Shenzhen / Ottawa. Wystąpienie premiera Marka Carney’ego na szczycie APEC w chińskim Shenzhen wywołało burzę. Kanadyjski premier publicznie stwierdził, że uzależnienie od zbyt małej liczby walut i pojedynczych kanałów płatniczych jest ryzykowne, a jednocześnie ogłosił odnowienie umowy swapowej z Chinami oraz wzajemne emisje walut. Część kanadyjskich komentatorów uznała to za świadome podważanie statusu dolara amerykańskiego jako światowej waluty rezerwowej i „akt wojny” wobec sojusznika.
W przemówieniu na APEC CEO Summit Carney podkreślił:
„Gdy nasze firmy zależą od zbyt małej liczby walut lub pojedynczych kanałów płatniczych, zakłócenia – gdy nadejdą – mogą rozprzestrzeniać się szybko. Odpowiedzią są większe opcje, głębsze lokalne rynki kapitałowe, waluty, które mogą odpowiedzialnie odgrywać większą rolę, oraz szerszy dostęp firm finansowych do swoich rynków.”
Następnie dodał konkretne działania Kanady i Chin: odnowienie umowy swapowej między bankami centralnymi (narzędzie na czasy napięć finansowych) oraz fakt, że oba kraje „emitują w swoich wzajemnych walutach”. Powołał też nową grupę roboczą ds. finansów oraz dialog regulacyjny.
To nie jest przypadkowa retoryka. Carney od lat – jeszcze jako gubernator Banku Anglii – opowiadał się za multipolarnym systemem rezerwowym, w którym yuan miałby odgrywać większą rolę. W wywiadzie dla The New York Times we wrześniu 2026 r. ponownie stwierdził, że system całkowicie zależny od dolara jest „niezrównoważony”, a multipolarność dałaby „większą elastyczność”. W Shenzhen te idee zostały przełożone na konkretne kroki z Pekinem.
Oficjalna linia rządu Carney’ego jest jasna: Kanada chce zmniejszyć nadmierne uzależnienie od rynku amerykańskiego (ponad 75 % eksportu). W ramach „strategicznego partnerstwa” z Chinami odnowiono dostęp dla części kanadyjskich produktów rolnych i morskich (kanola, groszek, kraby, homary, wieprzowina, owoce morza) w zamian za ułatwienia dla chińskiej stali i aluminium. Wymiana handlowa dwustronna wynosi ok. 125 mld CAD.
Krytycy odpowiadają, że wzmacnianie roli yuana i budowanie alternatywnych kanałów płatniczych z Chinami nie jest neutralną „dywersyfikacją”. To krok w kierunku systemu, w którym Pekin zyskuje większy wpływ na międzynarodowe finanse, a Kanada – historycznie głęboko zintegrowana z dolarem i amerykańskim systemem finansowym – może znaleźć się między młotem a kowadłem. Tym bardziej że Carney od lat konsekwentnie promuje ideę odejścia od dolarowej hegemonii.
Dla wielu Kanadyjczyków słowa premiera w Shenzhen, wygłoszone na chińskim gruncie i w obecności chińskich elit biznesowych, brzmią jak sygnał strategicznego zwrotu – i to w momencie, gdy relacje z Waszyngtonem pozostają napięte.
‼️This is an act of war
Listen closely.
Mark Carney told China this week that he is trying to STOP the US dollar from being the global reserve currency.
He wants to DEEPEN ties with China’s currency.
We’re asking for EVERYTHING we are going to get. https://t.co/yoGRKC6qkK
— Tablesalt 🇨🇦🇺🇸 (@Tablesalt13) November 21, 2026





























































