Premier Mark Carney w wywiadzie dla The New York Times (opublikowanym 24 września 2026) oświadczył bez ogródek: „Starlink, we will diversify away from, no question” — Kanada zdywersyfikuje się od Starlinka, bez żadnych wątpliwości.

Wypowiedź wpisuje się w szerszą strategię Ottawa: zmniejszyć strategiczną i technologiczną zależność od Stanów Zjednoczonych — od satelitów po myśliwce F-35. Carney wskazał na zakłócenia usług i decyzje Muska dotyczące Ukrainy (w tym ograniczenia danych) jako argumenty za budową własnej lub sojuszniczej skali z partnerami z Europy i Korei.

Krajowym filarem tej strategii jest Telesat i planowana konstelacja Lightspeed.

PONIŻEJ KONTYNUACJA TEKSTU

Co Ottawa już włożyła w Telesat

W 2021 r. rząd federalny zainwestował 1,44 mld CAD w Lightspeed (pożyczka zwrotna i kapitał preferencyjny). Później finansowanie zostało przekształcone i powiększone: federalna pożyczka 2,14 mld CAD oraz 400 mln CAD od Quebecu, plus gwarancje na udziały.

4 sierpnia 2026 r. Defence Investment Agency przyznała Telesat kontrakt wart początkowo 2,3 mld CAD na wojskową łączność satelitarną w Arktyce (projekt ESCP-P, pasmo Military Ka). Umowa pozwala natychmiast powiększyć flotę o 69 satelitów — z 156 do 225 — i jest największym kontraktem w 60-letniej historii spółki. Usługa ma ruszyć w 2028 r. Opcje mogą podnieść wartość do ok. 2,7 mld CAD. Satelity buduje kanadyjska MDA Space w Montrealu.

To właśnie Lightspeed ma być kanadyjską odpowiedzią na Starlinka — zwłaszcza dla wojska, Arktyki i łączności suwerennej.

Prezesem Telesat jest Dan Goldberg. On i Carney znają się od ok. 2006 r. — spotkali się, gdy ich dzieci grały w tej samej lidze przedszkolnej w Ottawie. Relację publicznie opisywano jako wieloletnią przyjaźń.

Po ogłoszeniu kontraktu arktycznego konserwatyści (m.in. James Bezan) zażądali ujawnienia dokumentów i pytali, czy premier recuzował się i czy zadziałał ekran konfliktu interesów. Privy Council Office odpowiedział, że kontrakt przyznano w prawidłowej procedurze, a Carney po objęciu urzędu zgodził się na ekran etyczny dotyczący decyzji, które mogłyby nienależycie korzystać z prywatnego interesu. Ottawa i Telesat utrzymują, że sprawa była prowadzona na odległość.

  • Kanada odchodzi od amerykańskiej firmy satelitarnej (Starlink / SpaceX).

  • Zastępca — Telesat Lightspeed — ma wystartować na 14 już zakontraktowanych rakietach Falcon 9 SpaceX. Umowę ogłoszono we wrześniu 2023 r.; starty planowano od 2026 r.

  • Dwa największe bloki akcjonariuszy Telesat są niemal równe: kanadyjski PSP Investments (ok. 35,4%) i amerykański MHR Fund Management Marka H. Rachesky’ego (ok. 35,2–35,5%). Levant wskazuje fundusz amerykański jako największego pojedynczego prywatnego udziałowca.

Innymi słowy: „ucieczka” od amerykańskiego systemu satelitarnego odbywa się na amerykańskich rakietach i z istotnym amerykańskim kapitałem w kapitale własnym.

Lightspeed nie działa. Globalna usługa komercyjna jest planowana na I kwartał 2028 r. (termin już się przesuwał). Starlink tymczasem obsługuje w Kanadzie ok. 500 tys. użytkowników i pozostaje praktyczną opcją na Północy oraz w społecznościach odległych. Dopóki Lightspeed nie wejdzie na orbitę i nie zacznie świadczyć usług, dywersyfikacja jest przede wszystkim deklaracją polityczną i zamówieniem publicznym, a nie gotową siecią.

Rząd podkreśla suwerenność, miejsca pracy (MDA, Telesat) i potrzeby NORAD/CAF w Arktyce. Krytycy — od konserwatystów po komentatorów  — widzą znajomości, miliardy podatników, opóźnienia projektu i zależność od tego samego amerykańskiego łańcucha startowego, od którego Kanada formalnie chce się odsunąć.