Instytut Badań Edukacyjnych (IBE) przekazał rządowi projekty nowych podstaw programowych dla szkół ponadpodstawowych. Z analizy Centrum Edukacyjnego Ordo Iuris wynika, że w zakresie podstawowym historii zabrakło miejsca na Chrzest Polski, Konstytucję 3 maja, agresję sowiecką 17 września 1939 r. oraz Armię Krajową. Ludobójstwo na Wołyniu ujęto jako przykład „konfliktów ludności polskiej z mniejszościami narodowymi” – bez wskazania sprawców i ofiar.
Projekty zakładają radykalne ograniczenie zakresu podstawowego historii: z 59 działów i 230 wymagań do 29 działów i 103 wymagań. Wspólny kanon zastępuje się większą swobodą wyboru nauczyciela i uczniów.
W projekcie:
- nie wymieniono Chrztu Polski (z wymagania o początkach państwa Piastów usunięto chrystianizację, choć dokument przywołuje ją przy Czechach, Węgrzech i Rusi);
- zabrakło Konstytucji 3 maja, agresji sowieckiej 17 września 1939 r. oraz Armii Krajowej;
- nie pojawiają się Józef Piłsudski, prymas Stefan Wyszyński ani ks. Jerzy Popiełuszko;
- Jan Paweł II występuje wyłącznie w zakresie rozszerzonym.
Ludobójstwo dokonane przez OUN i UPA na ludności polskiej na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej przedstawiono jako jeden z „konfliktów ludności polskiej z mniejszościami narodowymi”, bez wskazania sprawców i ofiar – mimo że Sejm oraz ustawa z 2025 r. jednoznacznie określają te zbrodnie.
Centrum Edukacyjne Ordo Iuris (dr Artur Górecki) zwraca uwagę, że projekty osłabiają tożsamościowy wymiar edukacji i zastępują wspólny kanon wyborem. Podstawa programowa powinna stanowić jasno określone minimum – z nazwanymi wydarzeniami, postaciami i tekstami niezbędnymi do zrozumienia ciągłości tradycji – a nie program nauczania zależny od decyzji nauczyciela i uczniów. W celach kształcenia nie pojawia się słowo „prawda”, a chrześcijaństwo jest przedstawiane przede wszystkim w kontekście konfliktów.
Projekty pozostają na etapie propozycji ekspertów IBE i mają podlegać dalszym konsultacjom. Ich ostateczny kształt określi Ministerstwo Edukacji Narodowej. Wprowadzenie nowych wymagań zapowiadane jest od roku szkolnego 2027/2028 dla pierwszych klas liceów i techników.
Informacja przygotowana na podstawie analizy Centrum Edukacyjnego Ordo Iuris oraz publikacji PCh24.pl (październik 2026).
