Tak brzmi oficjalna formuła resetu relacji, którą minister finansów François-Philippe Champagne powtórzył w Toronto. W Kanadzie część opinii publicznej usłyszała w tym nie tyle umowę handlową, ile zapowiedź kolejnej fali imigracji.
27 sierpnia 2026 r. w Toronto Champagne gościł indyjską minister finansów i spraw korporacyjnych Nirmalę Sitharaman. Uruchomili inauguracyjny India–Canada Economic and Financial Dialogue, a potem wystąpili na Canadian Club Toronto.
Kluczowe zdanie, które powtarzały potem media:
„Kanada może zapewnić Indiom bezpieczeństwo energetyczne i żywnościowe. A Indie mogą dać Kanadzie skalę, talent i technologię.”
Dodał, że gospodarki obu krajów są „unikalnie komplementarne”, a spotkanie to „dywersyfikacja w praktyce” — kanadyjski „Plan A”: budować silnie w domu, dywersyfikować za granicą. W tle jest wojna handlowa z USA pod Donaldem Trumpem. Champagne podkreślał, że Kanada chce być dla Indii „partnerem z wyboru” w energii i żywności, zwłaszcza przy napięciach wokół Cieśniny Ormuz.
Mówił też o minerałach krytycznych, centrach danych i AI, usługach finansowych oraz ułatwieniu przelewów (m.in. dla rodzin indyjskich studentów w Kanadzie). Kanadyjskie fundusze emerytalne są już jednymi z największych inwestorów infrastrukturalnych w Indiach.
Strony potwierdziły cel: zakończyć negocjacje Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA) do końca 2026 r. i zwiększyć dwustronny handel do ok. 70 mld CAD do 2030 r. Handel towarowy jest wciąż skromny — ok. 8 mld USD w 2025/26. Indie zadeklarowały też gotowość do szybkiego startu rozmów o dwustronnym traktacie inwestycyjnym.
To nie jest zwykła wizyta handlowa. Relacje Kanada–Indie załamały się po 2023 r.
W czerwcu 2023 w Surrey (B.C.) zastrzelono kanadyjskiego działacza sikhijskiego Hardeepa Singha Nijjara, zwolennika Khalistanu. Justin Trudeau oskarżył w Izbie Gmin rząd Indii o udział w zabójstwie. New Delhi zaprzeczyło. Nastąpiły wzajemne wydalenia dyplomatów, zamrożenie wiz i zerwanie rozmów handlowych, które toczyły się od 2010 r. Kanada ma największą diasporę sikhijską poza Indiami.
Po objęciu władzy przez Marka Carneya linia się zmieniła. Spotkania z Narendrą Modim (G7, potem oficjalna wizyta Carney’a w Indiach na przełomie lutego i marca 2026) otworzyły reset. W New Delhi ogłoszono m.in.:
- Strategic Energy Partnership (LNG, LPG, uran, solar, wodór)
- umowę Cameco z Saskatoon: ok. 2,6 mld CAD na dostawy niemal 22 mln funtów uranu do Indii w latach 2027–2035
- MOU ws. minerałów krytycznych
- Canada–India Talent and Innovation Strategy: 13 partnerstw uniwersyteckich, kampusy i centra AI (m.in. Dalhousie, Toronto, McGill), stypendia
- potwierdzenie, że CEPA ma być domknięta w 2026 r.
Oskarżenia ws. Nijjara nie zostały formalnie wycofane, ale w oficjalnych komunikatach zeszły na dalszy plan. Carney stawia na energię, minerały, technologię i rynek 1,4 mld ludzi — w momencie, gdy relacje z Waszyngtonem są niestabilne.
Logika rządu jest prosta:
- Kanada: żywność (zboża, potaż), energia (ropa, gaz, LNG, uran), minerały krytyczne, kapitał emerytalny, uczelnie.
- Indie: czwarta gospodarka świata, najszybciej rosnąca duża gospodarka, skala rynku, inżynierowie, IT, produkcja, popyt na energię i żywność.
Champagne mówił wprost o „skali i talencie” 1,4-miliardowego kraju. To język biznesu i dyplomacji. W Kanadzie wielu usłyszało jednak coś innego: więcej imigrantów z Indii w Kanadzie
Dlaczego cytat o „talencie” boli
Indie od lat są największym źródłem studentów zagranicznych i stałych rezydentów w Kanadzie. Po boomie za Trudeau (wysokie limity studentów, pracowników tymczasowych i PR) nastąpił ostry zwrot: cięcia i, rekordowe deportacje. Indyjscy obywatele są wśród najczęściej usuwanych. Jednocześnie wciąż stanowią największą grupę nowych PR — w I połowie 2026 r. ok. 44 tys. na ok. 180 tys. przyjęć.
Efekty boomu — presja na mieszkania, służbę zdrowia, banki żywności, lokalny rynek pracy — pozostały. W miastach jak Brampton i części GTA napięcia społeczne wokół imigracji z Indii są wysokie. Część osób traci status po wygaśnięciu wiz.
Dlatego pod postem Juno News z 1 września 2026 (link do artykułu Quinna Patricka) pojawiły się komentarze w stylu: „talent już widzieliśmy, mogą go zatrzymać”, „więcej kierowców Skip the Dishes”, „niech zabiorą swoich najeźdźców”. To nie jest analiza umowy uranowej. To reakcja na lata, w których „talent” w praktyce oznaczał masowy napływ studentów i tymczasowych pracowników, a nie tylko inżynierów AI.
Ważne rozróżnienie: na spotkaniu Champagne–Sitharaman nie ogłoszono nowego programu imigracyjnego. „Talent” w oficjalnym pakiecie to głównie edukacja, wymiany, stypendia i współpraca badawcza z marca 2026 r. — plus retoryka o komplementarności gospodarek. Publiczność w Kanadzie łączy jednak te słowa z dotychczasowym modelem: Indie dostarczają ludzi, Kanada — status i rynek.
