Wielka Brytania, Kanada i Australia uznały za „haniebną” decyzję Izraela o niewszczęciu dochodzenia karnego w sprawie ataków na konwój World Central Kitchen (WCK) w Strefie Gazy w 2024 r., w wyniku których zginęło siedmiu pracowników organizacji humanitarnych.
Ofiarami byli trzej obywatele brytyjscy, Polak, Australijczyk, Kanadyjczyk i osoba posiadająca podwójne obywatelstwo – amerykańsko-kanadyjskie.
Wspólne oświadczenie trzech ministerstw spraw zagranicznych głosi: „Ofiary tego incydentu i ich rodziny zasługują na sprawiedliwość i rozliczenie. Będziemy nadal domagać się odpowiedzi w ich imieniu”.
Wcześniej ambasador Izraela w Australii, Hillel Newman, bronił tej decyzji, twierdząc, że „nie było żadnego zamiaru popełnienia przestępstwa”, a zatem „nie ma mowy o odpowiedzialności karnej”.
W oświadczeniu podano, że 1 kwietnia 2024 r. Siły Obronne Izraela (IDF) ostrzelały konwój WCK dostarczający żywność cywilom w Strefie Gazy.
„Przez ponad dwa lata naciskaliśmy na Izrael, aby szybko i wnikliwie rozpatrzył tę sprawę i pociągnął winnych do odpowiedzialności” – oświadczyło państwo.
Trzy państwa stwierdziły, że fakt, iż oświadczenie Izraela padło w Światowym Dniu Pomocy Humanitarnej, „podczas gdy świat docenia odwagę i poświęcenie osób pracujących na rzecz pomocy humanitarnej, jest szczególnie rażący”.
W oświadczeniu napisano również, że atak na WCK był „jednym z niezliczonych incydentów w Strefie Gazy, w których nikt nie poniósł odpowiedzialności”, a Gaza pozostaje „najbardziej śmiercionośnym miejscem do dostarczania pomocy humanitarnej” – w 2025 r. zginęło 186 pracowników organizacji humanitarnych.
Wezwano Izrael do wypełnienia zobowiązań wynikających z międzynarodowego prawa humanitarnego i podjęcia większych działań w celu zapewnienia pracownikom pomocy humanitarnej bezpiecznego wykonywania ich pracy.
Kim byli pracownicy World Central Kitchen zabici w Strefie Gazy?
Siły Obronne Izraela oświadczyły, że pomimo „poważnych zaniedbań” w procesie, który doprowadził do zabójstw, „decyzje dowódców nie wzbudziły uzasadnionych podejrzeń popełnienia przestępstwa”.
Przed złożeniem oświadczenia przez trzy kraje, Australia wezwała Hillela Newmana . Australijska minister spraw zagranicznych Penny Wong powiedziała, że jej kraj jest „oburzony” decyzją rządu Izraela.
Premier Izraela Beniamin Netanjahu nie odniósł się publicznie do ostatnich oświadczeń Wielkiej Brytanii, Australii i Kanady, ale wcześniej powiedział, że wojsko „nieumyślnie” zabiło ochotników.
Polska także mocno skrytykowała decyzję Izraela o umorzeniu postępowania w sprawie ataku na konwój World Central Kitchen (WCK) z 1 kwietnia 2024 r., w którym zginął m.in. polski obywatel Damian Soból. MSZ w oficjalnym oświadczeniu z 20 sierpnia 2026 r. przyjęło informację „z dużym rozczarowaniem”. Wezwano ambasadora Izraela w Warszawie i przekazano mu krytyczną ocenę dotychczasowych działań mających wyjaśnić przyczyny i przebieg tragedii.
Podkreślono, że polska prokuratura (Prokuratura Okręgowa w Przemyślu) prowadzi własne, równoległe śledztwo i oczekuje od strony izraelskiej wszystkich niezbędnych wyjaśnień oraz materiałów.
MSZ stoi na stanowisku, że okoliczności tragedii „powinny być wyjaśnione do końca” i nie akceptuje unikania przez sprawców prawnej i moralnej odpowiedzialności. Rodzinom należy się adekwatne zadośćuczynienie.
Minister Radosław Sikorski skomentował: „Partnerstwo wymaga wzajemnego szacunku. Katastrofa humanitarna w Strefie Gazy oraz brak rozliczenia za nadmierne użycie siły przez Siły Obronne Izraela (IDF) podważają poparcie społeczne nawet w krajach przychylnych Izraelowi”.
