Zgodnie z analizą think tanku SecondStreet.org (raport „Women and Children Last” autorstwa Bacchusa Baruy, listopad 2026), kanadyjski wskaźnik śmiertelności matek wzrósł o 43 proc. w ciągu dwóch dekad. W 2005 r. wynosił on 8,8 zgonów na 100 tys. żywych urodzeń, a w 2024 r. sięgnął już 12,6. W tym samym czasie średnia OECD poprawiła się – spadła z 11,5 do 8,7. Kanada zajmuje obecnie 30. miejsce na 36 krajów OECD pod względem wyników (czyli ma siódmą najwyższą śmiertelność).
Różnica w stosunku do najlepszych krajów jest dramatyczna. Wskaźnik Kanady jest około siedmiokrotnie gorszy niż w Norwegii (12,6 wobec 1,8 na 100 tys.).
Niedobór personelu i rekordowe kolejki
Raport wskazuje na poważny niedobór specjalistów. W 2024 r. Kanada dysponowała zaledwie 0,13 położnikami-ginekologami (OB-GYN) i położnymi na 1000 mieszkańców. To najgorszy wynik wśród 11 porównywalnych krajów o wysokich dochodach i ponad 11-krotnie mniej niż w Szwecji (1,5). Wśród krajów OECD Kanada zajęła 34. miejsce na 36 pod względem liczby OB-GYN i znalazła się na ostatnim miejscu wśród 24 krajów pod względem liczby licencjonowanych położnych.
Problemem są też skrajnie długie kolejki. Według danych Fraser Institute mediana czasu oczekiwania od skierowania przez lekarza rodzinnego do leczenia ginekologicznego wzrosła z 14,8 tygodnia w 2005 r. do 40,6 tygodnia w 2025 r. – to wzrost o 174 proc. W niektórych prowincjach (np. w Nowej Szkocji) oczekiwanie na samą konsultację sięga ponad 100 tygodni.
Słabe wyniki dotyczące niemowląt i wysokie wskaźniki urazów
Kanada wypada źle także w zakresie zdrowia noworodków i niemowląt. Wskaźnik śmiertelności niemowląt wynosi 4,5 na 1000 żywych urodzeń – ponad dwukrotnie więcej niż w Szwecji (2,0). Odsetek dzieci z niską masą urodzeniową to 7,2 proc. (średnia OECD: 6,7 proc., Szwecja: 4,1 proc.). Kraj plasuje się również na dole rankingów pod względem śmiertelności okołoporodowej i noworodkowej.
Dodatkowo Kanada odnotowuje jedne z najwyższych wskaźników urazów położniczych (m.in. przy porodach instrumentalnych – 16,1 na 100 porodów wobec 3,8 w Holandii) oraz wysoką liczbę cięć cesarskich (32,7 proc. wobec średniej OECD 28,5 proc. i ok. 16 proc. w Holandii i Norwegii).
Autorzy raportu podkreślają, że samo zwiększanie wydatków na ochronę zdrowia nie rozwiąże problemu – Kanada już wydaje powyżej średniej OECD, a wyniki są gorsze. Rekomendacje obejmują:
- zwiększenie liczby położników-ginekologów i położnych,
- rozważenie szerszego przejścia na model opieki prowadzonej głównie przez położne (jak w większości krajów europejskich, a nie jak w Kanadzie i USA),
- reformę finansowania szpitali tak, by środki lepiej docierały do opieki specjalistycznej na pierwszej linii, zamiast do administracji.
„Opowieści o zamykanych oddziałach położniczych i przekierowywanych pacjentkach to nie odosobnione przypadki. Dane pokazują system, któremu brakuje właśnie tych specjalistów, od których zależą matki i noworodki” – stwierdził Bacchus Barua, autor raportu.
Kryzys opieki macierzyńskiej wpisuje się w szersze problemy kanadyjskiego systemu ochrony zdrowia, w którym długie kolejki i niedobory personelu od lat są codziennością. Raport SecondStreet.org to kolejne ostrzeżenie, że obecny mo
