W czwart­ko­wym budże­cie rząd fede­ral­ny przed­sta­wił swo­je pla­ny roz­wią­za­nia pro­ble­mu nie­bo­tycz­nie wyso­kich kosz­tów miesz­kal­nic­twa – wpro­wa­dził tym­cza­so­wy zakaz kup­na nie­ru­cho­mo­ści przez cudzo­ziem­ców, zmniej­szył opła­cal­ność tzw. fli­pów i zobo­wią­zał się do podwo­je­nia tem­pa budo­wy nowych domów i wpro­wa­dze­nia nowe­go, zwol­nio­ne­go od opo­dat­ko­wa­ni kon­ta oszczę­dza­nia na zakup pierw­sze­go domu.

Od przy­szłe­go roku Kana­dyj­czy­cy będą mogli wpła­cać na takie kon­ta do 8000 dola­rów rocz­nie, co pozwo­li im zaosz­czę­dzić i zain­we­sto­wać środ­ki na zakup domu w naj­bar­dziej korzyst­ny podat­ko­wo spo­sób. Obec­nie Kana­dyj­czy­cy mogą uży­wać wszyst­kie­go, od kon­ta oszczęd­no­ścio­we­go po RRSP lub TFSA, aby oszczę­dzać na swój pierw­szy dom – ale wszyst­kie mają pew­ne ogra­ni­cze­nia podat­ko­we. Nowy pro­gram przyj­mu­je naj­bar­dziej atrak­cyj­ne czę­ści tych dwóch pro­gra­mów, dając oszczę­dza­ją­cym ulgę podat­ko­wą z tytu­łu wpła­ty, a tak­że pozwa­la­jąc na wzrost tych oszczęd­no­ści bez opo­dat­ko­wa­nia zysku.

Pro­gram ma mak­sy­mal­ny limit skła­dek  wyno­szą­cy 40 000 dol. na oso­bę dożywotnio.

reklama

Gdy pro­gram zosta­nie uru­cho­mio­ny w przy­szłym roku, mak­sy­mal­ny rocz­ny limit skła­dek wynie­sie 8 000 dol. rocz­nie. Jeśli poten­cjal­ny nabyw­ca domu wpła­ci tę kwo­tę, może uzy­skać oko­ło 1640 dol. zwro­tu w cza­sie podatkowym.

Aby zrów­no­wa­żyć kosz­ty zamknię­cia zwią­za­ne z zaku­pem domu, rząd podwa­ja ulgę podat­ko­wą dla kupu­ją­cych po raz pierw­szy do 10 000 dol.. Ten zwięk­szo­ny kre­dyt zapew­ni bez­po­śred­nie wspar­cie w wyso­ko­ści do 1500 dol.. Śro­dek ten miał­by zasto­so­wa­nie do domów zaku­pio­nych 1 stycz­nia 2022 r. lub później.

„Uła­twi­my naszym mło­dym oby­wa­te­lom zdo­by­cie tych pierw­szych klu­czy” – powie­dzia­ła o róż­nych rzą­do­wych ini­cja­ty­wach miesz­ka­nio­wych, Mini­ster finan­sów Chry­stia Fre­eland , któ­re okre­śli­ła jako „być może naj­bar­dziej ambit­ny plan, jaki kie­dy­kol­wiek mia­ła Kanada”.

Budżet ma też na celu ukró­cić prak­ty­ki obwi­nia­ne za wyso­kie ceny nie­ru­cho­mo­ści: fli­py, spe­ku­la­cję, licy­ta­cję w ciem­no i napływ zagra­nicz­ne­go kapitału.

Rząd pro­po­nu­je dwu­let­ni zakaz kupo­wa­nia nie­ru­cho­mo­ści miesz­kal­nych przez oso­by  nie­bę­dą­ce oby­wa­te­la­mi ani sta­ły­mi rezy­den­ta­mi doty­czy to tak­że firm.

War­to zauwa­żyć, że zakaz nie obej­mo­wał­by obiek­tów rekre­acyj­nych, takich jak domy wakacyjne.

Budżet stwier­dza rów­nież, każ­dy, kto kupu­je i sprze­da­je nie­ru­cho­mość w cią­gu roku, „zosta­nie uzna­ny za prze­pro­wa­dza­ją­ce­go tzw. flip a zaro­bio­ne na trans­ak­cji pie­nią­dze będą pod­le­ga­ły peł­ne­mu opo­dat­ko­wa­niu. Urzęd­ni­cy pań­stwo­wi twier­dzą, że jest to głów­nie kwe­stia egze­kwo­wa­nia ist­nie­ją­cych już prze­pi­sów podatkowych.

Rząd obie­cał tak­że przed­sta­wić Kar­tę Praw Nabyw­cy Domów, któ­ra obej­mo­wa­ła­by, mię­dzy inny­mi, zakaz licy­ta­cji na śle­po – prak­ty­ki, któ­ra zmu­sza poten­cjal­nych nabyw­ców domów do skła­da­nia ofert bez wie­dzy o tym, ile licy­tu­ją inni. 

Rząd wpro­wa­dza rów­nież 7500 dola­rów “wie­lo­po­ko­le­nio­we­go kre­dy­tu podat­ko­we­go na remont domu” dla rodzin, któ­re doda­ją dodat­ko­we apar­ta­men­ty dla senio­rów lub doro­słych niepełnosprawnych.

Wszyst­kie te ini­cja­ty­wy skie­ro­wa­ne są na stro­nę popy­to­wą rów­na­nia. Po stro­nie poda­ży budżet zawie­ra ambit­ny plan szyb­kiej budo­wy dużej ilo­ści mieszkań.

Kana­da budu­je obec­nie oko­ło 200 000 nowych domów rocz­nie – według rzą­du tem­po to zde­cy­do­wa­nie za mało. Tak więc Otta­wa prze­zna­czy­ła oko­ło 10 miliar­dów dola­rów na róż­ne ini­cja­ty­wy, aby szyb­ciej wbi­jać łopa­ty w ziemię.
Ist­nie­je nadzie­ja na podwo­je­nie tem­pa budo­wy domów do 400 000 nowych domów rocznie.

Mini­ster Fre­eland zasy­gna­li­zo­wa­ła też, że cza­sy osza­ła­mia­ją­cych 12-cyfro­wych defi­cy­tów budże­to­wych dobie­ga­ją koń­ca i obie­ca­ła powrót do więk­szej odpo­wie­dzial­no­ści fiskalnej.

Fre­eland przy­zna­ła, że zdol­ność kra­ju do wyda­wa­nia pie­nię­dzy nie jest „nie­skoń­czo­na” i – przy obec­nie rosną­cych sto­pach pro­cen­to­wych, któ­re są koniecz­ne aby okieł­znać infla­cję – nad­szedł czas, aby rząd „prze­ana­li­zo­wał i zre­du­ko­wał” wydatki .

Finan­se Kana­dy popra­wi­ły się w cią­gu kil­ku mie­się­cy, od cza­su gdy Fre­eland przed­sta­wi­ła swo­ją ostat­nią aktu­ali­za­cję fiskal­ną. Wraz z likwi­da­cją przez rząd fede­ral­ny kosz­tow­nych wydat­ków zwią­za­nych z COVID i  znacz­nie wyż­szy­mi docho­da­mi z ropy, defi­cyt w roku podat­ko­wym 2021–22 będzie o 30 miliar­dów dola­rów niż­szy niż Fre­eland pro­gno­zo­wa­ła w grudniu.

Prze­wi­dy­wa­ny defi­cyt na lata 2022–23 wyno­si 52,8 miliar­da dola­rów — o poło­wę mniej niż w zeszłym roku.

Aby pobu­dzić wzrost i pobu­dzić inno­wa­cyj­ność, rząd wpro­wa­dza dwie nowe nie­za­leż­ne agen­cje, któ­rych celem jest zachę­ca­nie pry­wat­nych inwe­sto­rów do loko­wa­nia więk­sze­go kapi­ta­łu w Kanadzie.

Pierw­sza – Cana­da Growth Fund – będzie począt­ko­wo doka­pi­ta­li­zo­wa­na kwo­tą 15 miliar­dów dola­rów w celu sty­mu­lo­wa­nia wzro­stu w bran­żach nisko­emi­syj­nych i pomo­cy w przej­ściu kra­ju na zero emisji.

Rząd uru­cho­mi rów­nież nową Kana­dyj­ską Agen­cję Inno­wa­cji i Inwe­sty­cji, upraw­nio­ną do udzie­la­nia poży­czek fir­mom, któ­re pró­bu­ją komer­cja­li­zo­wać badania.

Rząd fede­ral­ny chce rów­nież sty­mu­lo­wać wzrost w kry­tycz­nym sek­to­rze mine­ra­łów — mate­ria­łów wyko­rzy­sty­wa­nych do pro­duk­cji pod­sta­wo­wych kom­po­nen­tów tech­no­lo­gii czy­stej ener­gii, w tym tur­bin wia­tro­wych, sie­ci elek­trycz­nych i pojaz­dów elektrycznych.

Budżet prze­zna­cza 1,7 miliar­da dola­rów na nowe wydat­ki w cią­gu naj­bliż­szych pię­ciu lat na roz­wój tego sek­to­ra — co czy­ni go jed­ną z naj­więk­szych pozy­cji w doku­men­cie Freeland.

Zamiast tego rząd chce pójść na całość w spra­wie wychwy­ty­wa­nia, uty­li­za­cji i skła­do­wa­nia dwu­tlen­ku węgla (CCUS). Aby przy­spie­szyć wyko­rzy­sta­nie tej powsta­ją­cej tech­no­lo­gii, budżet pro­po­nu­je hoj­ną zachę­tę podat­ko­wą, ofe­ru­jąc 2,6 miliar­da dola­rów fir­mom, któ­re wdra­ża­ją CCUS do prze­chwy­ty­wa­nia nie­któ­rych emi­sji zwią­za­nych z ich pro­duk­cją. Ta pod­le­ga­ją­ca zwro­to­wi ulga podat­ko­wa pozwo­li fir­mom na umo­rze­nie do 60 pro­cent swo­ich inwe­sty­cji w tym obszarze.

Rząd pro­po­nu­je rów­nież bar­dziej agre­syw­ne dzia­ła­nia mają­ce na celu wpro­wa­dze­nie więk­szej licz­by osób do pojaz­dów o zero­wej emi­sji (ZEV) – samo­cho­dów oso­bo­wych i cię­ża­ro­wych, któ­re nie emi­tu­ją spa­lin ani innych zanieczyszczeń.

Jeśli zosta­nie przy­ję­ty, budżet prze­zna­czy  1,7 miliar­da dola­rów w cią­gu pię­ciu lat na roz­sze­rze­nie obec­ne­go pro­gra­mu ZEV, któ­ry pomo­że zre­kom­pen­so­wać kosz­ty zaku­pu tych pojaz­dów. Po raz pierw­szy pro­gram obej­mie zaku­py bez­e­mi­syj­nych samo­cho­dów dostaw­czych, cię­ża­ro­wych i SUV-ów.

W odpo­wie­dzi na poro­zu­mie­nie NDP-Par­tia Libe­ral­na , sfi­na­li­zo­wa­ne na począt­ku tego mie­sią­ca, rząd prze­zna­cza rów­nież 5,3 miliar­da dola­rów w cią­gu pię­ciu lat na wdro­że­nie ogól­no­kra­jo­we­go­pro­gra­mu opie­ki den­ty­stycz­nej, z 1,7 miliar­da dola­rów sta­łych wydat­ków rocz­nych w kolej­nych latach.

Otta­wa nie zde­cy­do­wa­ła jesz­cze, jak ten pro­gram będzie zor­ga­ni­zo­wa­ny, ale   już w tym roku może ob objąć dzie­ci w wie­ku poni­żej 12 lat, pod­czas gdy nasto­lat­ki, senio­rzy i oso­by nie­peł­no­spraw­ne mogą się kwa­li­fi­ko­wać od 2023 roku.

Zabra­kło w tym budże­cie znacz­nej sumy pie­nię­dzy na kana­dyj­ski sys­tem opie­ki zdro­wot­nej. W zeszłym mie­sią­cu mini­ster zdro­wia Jean-Yves Duc­los obie­cał 2 miliar­dy dola­rów, aby pomóc pro­win­cjom i tery­to­riom usu­nąć zale­gło­ści w opie­ce zdro­wot­nej powsta­łe w wyni­ku kry­zy­su pandemicznego.

Ale poza pro­gra­mem den­ty­stycz­nym i pew­ny­mi nowy­mi pie­niędz­mi na zdro­wie psy­chicz­ne, budżet nie prze­wi­du­je żad­nych więk­szych  pod­wy­żek w ramach Kana­dyj­skich Trans­fe­rów Zdro­wia do pro­win­cji i terytoriów.

Roz­ma­wia­jąc z dzien­ni­ka­rza­mi przed uchwa­le­niem budże­tu, Fre­eland powie­dział, że rząd fede­ral­ny wkrót­ce zwo­ła spo­tka­nie z pro­win­cja­mi i tery­to­ria­mi, aby uzgod­nić zwięk­sze­nie tego trans­fe­ru – coś, co pre­mier Justin Tru­de­au obie­cał w ostat­niej kam­pa­nii wyborczej.


Tym­cza­so­wa przy­wód­czy­ni kon­ser­wa­ty­stów Can­di­ce Ber­gen powie­dzia­ła w czwar­tek, że w nowym budże­cie fede­ral­nym nie zosta­ły uwzględ­nio­ne naj­pil­niej­sze pro­ble­my Kanady

„To nie­od­po­wie­dzial­ny budżet. To typo­wy, kla­sycz­ny budżet wydat­ko­wo-podat­ko­wy NDP”.

Ber­gen wezwał Kana­dyj­czy­ków, aby nie dawa­li się zwieść pozor­nej popra­wie per­spek­tyw fiskal­nych Kana­dy. Oskar­ży­ła libe­ra­łów o lata złe­go zarzą­dza­nia finan­sa­mi jesz­cze przed wybu­chem pandemii.

„Jeste­śmy jak żaba, któ­ra powo­li się gotu­je. Przy­zwy­cza­ili­śmy się do tych ogrom­nych liczb, i nie zda­je­my sobie spra­wy, jak złe są te wskaź­ni­ki” – dodała.

Poseł kon­ser­wa­tyw­ny Pier­re Poilie­vre powie­dział, że nowe zobo­wią­za­nia doty­czą­ce wydat­ków przy­spie­szą wzrost infla­cji, za co nie­mal wyłącz­nie odpo­wia­da­ją przy­zwy­cza­je­nia wydat­ko­we rzą­du libe­ral­ne­go. „Kie­dy twój dom się pali, nie gasi się go ben­zy­ną” – powie­dział Poilie­vre w oświad­cze­niu dla mediów.

Inny kan­dy­dat na lide­ra Par­tii Kon­ser­wa­tyw­nej, były pre­mier Quebe­cu Jean Cha­rest rów­nież sku­pił swo­ją kry­ty­kę na tym, co nazwał bra­kiem „dys­cy­pli­ny fiskal­nej” w budże­cie. Powie­dział, że jako ewen­tu­al­ny pre­mier zaszcze­pi tę dys­cy­pli­nę w Otta­wie, zacho­wu­jąc pro­gra­my spo­łecz­ne, któ­re poma­ga­ją Kanadyjczykom.