Główne uroczystości, zorganizowane przez Zarząd Regionu NSZZ „Solidarność” Ziemia Radomska, odbyły się przy pomniku Radomskiego Czerwca’76. Po uroczystej Mszy Świętej oraz ceremonii wręczenia odznaczeń państwowych, Prezydent RP zwrócił się bezpośrednio do Bohaterów Ziemi Radomskiej, dziękując im za niezłomną postawę w walce o suwerenną Ojczyznę.
Zawsze czuję tu w Radomiu i na ziemi radomskiej, jak ważna jest dla was Polska i że stawiacie Polskę zawsze na pierwszym miejscu – podkreślił Karol Nawrocki.
W dalszych słowach swojego wystąpienia przypomniał bogate karty niepodległościowe regionu, począwszy od roku 1918. Odnosząc się do bezpośrednich przyczyn i przebiegu wydarzeń z 1976 roku, Prezydent zauważył:
Kiedy protest podjęło ponad 20 robotników, robotników odważnych, robotników zdeterminowanych do tego, aby rzucić rękawice komunistycznej władzy, część z nich była wyraźnie antykomunistyczna. Tak, od razu chcieli wolności! Ale zasadnicza część, zasadnicza część tych, którzy wyszli na ulicę Radomia – chciała po prostu godności!
Prezydent przywołał również pamięć o ofiarach brutalnych represji ze strony reżimu komunistycznego oraz Służby Bezpieczeństwa. Wskazał na tragiczne losy m.in. ks. Romana Kotlarza i Jana Brożyny, a także wspomniał o osobach bitych na tzw. ścieżkach zdrowia i skazywanych na wieloletnie wyroki więzienia.
To w waszych, drodzy panowie, życiorysach zapisana jest ta prawda o odwadze, o godności, ale także o pamięci. Bo nie skończyliście w roku ’89 tej drogi. Najpierw nie zabrakło wam odwagi, aby wyjść i walczyć. Później nie zabrakło wam odwagi, aby budować Solidarność w roku ’80. A po ’89 roku nie zabrakło wam [odwagi] do tego, aby walczyć o pamięć – mówił Prezydent.
Nawiązując do współczesnego wymiaru dziedzictwa tamtych dni, Karol Nawrocki wskazał na powinności, jakie spoczywają na współczesnym państwie polskim:
Cała Polska dzisiaj, gdy chce być wierna duchowi Czerwca ’76 roku, to musi godnie szanować ludzi pracy, godnie szanować robotników, godnie dbać o każdego obywatela Rzeczypospolitej Polskiej i nie stać się Polską dla elit. O tym był Czerwiec ’76 roku.
Podsumowując genezę oraz historyczne znaczenie Radomskiego Czerwca, Prezydent zaapelował o wyciągnięcie lekcji z tamtych wydarzeń w kontekście budowania przyszłości kraju:
Dziś na Czerwiec roku 1976 musimy też patrzeć jak na kompas, busolę pewnych wartości, spuściznę, z której chcemy budować mocniejszą, silniejszą, bardziej odpowiedzialną, bardziej sprawiedliwą Rzeczpospolitą (…) To współczesna nauka dla narodu polskiego. Władza, która postępuje w ten sposób, że propagandą sukcesu zabija prawdę, która używa prokuratur i sądów do walki z tymi, którzy mają siłę upomnieć się o godność, taka władza upadnie prędzej czy później. Tu jest Polska! – zakończył Prezydent.
Radomski protest robotniczy z 1976 roku to jeden z kluczowych momentów na drodze Polaków do odzyskania wolności i budowania społeczeństwa opartego na godności oraz solidarności. Wydarzenia w Radomiu zapisały się w historii miasta i całego kraju jako symbol oporu wobec komunistycznej niesprawiedliwości.
Coroczne obchody organizowane są pod hasłem „Zaczęło się w Radomiu”. Mają charakter upamiętniający i integracyjny – łączą pokolenia, przypominając o znaczeniu wspólnoty.
Wydarzenie to zostało objęte Patronatem Narodowym Prezydenta RP, a na mocy uchwały Senatu RP XI kadencji z 14 maja 2025 roku, rok 2026 jest obchodzony jako „Rok Robotniczych Protestów Czerwca 1976”.
