Premier Manitoby wzywa do zniesienia Indian Act – to rasistowskie ustawodawstwo

 Podczas pierwszego od dwóch dekad wspólnego spotkania premierów prowincji z liderami Assembly of First Nations premier Manitoby Wab Kinew wezwał rząd federalny do zniesienia Indian Act z 1876 roku. Argumentował, że Kanada nie powinna dłużej utrzymywać „rasowego dokumentu tożsamości”.

Kinew, sam Anishinaabe z Onigaming First Nation, podczas przerwy w obradach pokazał dziennikarzom swoją kartę statusu Indianina. „Nie wiem, ilu z was widziało coś takiego, ale to karta statusu. Mówi, że wasz przyjaciel Wab Kinew jest Indianinem w rozumieniu Indian Act” – powiedział. Dodał, że nie jest pewien, czy to zgadza się z wizją współczesnej Kanady. „Nadal mamy rasową formę identyfikacji w tym kraju. Taka jest rzeczywistość.”

Premier Manitoby podkreślił, że zniesienie ustawy jest „dawno spóźnione” i musi nastąpić we współpracy z Pierwszymi Narodami i ich rządami. „Myślę, że nadszedł czas, by znieść Indian Act. Potrzebujemy relacji z rdzennymi ludami Kanady, która odzwierciedla to, kim jesteśmy jako Kanadyjczycy dzisiaj” – stwierdził. Zaznaczył przy tym, że nie chodzi o rezygnację z traktatów ani praw konstytucyjnych, lecz o odejście od paternalizmu i barier, jakie niesie ustawa.

PONIŻEJ KONTYNUACJA TEKSTU

Premier Mark Carney odpowiedział pozytywnie. W języku francuskim określił Indian Act jako „rasistowskie” ustawodawstwo. W angielskim powiedział, że zawiera „liczne nierówności i anachronizmy, zaczynając od samej nazwy”. Zadeklarował, że jest „zobowiązany do procesu, który wyprowadzi Kanadę poza Indian Act” i polecił ministrom współpracę z Pierwszymi Narodami w celu wytyczenia wspólnej ścieżki. Według Carneya możliwe jest reformowanie, „wyjście poza” lub całkowite zniesienie ustawy – decyzja ma zależeć od samych społeczności rdzennych.

Spotkanie w Ottawie było pierwszym tego typu od czasów nieudanych rozmów Kelowna Accord z 2005 roku. Odbyło się w kontekście dyskusji o prawach rdzennych, rozwoju gospodarczym i przyspieszaniu dużych projektów infrastrukturalnych, które część wodzów krytykuje jako zagrożenie dla ich praw.

Reakcje wśród liderów ludności rdzennej były mieszane. Niektórzy, jak Grand Chief Jerry Daniels z Southern Chiefs’ Organization w Manitobie, uznali wystąpienie Kinewa za „nowatorskie”. Inni, w tym Chief Sheila North z Bunibonibee Cree Nation, uznali wezwanie za „nieodpowiednie” w kontekście historii Manitoby i niezrealizowanych obietnic, wskazując raczej na potrzebę zmian w umowach dotyczących zasobów naturalnych.

Indian Act z 1876 roku od 150 lat reguluje m.in. status „Indianina”, zarządzanie rezerwatami i strukturę rządów plemion. Mimo wielokrotnych nowelizacji pozostaje podstawowym aktem prawnym określającym relacje Ottawa–ludność rdzenna. Temat jego reformy lub zniesienia wraca cyklicznie od dekad, jednak dotychczasowe rządy ograniczały się głównie do drobnych korekt.

Carney zapowiedział, że zmiany mogą nastąpić wyłącznie we współpracy ze społecznościami rdzennymi. Nie podał jednak konkretnego harmonogramu ani szczegółów ewentualnego procesu.