Ottawa, 8 listopada 2026 – Kilku kanadyjskich weteranów, którzy służyli w Afganistanie i zmagają się z zespołem stresu pourazowego (PTSD), poważnymi urazami lub niepełnosprawnością, twierdzi, że zamiast odpowiedniego wsparcia ze strony Veterans Affairs Canada (VAC) proponowano im medycznie wspomaganą śmierć (MAID). O sprawie informuje brytyjski Daily Mail, a prawniczka reprezentująca poszkodowanych przygotowuje pozew zbiorowy przeciwko rządowi federalnemu.
Według relacji weteranów oferty eutanazji pojawiały się w sytuacjach, gdy prosili oni o leczenie, sprzęt medyczny, świadczenia lub pomoc w kryzysie psychicznym. Niektórzy opisują je jako niefrasobliwe lub wręcz dehumanizujące. David Baltzer, były żołnierz po dwóch turach w Afganistanie, który leczył się na PTSD i myśli samobójcze, otrzymał propozycję po obcięciu świadczeń. Caseworker miał powiedzieć, że dotychczasowa terapia „niewiele pomogła” i zapytać: „Czy kiedykolwiek myślałeś o medycznie wspomaganej śmierci?”. Baltzer stwierdził później, że poczuł się „bezwartościowy”.
Tony Jenkins (52 lata, Nowa Szkocja), który służył ponad 25 lat i doznał urazu mózgu powodującego migreny oraz uszkodzenie nerwów, twierdzi, że ofertę otrzymał dwukrotnie. Podczas jednego z kryzysów bólowych pielęgniarka miała wielokrotnie pytać, czy jest pewien, że nie jest samobójczy, i zaproponować pomoc w procedurze. Według Jenkinsa kobieta chwaliła się, że przeprowadziła już ponad 400 eutanazji i że umówienie się na nią jest „tak proste jak zamówienie pizzy”. Corben McGown, który miał wtedy 22 lata, usłyszał o MAID podczas terapii PTSD, depresji i prób samobójczych. Christine Gauthier, była paraolimpijka poruszająca się na wózku od 1998 roku, twierdzi, że propozycję otrzymała, gdy prosiła o windę do wózka inwalidzkiego.
Prawniczka Catherine Christensen z kancelarii Valour Law w Albercie reprezentuje kilku weteranów i pracuje nad pozwem zbiorowym. W jednej ze spraw (McGown) złożono już pozew do Federal Court. Christensen podkreśla: „Mamy fizycznie zdrowych młodych mężczyzn proszących o pomoc, a odpowiedzią jest śmierć”. Zaznacza też, że wielu weteranów boi się skarżyć, obawiając się obcięcia świadczeń. Według niej problem nie zniknął – jeden z jej klientów miał otrzymać ofertę jeszcze wiosną 2026 roku.
Veterans Affairs Canada twierdzi, że nie świadczy usług MAID i że pracownicy nie mają mandatu do rekomendowania tej procedury. Po zarzutach z 2022 roku przeprowadzono przegląd setek tysięcy akt i stwierdzono cztery niewłaściwe rozmowy prowadzone przez jednego caseworkera, którego zwolniono. Wprowadzono też obowiązkowe szkolenia i nowe instrukcje. Resort utrzymuje, że nie ma systemowego problemu.
Sprawa wpisuje się w szerszą dyskusję o kanadyjskim systemie MAID, który od 2016 roku znacząco rozszerzono – obejmuje on obecnie także osoby z problemami psychicznymi (choć pełne wejście w życie tych przepisów było wielokrotnie odkładane). Dla weteranów, którzy ryzykowali życie w Afganistanie, propozycja eutanazji zamiast terapii i wsparcia budzi szczególne oburzenie. Jak zauważają krytycy, osobom w kryzysie psychicznym łatwo wmówić, że są „bezwartościowe” – a wtedy propozycja śmierci może zostać przyjęta jako realna opcja.
Daily Mail opublikował szczegółowe relacje 8 listopada 2026 roku. Informacja szybko rozeszła się w mediach społecznościowych, m.in. za sprawą wpisu konta Tablesalt13, które określiło sytuację jako „niewiarygodnie chorą”.
Źródło główne: Daily Mail, 8 listopada 2026.
