń­skiej bazie danych genów, jed­nej z naj­więk­szych na świe­cie, jak potwier­dzi­ła fir­ma. Ban­kiem genów zarzą­dza BGI, w któ­rym rząd mia­sta Shen­zhen i naj­więk­sza pań­stwo­wa insty­tu­cja inwe­sty­cyj­na w Peki­nie obję­ły udzia­ły w 2014 roku.

Reu­ters nie zna­lazł żad­nych dowo­dów na to, że BGI naru­szy­ło umo­wy lub prze­pi­sy doty­czą­ce pry­wat­no­ści pacjen­tów. . Jed­nak poli­ty­ka pry­wat­no­ści na stro­nie inter­ne­to­wej testu NIFTY mówi, że gro­ma­dzo­ne dane mogą być udo­stęp­nia­ne, gdy są „bez­po­śred­nio zwią­za­ne z bez­pie­czeń­stwem naro­do­wym lub bez­pie­czeń­stwem obro­ny naro­do­wej” w Chinach.

Pekin wyja­śnił w roz­po­rzą­dze­niu z 2019 r., że dane gene­tycz­ne mogą być kwe­stią bez­pie­czeń­stwa naro­do­we­go, a od 2015 r. ogra­ni­czył zagra­nicz­nym bada­czom dostęp do danych geno­wych Chiń­czy­ków. Z kolei Sta­ny Zjed­no­czo­ne i Wiel­ka Bry­ta­nia zapew­nia­ją zagra­nicz­nym bada­czom dostęp do danych gene­tycz­nych w ramach poli­ty­ki otwar­tej nauki.

Inne fir­my sprze­da­ją­ce  testy pre­na­tal­ne rów­nież ponow­nie wyko­rzy­stu­ją dane do badań. Ale żaden z nich nie dzia­ła na ska­lę BGI, mówią naukow­cy i etycy.

 

Odkry­cia dają nowy wgląd w to, w jaki spo­sób BGI wyko­rzy­stu­je ogrom­ną moc obli­cze­nio­wą do odkry­wa­nia tajem­nic genomicznych.

Bada­nie prze­pro­wa­dzo­ne przez Reu­ter­sa rzu­ca rów­nież nowe świa­tło na oba­wy wyra­żo­ne przez ame­ry­kań­ski panel eks­per­tów, ame­ry­kań­ską Komi­sję Bez­pie­czeń­stwa Naro­do­we­go ds. Sztucz­nej Inte­li­gen­cji (NSCAI), kie­ro­wa­ny przez byłe­go dyrek­to­ra gene­ral­ne­go Google, Eri­ca Schmid­ta. Panel stwier­dził w mar­cu, że Sta­ny Zjed­no­czo­ne powin­ny uznać postę­py Chin w kie­run­ku świa­to­we­go przy­wódz­twa w dzie­dzi­nie bio­tech­no­lo­gii i sztucz­nej inte­li­gen­cji jako nowy rodzaj zagro­że­nia bez­pie­czeń­stwa naro­do­we­go i zwięk­szyć finan­so­wa­nie wła­snych badań, aby prze­ciw­dzia­łać wysił­kom Chin .

BGI jest jed­nym z oko­ło pół tuzi­na głów­nych dostaw­ców testów, ogól­nie zna­nych jako nie­in­wa­zyj­ne testy pre­na­tal­ne (NIPT), któ­re kobie­ty bio­rą oko­ło 10 tygo­dni cią­ży, aby wychwy­cić DNA z łoży­ska w krwio­bie­gu kobie­ty. Jej testy są sprze­da­wa­ne w co naj­mniej 13 kra­jach Unii Euro­pej­skiej, w tym w Niem­czech, Hisz­pa­nii i Danii, a tak­że w Wiel­kiej Bry­ta­nii, Kana­dzie, Austra­lii, Taj­lan­dii, Indiach i Paki­sta­nie. Nie są sprze­da­wa­ne w Sta­nach Zjednoczonych.

Jed­nak fir­ma jest klu­czo­wym gra­czem w wyści­gu geno­mi­ki mię­dzy Chi­na­mi a Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi. W swo­im naj­now­szym rapor­cie rocz­nym stwier­dza, że „ pra­cu­je nad pro­mo­wa­niem chiń­skiej tech­no­lo­gii i chiń­skich stan­dar­dów, aby „zyskać glo­bal­ne znaczenie”.

Umie­jęt­ność zro­zu­mie­nia, w jaki spo­sób cechy fizycz­ne odno­szą się do genu – a tym samym usta­le­nie, co fak­tycz­nie robią geny.

za reu­ters