W szczecińskiej siedzibie Fundacji Małych Stópek przy ul. Św. Ducha 9 odbyło się wyjątkowe spotkanie otwarte, zorganizowane przez Instytut Ziemi Zachodnich im. Lecha Karola Neymana we współpracy z lokalnymi środowiskami patriotycznymi, w tym Gryfińskim Ruchem Patriotycznym. Prelegentem wydarzenia był prof. dr hab. Piotr Grochmalski – uznany politolog, ekspert ds. bezpieczeństwa i geopolityki, były korespondent wojenny (relacjonujący m.in. konflikty w Afganistanie, Armenii czy Czeczenii), wykładowca akademicki oraz członek Rady Bezpieczeństwa i Obronności przy Prezydencie RP. Tematem przewodnim wykładu była „Aktualna pozycja geostrategiczna Polski”.
Polska na pierwszej linii frontu
Prof. Grochmalski bez upiększeń zarysował obecną sytuację geopolityczną Rzeczypospolitej. Polska, jako kluczowe ogniwo wschodniej flanki NATO, znajduje się w strefie bezpośredniego zagrożenia ze strony Federacji Rosyjskiej. Stacjonujące na Białorusi wojska rosyjskie oraz rozbudowany potencjał militarny w Obwodzie Królewieckim, w tym systemy rakietowe Iskander, stawiają nasz kraj w roli państwa przyfrontowego.
W tym kontekście prelegent podkreślił fundamentalne znaczenie odstraszania strategicznego. Zgodnie z doktryną Sojuszu Północnoatlantyckiego, pokój na wschodniej flance zależy od stałej, fizycznej obecności sił allied oraz ciągłego rozwijania rodzimego potencjału obronnego tuż przy linii ewentualnego konfliktu.
Wojna hybrydowa i starcie kognitywne
Znaczna część wystąpienia została poświęcona niewidzialnemu, lecz niezwykle groźnemu wymiarowi współczesnych konfliktów -wojnie hybrydowej i kognitywnej. Rosja od dawna prowadzi wobec państw NATO agresję poniżej progu otwartej wojny, stosując ataki cybernetyczne, akty dywersji, podpalenia oraz agresywną dezinformację.
Powołując się na analizy cenionych ośrodków badawczych, w tym Institute for the Study of War, prof. Grochmalski wykazał, że blisko połowa wszystkich rosyjskich działań hybrydowych celowanych w NATO skupia się właśnie na terytorium Polski. Celem tak zwanego starcia kognitywnego nie jest jedynie zniszczenie infrastruktury, ale przede wszystkim paraliż decyzyjny elit politycznych, wywołanie powszechnego lęku społecznego oraz stopniowe rozbijanie morale cywilów i żołnierzy.
Ochrona granic i błędy w zarządzaniu kryzysowym
Wykładowca odniósł się również do kwestii wewnętrznych, krytykując sygnały i decyzje procesowe kierowane w stronę funkcjonariuszy i żołnierzy pełniących służbę na granicy państwowej. W ocenie profesora podważanie zaufania do obrońców granic jest błędem strategicznym, który osłabia ducha oporu państwa.
Zwrócono także uwagę na mankamenty w zarządzaniu kryzysowym – od reakcji na incydenty naruszenia przestrzeni powietrznej po nieprzemyślane stosowanie masowych narzędzi powiadamiania (takich jak Alert RCB). Nadużywanie tych mechanizmów może prowadzić do znieczulenia społecznego oraz niepotrzebnego obciążenia cyfrowej infrastruktury w sytuacjach realnego zagrożenia.
Gospodarka fundamentem suwerenności
Analizując przebieg wojny na Ukrainie, profesor przypomniał o kluczowym znaczeniu polskiego wsparcia sprzętowego (w tym przekazania czołgów) w pierwszych miesiącach konfliktu, co pozwoliło stronie ukraińskiej na przeprowadzenie skutecznych kontrofensyw. Jednocześnie zaznaczył, że głębszym celem Kremla (co jednoznacznie wynika z rosyjskich ultimatywów z końca 2021 roku) od początku było zdemontowanie architektury bezpieczeństwa w Europie Środkowo-Wschodniej i ponowne podważenie podmiotowości Polski.
Nawiązując do klasycznych prac z dziedziny historii i geopolityki (m.in. Paula Kennedy’ego), prof. Grochmalski postawił twardą tezę: nie ma silnej armii bez odpornej gospodarki. Narastające zadłużenie państwa i rosnące koszty jego obsługi stają się bezpośrednim zagrożeniem dla zdolności modernizacyjnych Sił Zbrojnych.
Spotkanie zakończyło się ożywioną dyskusją z licznie zgromadzoną publicznością. Główny wniosek płynący ze szczecińskiego wykładu prof. Piotra Grochmalskiego jest jednoznaczny: choć skala wyzwań geopolitycznych jest ogromna, kluczem do przetrwania i zachowania suwerenności pozostaje mądra polityka gospodarcza, sprawne instytucje oraz świadome, odporne na dezinformację społeczeństwo.
Leszek Wątróbski
