W słowackim Trenczynie (Europejskiej Stolicy Kultury 2026) zakończył się dwudniowy szczyt prezydentów Grupy Wyszehradzkiej. Peter Pellegrini (Słowacja), Petr Pavel (Czechy), Karol Nawrocki (Polska) i András Baka (Węgry) przyjęli wspólną deklarację, w której rozszerzenie Unii Europejskiej, wsparcie dla Ukrainy oraz dostępność bezpiecznej i taniej energii uznali za wzajemnie powiązane strategiczne priorytety Europy.
W dokumencie podkreślono, że polityka rozszerzenia UE powinna być wiarygodna, ambitna i oparta na zasługach – jako inwestycja w pokój, bezpieczeństwo i pozycję Europy na świecie. Proces akcesyjny ma pozostać sprawiedliwy, rygorystyczny i przewidywalny, nagradzający konkretne reformy i wymierny postęp. Kraje V4 zadeklarowały gotowość wspierania kandydatów praktyczną współpracą i poprzez Międzynarodowy Fundusz Wyszehradzki, jednak bez „skrótów” i bez łączenia państw w pakiety. Pellegrini jasno zaznaczył, że Mołdawia i Ukraina idą własnym tempem – jedna nie może być warunkiem przyjęcia drugiej.
Prezydenci potwierdzili wsparcie dla suwerenności, integralności terytorialnej i europejskiej przyszłości Ukrainy oraz jej prawa do obrony przed rosyjską agresją. Wezwali do sprawiedliwego i trwałego pokoju zgodnego z prawem międzynarodowym, podkreślając konieczność kontynuacji pomocy politycznej, finansowej, humanitarnej, gospodarczej i wojskowej.
Trzecim filarem deklaracji jest energia. Liderzy uznali dostępne, bezpieczne i niezawodne dostawy za warunek konkurencyjności Europy. Wezwali do inwestycji w infrastrukturę energetyczną, połączenia transgraniczne, magazynowanie oraz różne źródła – w tym energię jądrową i inne technologie niskoemisyjne – łącząc działania doraźne z rozwiązaniami długoterminowymi.
Szczyt odbył się na Zamku Trenczyńskim w rozszerzonym formacie z udziałem przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen (po raz pierwszy na prezydenckim spotkaniu V4). Wspólna konferencja prasowa odbyła się jednak bez niej – według doniesień Bloomberga wycofanie się było sygnałem wsparcia dla premiera Donalda Tuska w sporze o Trybunał Konstytucyjny. Prezydenci V4 wystąpili samodzielnie. Karol Nawrocki podkreślił, że Europa Środkowa nie może być jedynie przedmiotem decyzji podejmowanych gdzie indziej i powinna aktywnie współtworzyć przyszłość kontynentu, opierając współpracę na wzajemnym szacunku i poszanowaniu suwerenności.
Spotkanie – odbywające się w 35. rocznicę powstania V4 i podczas słowackiej prezydencji – zakończyło się wizytą przywódców na zrewitalizowanym Moście Fiesta nad Wagiem, nowym symbolu miasta współfinansowanym ze środków unijnych. Deklaracja z Trenczyna potwierdza, że kraje regionu chcą silniejszego głosu w UE, jednocześnie jasno stawiając warunki dalszego rozszerzenia i podkreślając realia bezpieczeństwa energetycznego.
