Ali­men­ty, zarów­no na dzie­ci jak i na mał­żon­ka, z regu­ły pła­co­ne są w opar­ciu o umo­wę sepa­ra­cyj­ną (Sepa­ra­tion Agre­ement) lub decy­zję sądo­wą (court order).  Tak dłu­go, jak rodzic zobo­wią­za­ny do pła­ce­nia, wywią­zu­je się ze swo­ich zobo­wią­zań, kwe­stia egze­kwo­wa­nia płat­no­ści nie ist­nie­je. Co jed­nak zro­bić, gdy rodzic odma­wia płacenia?

Odpo­wiedź na to pyta­nie zale­ży od tego, jaka jest pod­sta­wa praw­na pła­ce­nia ali­men­tów.  Jeże­li ali­men­ty pła­co­ne są w opar­ciu o umo­wę sepa­ra­cyj­ną, to umo­wa taka musi byc zło­żo­na w sądzie (filed with the court) przed pod­ję­ciem jakich­kol­wiek kro­ków zmie­rza­ją­cych do egze­kwo­wa­nia płat­no­ści.  Umo­wa zło­żo­na w sądzie nabie­ra cech decy­zji sądo­wej i płat­no­ści mogą być egze­kwo­wa­ne w taki sam spo­sób, jak ali­men­ty pła­co­ne w opar­ciu o decy­zję sadową.

War­to w tym momen­cie wspo­mnieć, że z oczy­wi­stych powo­dów, umo­wa zawar­ta ust­nie nie może być zło­żo­na w sądzie.  W prak­ty­ce ozna­cza to, że egze­kwo­wa­nie płat­no­ści opar­tych o umo­wę ust­ną nie jest moż­li­we, nawet jeże­li rodzic lub współ­mał­żo­nek przez jakiś czas wywią­zy­wa­li się z płat­no­ści zgod­nie z warun­ka­mi ust­nej umo­wy.  Jedy­ną moż­li­wo­ścią wyeg­ze­kwo­wa­nia ali­men­ta­cji przy bra­ku spi­sa­nej umo­wy, jest zło­że­nie w sądzie apli­ka­cji o ali­men­ta­cję i uzy­ska­nie decy­zji sądowej.

Oso­by, któ­re zło­ży­ły w sądzie umo­wę sepa­ra­cyj­ną oraz te, któ­re otrzy­mu­ją ali­men­ty w opar­ciu o decy­zję sądo­wą, mogą sko­rzy­stać w egze­kwo­wa­niu płat­no­ści, zarów­no zwią­za­nych z ali­men­ta­cją dzie­ci jak i z ali­men­ta­cją współ­mał­żon­ka, z pomo­cy Fami­ly Respon­si­bi­li­ty Office.

Fami­ly Respon­si­bi­li­ty Offi­ce (czy­li FRO) dzia­ła pod auspi­cja­mi Mini­stry of Com­mu­ni­ty and Social Servi­ces.  Misją FRO jest pomoc rodzi­nom w wywią­zy­wa­niu się ze swo­ich zobo­wią­zań rodzin­nych, nawet jeże­li oso­ba uchy­la­ją­ca się od pła­ce­nia ali­me­tów wola­ła­by unik­nąć „pomo­cy” w ich pła­ce­niu.  Tym nie­mniej pod­sta­wo­wym obo­wiąz­kiem FRO jest upew­nie­nie się, że oso­by upraw­nio­ne do otrzy­my­wa­nia ali­men­tów, dosta­ją należ­ne im płatności.

FRO z regu­ły zaczy­na od nego­cja­cji z oso­bą, któ­ra zale­ga z płat­no­ścia­mi i od wcie­le­nia w życie pla­nu, któ­ry ma na celu nad­pła­ce­nie zale­gło­ści.  W przy­pad­ku dłuż­ni­ków, któ­rzy chro­nicz­nie nie wywia­zu­ją się ze swo­ich zobo­wią­zań, FRO ma w swo­im arse­na­le wie­le środ­ków bar­dziej lub mniej łagod­nej per­swa­zji, zaczy­na­jąc od zobo­wią­za­nia pra­co­daw­cy do potrą­ca­nia zale­gło­ści z pen­sji dłuż­ni­ka, poprzez zawie­sze­nia pra­wa jaz­dy lub pasz­por­tu, a – w skraj­nych przy­pad­kach – koń­cząc na więzieniu.

Wię­cej infor­ma­cji na ten temat moż­na zna­leźć na stro­nie inter­ne­to­wej Fami­ly Respon­si­bil­ty Offi­ce  pod adre­sem http://www.mcss.gov.on.ca/en/mcss/programs/familyResponsibility/.  Za swo­je usłu­gi FRO nie pobie­ra opłat.

Co koniecz­nie trze­ba wiedzieć?

Umo­wa sepa­ra­cyj­na lub decy­zja sądo­wa doty­czą­ca ali­men­ta­cji dzie­ci lub współ­mał­żon­ka nie jest wyro­kiem doży­wot­nim.  Sądy rozu­mie­ją, że sytu­acja oso­by pła­cą­cej ali­men­ty może ulec zmia­nie na lep­sze bądź na gor­sze.  Sąd zawsze może zmie­nić wyso­kość ali­men­ta­cji płat­nej w opar­ciu o umo­wę sepa­ra­cyj­ną. War­to o tym pamię­tać przy zawie­ra­niu takich umów, zwłasz­cza jeże­li przed­mio­tem umo­wy rodzi­ców jest ali­men­ta­cja dzie­ci. Ponie­waż ali­men­ta­cja od rodzi­ca jest pra­wem dziec­ka, umo­wa mię­dzy rodzi­ca­mi nie może dzie­ci pozba­wić tego pra­wa i sądy zawsze mogą zmie­nić taką umo­wę, kie­ru­jąc się naj­lep­szym inte­re­sem dziec­ka.  Tak więc ojciec, któ­ry zga­dza sie na zosta­wie­nie żonie całe­go mająt­ku rodzi­ny w zamian za obiet­ni­cę, że nie wystą­pi ona o ali­men­ty, pono­si ryzy­ko, że w jakiś czas po prze­ka­za­niu żonie mająt­ku, może ona zło­żyć w sądzie apli­ka­cję o przy­zna­nie ali­men­tów i otrzy­mać decy­zję sado­wą przy­zna­ją­cą jej ali­men­ty – w naj­lep­szym inte­re­sie dzie­ci.  Dla­te­go pod­pi­sy­wa­nie umów sepa­ra­cyj­nych bez pora­dy praw­ni­ka jest zawsze ryzy­kow­ne. Jeże­li jesteś rodzi­cem pła­cą­cym ali­men­ty i podej­rze­wasz, że pła­cisz za dużo, masz dwie opcje.  Gdy pła­cisz w opar­ciu o umo­wę, musisz pamię­tać, że umo­wa może być zmie­nio­na tyl­ko za obu­stron­ną zgo­dą lub w opar­ciu o decy­zję sądo­wą.  Jeże­li rodzic otrzy­mu­ją­cy ali­men­ty nie zga­dza się na zmia­nę umo­wy, koniecz­ne jest zło­że­nie w sądzie apli­ka­cji o zmia­nę warun­ków umo­wy.  Podob­na apli­ka­cja musi być zło­żo­na, gdy chce się zmie­nić ist­nie­ją­cą decy­zję sądo­wą.   Zmia­na taka umo­ty­wo­wa­na może być jedy­nie dra­stycz­ną zmia­ną sytu­acji finan­so­wej oso­by pła­cą­cej ali­men­ty, w związ­ku z tym apli­ka­cji towa­rzy­szyć musi peł­ne ujaw­nie­nie swo­jej sytu­acji finansowej.

FRO zaj­mu­je sie wyłącz­nie egze­kwo­wa­niem ist­nie­ją­cych umów i decy­zji sądo­wych i nie jest zain­te­re­so­wa­ne zmia­na­mi sytu­acji finan­so­wej oso­by, któ­ra pła­ci ali­men­ty.  Tak dłu­go, jak umo­wa nie zosta­ła zmie­nio­na za zgo­dą stron lub poprzez decy­zję sądo­wą, FRO będzie egze­kwo­wać płat­no­ści na dotych­cza­so­wych zasadach.

Oso­by pła­cą­ce ali­men­ty muszą pamię­tać, że decy­zje sądo­we zasłu­gu­ją na poważ­ne trak­to­wa­nie a zawar­te umo­wy mają moc decy­zji sądo­wych. I jed­ne, i dru­gie nie mogą być samo­wol­nie zmie­nia­ne. Wyda­je się, że onta­ryj­ski sys­tem ali­men­ta­cji dzie­ci, praw­do­po­dob­nie ze wzglę­du na swo­ją względ­ną pro­sto­tę, czę­sto zachę­ca rodzi­ców do samo­wo­li. Ponie­waż wyso­kość ali­men­ta­cji usta­la­na jest dość mecha­nicz­nie w opar­ciu o tabe­lę w zależ­no­ści od docho­du rodzi­ca pła­cą­ce­go ali­men­ty, wie­le osób wycho­dzi z zało­że­nia, że mogą na wła­sną rękę zmie­nić wyso­kość pła­co­nych ali­men­tów, a nawet w ogó­le prze­stać pła­cić, gdy zmie­nia­ją się ich docho­dy.  Nie jest to prawdą.

Nie­wiel­kie i krót­ko­trwa­łe waha­nia pozio­mu docho­dów w ogó­le nie sta­no­wią pod­sta­wy do zmia­ny wyso­ko­ści ali­men­tów, zwłasz­cza tych pła­co­nych na dzie­ci.  Znacz­ne waha­nia mogą stać się pod­sta­wą do nego­cjo­wa­nia z dru­gim rodzi­cem nowych warun­ków płat­no­ści lub do zło­że­nia w sądzie apli­ka­cji o zmia­nę wyso­ko­ści pła­co­nych ali­men­tów (appli­ca­tion to vary an order or agre­ement).  W mię­dzy­cza­sie ali­men­ty powin­ny być pła­co­ne w opar­ciu o „sta­re zasady”.

Sko­ro już jestem przy tym tema­cie, war­to wspo­mnieć, że płat­no­ści otrzy­my­wa­ne tytu­łem Ubez­pie­cze­nia od Bez­ro­bo­cia (Employ­ment Insu­ran­ce) sta­no­wią dochód, od któ­re­go nali­cza się ali­men­ty, tak samo, jak od każ­de­go inne­go docho­du. Dla­te­go utra­ta pra­cy nie pozwa­la na to, aby auto­ma­tycz­nie prze­stać pła­cić alimenty.

Mimo tego, że pra­wo­daw­cy onta­ryj­scy znacz­nie upro­ści­li kwe­stię ali­men­ta­cji dzie­ci, nale­ży pamię­tać, że pra­wo doty­czą­ce tej kwe­stii jest nadal na tyle roz­le­głe i skom­pli­ko­wa­ne, że tyl­ko praw­nik może odpo­wie­dzieć na wszyst­kie pyta­nia w danej sytu­acji. Ponad­to, kwe­stia ali­men­ta­cji współ­mał­żon­ka jest znacz­nie bar­dziej skom­pli­ko­wa­na.  Dla­te­go nie powin­no się podej­mo­wać żad­nych kro­ków zwią­za­nych z wywią­zy­wa­niem się ze zobo­wią­zań rodzin­nych bez uprzed­niej kon­sul­ta­cji z prawnikiem.

Moni­ka J. Curyk

Bar­ri­ster & Solicitor

Nota­ry Public

289.232.6166

Mis­sis­sau­ga, Onta­rio, Kanada

Treść niniej­sze­go arty­ku­łu w żad­nym wypad­ku nie powin­na być trak­to­wa­ne jako pora­da praw­na.  Celem arty­ku­łu jest wyłącz­nie udzie­le­nie ogól­nych informacji.