Kanadyjska Federacja Podatników (CTF) opublikowała analizę, która rzuca światło na to, jak federalny rząd wydaje pieniądze podatników na badania naukowe. Chodzi o Radę ds. Badań Społecznych i Humanistycznych (SSHRC) — agencję, której tegoroczny budżet w szacunkach głównych na lata 2026–27 wynosi 1,4 miliarda dolarów.

Rząd przekonuje, że SSHRC dostarcza „wniosków na temat kwestii, które najbardziej interesują Kanadyjczyków”. CTF twierdzi, że rzeczywistość wygląda groteskowo

Wśród projektów, które dostały granty w 2026 roku, znalazły się m.in.:

  • 78 623 dol. na badanie „stanu parkietów tanecznych w Kanadzie” (studium z Quebecu);
  • 43 693 dol. na analizę przemówień byłego premiera Justina Trudeau — profesor z University of Ottawa przeanalizował 326 wystąpień i śledził m.in. słowa „feminist”, „reconciliation”, „protest” i „freedom”;
  • 30 987 dol. na badanie „walczących piwowarów świątynnych w Mezopotamii VI wieku p.n.e.” (University of Toronto);
  • 88 591 dol. na komiksy o klimacie Arktyki (University of Calgary);
  • 37 275 dol. na „niskoemisyjne gry wideo” — profesor z Alberty wcześniej zbudował serwer zasilany energią słoneczną do hostowania takich gier;
  • 99 850 dol. na projekt „Płynna granica: zarządzanie wodą przez chóralne opowiadanie historii” (Concordia University);
  • 93 467 dol. na cyfrową edycję książki z 1908 roku o sztuce Sri Lanki;
  • 65 833 dol. na badanie zachodnich słodyczy w „nowoczesnej Japonii i poza nią”.

CTF przypomina też starszy przykład: w 2018 roku 105 000 dol. dostało studium z Simon Fraser University zatytułowane „Cart-ography: śledzenie narodzin, życia i śmierci miejskiego wózka sklepowego”.

PONIŻEJ KONTYNUACJA TEKSTU

Co najmniej 50 projektów sfinansowanych w 2026 roku dotyczyło tematów z innych krajów. Kosztowały podatników prawie 3,9 miliona dolarów.

Franco Terrazzano, federalny dyrektor CTF, nie przebierał w słowach:

„Badania o komiksach klimatycznych i stanie kanadyjskich parkietów nie brzmią jak badania, które najbardziej interesują Kanadyjczyków, jak twierdzi rząd.”

I dalej:

„Rząd, który znajduje 30 987 dolarów na piwowarów świątynnych w starożytnej Mezopotamii, może znaleźć oszczędności dla kanadyjskich podatników.”

1,4 mld dol. na SSHRC to kwota ponad 17,9 mld dol., które Ottawa planuje przekazać prowincjom w ramach Canada Social Transfer w roku 2026/27 (wsparcie edukacji wyższej, pomocy społecznej, usług społecznych i opieki nad dziećmi).

CTF  podkreśla: „Ogromne narastanie długu wynika z problemu wydatków rządu, a nie z problemu przychodów”.

Drugi budżet rządu Carney’a ma zostać przedstawiony w ciągu najbliższych miesięcy.

Źródło: analiza Canadian Taxpayers Federation na podstawie danych SSHRC i szacunków głównych rządu federalnego, relacjonowana przez National Post (16 września 2026).