O tym, że rodzi­ce zobo­wią­za­ni są do ali­men­to­wa­nia dzie­ci i o tym, że czę­sto jed­no z byłych mał­żon­ków jest zobo­wią­za­ne do pła­ce­nia ali­men­tów dru­gie­mu, pisa­łam już w poprzed­nich arty­ku­łach.  Dzi­siaj odpo­wiem na czę­sto zada­wa­ne mi pyta­nie: „Skąd mogę wie­dzieć, ile on lub ona ma mi pła­cić, sko­ro nie wiem, ile zarabia?”.

        Pra­wo­daw­cy onta­ryj­scy zda­ją sobie spra­wę z tego, że obo­wiąz­ki ali­men­ta­cyj­ne nie są moż­li­we do wyeg­ze­kwo­wa­nia, jeże­li dru­ga stro­na nie ma peł­ne­go obra­zu sytu­acji finan­so­wej byłe­go mał­żon­ka lub part­ne­ra.  Stąd usta­wo­wy obo­wią­zek peł­ne­go ujaw­nie­nia przez obie stro­ny swo­jej sytu­acji finan­so­wej (finan­cial disc­lo­su­re), bez wzglę­du na to, czy stro­ny bio­rą udział w pro­ce­sie sądo­wym, pro­wa­dzą nego­cja­cje przez swo­ich praw­ni­ków, czy też bio­rą udział w media­cji.  Jeże­li spra­wa tra­fia do sądu, to stro­na spóź­nia­ją­ca się z przed­sta­wie­niem swo­jej sytu­acji finan­so­wej może musieć pła­cić kosz­ty sądo­we dru­giej stro­ny.  Jeże­li nego­cju­je się pod­pi­sa­nie umo­wy sepa­ra­cyj­nej (ale tak­że mał­żeń­skiej lub poprze­dza­ją­cej wspól­ne zamiesz­ka­nie), to umo­wa taka może być w  przy­szło­ści uzna­na przez sąd za nie­waż­ną, jeże­li jed­na ze stron, lub obie stro­ny, zata­iły waż­ne infor­ma­cje finan­so­we.  Infor­ma­cje finan­so­we muszą być wymie­nio­ne na samym począt­ku nego­cja­cji lub pro­ce­su sądo­we­go, a potem muszą być czę­sto aktualizowane.

        Wymia­na infor­ma­cji finan­so­wych nastę­pu­je przez wypeł­nie­nie Finan­cial Sta­te­ment (zezna­nia finan­so­we­go), któ­re musi być zło­żo­ne w sądzie razem z apli­ka­cją roz­po­czy­na­ją­cą jaki­kol­wiek pro­ces sądo­wy mają­cy aspekt finan­so­wy (ali­men­ta­cja, podział mająt­ku itp.).  Jeże­li nego­cja­cje odby­wa­ją się pomię­dzy praw­ni­ka­mi lub w trak­cie media­cji, to z regu­ły zarów­no praw­ni­cy jak i media­tor wyma­ga­ją od stron wypeł­nie­nia Finan­cial Sta­te­ments.  For­mu­la­rze do wypeł­nie­nia dostęp­ne są w inter­ne­cie (http://www.ontariocourtforms.on.ca/english/family/).  Każ­da ze stron musi w cało­ści wypeł­nić Fina­cial Sta­te­ment, sta­ran­nie, logicz­nie i bez pomy­łek w rachun­kach, a potem przy­siąc, że poda­ne infor­ma­cje są praw­dzi­we oraz pod­pi­sać for­mu­larz w obec­no­ści praw­ni­ka lub Com­mi­sio­ner for Oaths.  Razem z for­mu­la­rza­mi finan­so­wy­mi prze­ciw­na stro­na dosta­je z regu­ły kopie cze­ków od pra­co­daw­cy, Noti­ces of Asses­sment z urzę­du podat­ko­we­go za ostat­nie trzy lata i wsze­la­kie inne doku­men­ty poma­ga­ją­ce w peł­ni ujaw­nić sytu­ację finan­so­wą danej osoby.

        Zobo­wią­za­nie do ujaw­nia­nia swo­jej sytu­acji finan­so­wej jest obu­stron­ne.  Nie tyl­ko oso­ba otrzy­mu­ją­ca ali­men­ty ma pra­wo znać sytu­ację finan­so­wą stro­ny pła­cą­cej, ale tak­że oso­ba pła­cą­ca ma pra­wo znać sytu­ację finan­so­wą oso­by, któ­ra otrzy­mu­je alimenty.

        Zaska­ku­ją­ce dla wie­lu moich klien­tów jest to, że obo­wią­zek ujaw­nia­nia swo­ich spraw finan­so­wych trwa przez wie­le lat po zakoń­cze­niu związ­ku, otrzy­ma­niu roz­wo­du lub pod­pi­sa­niu umo­wy sepa­ra­cyj­nej.  Jeże­li w grę wcho­dzi ali­men­ta­cja dzie­ci, stro­ny mają obo­wią­zek wymie­nia­nia infor­ma­cji finan­so­wych tak dłu­go, jak trwa obo­wią­zek ali­men­ta­cyj­ny.   W przy­pad­ku pary, któ­ra roz­sta­ła się, gdy dzie­ci były małe, może to być 25 lat a nawet dłu­żej, jeśli dzie­ci mają spe­cjal­ne potrze­by.  W tym sen­sie umo­wa sepa­ra­cyj­na lub decy­zja sądo­wa odno­śnie ali­men­ta­cji dzie­ci nigdy nie jest osta­tecz­na, gdyż dzie­ci mają pra­wo odno­sić korzy­ści z polep­sza­ją­cej się sytu­acji finan­so­wej rodzi­ca, lub w mniej opty­mi­stycz­nym sce­na­riu­szu, rodzic ma pra­wo do zmniej­sze­nia zobo­wią­zań, finan­so­wych, gdy jego sytu­acja finan­so­wa ule­ga pogorszeniu.

        Dru­gim zaska­ku­ją­cym aspek­tem Fian­cial Disc­lo­su­re jest to, że może ono doty­czyć osób trze­cich, na przy­kład nowe­go part­ne­ra jed­ne­go z byłych mał­żon­ków.  Ponie­waż decy­zje o wyso­ko­ści ali­men­tów na współ­mał­żon­ka są czę­sto podej­mo­wa­ne w opar­ciu o porów­na­nie stan­dar­du życia obu stron, dochód osób, z któ­ry­mi stro­ny miesz­ka­ją i dzie­lą się wydat­ka­mi, ma zna­cze­nie przy podej­mo­wa­niu tych decy­zji.  Tak więc była żona może, w nie­któ­rych sytu­acjach, mieć pra­wo wie­dzieć, ile zara­bia aktu­al­na żona.

        Nie­któ­re aspek­ty Fian­cial Sta­te­ment (o któ­rym czę­sto mówi się „Form 13”) są szcze­gól­nie skom­pli­ko­wa­ne.  Czę­sto stro­ny nie wie­dzą, jaka jest aktu­al­na cena ryn­ko­wa ich nie­ru­cho­mo­ści, biz­ne­sów, stock options, RRSPs lub innych inwe­sty­cji.  Pla­ny eme­ry­tal­ne są nie­moż­li­we do wyce­nie­nia dla laika.  W takich sytu­acjach opi­nia eks­per­tów, choć kosz­tow­na, jest niezbędna.

        Wypeł­nie­nie Finan­cial Sta­te­ment wyma­ga ujaw­nie­nia cało­ści docho­dów, bez wzglę­du na ich źró­dło i bez wzglę­du na to, czy jest to dochód opo­dat­ko­wa­ny czy nie.  Pięt­na­ście moż­li­wych źró­deł docho­du wyszcze­gól­nio­nych jest w Finan­cial Sta­te­ment w tabe­li „Dochód”, któ­ra koń­czy sie rubry­ką „Inne” (other) prze­wi­dzia­ną na wypa­dek, gdy stro­na ma dochód ze źró­dła nie wyszcze­gól­nio­ne­go w tabe­li (np. wygra­na na lote­rii albo samo­chód opła­ca­ny przez pra­co­daw­cę).  Dochód pocho­dzą­cy z pro­wa­dze­nia wła­sne­go biz­ne­su rów­nież wyszcze­gól­nia­ny jest w kate­go­rii „Inne”.  Poda­wa­nie przez stro­ny docho­du net­to, czy­li po odli­cze­niu wydat­ków zwią­za­nych z pro­wa­dze­niem biz­ne­su, czę­sto pro­wa­dzi do nie­po­ro­zu­mień i nie­po­trzeb­nych kosz­tów praw­nych.  Ponie­waż nie­któ­re wydat­ki, któ­re są odpi­sy­wa­ne od docho­du dla potrzeb opo­dat­ko­wa­nia, nie są odli­cza­ne od docho­du na potrze­by nali­cza­nia ali­men­ta­cji, usta­wa wyma­ga ujaw­nie­nia wszyst­kich wpły­wów (gross inco­me) i wyszcze­gól­nie­nia wszyst­kich wydat­ków zwią­za­nych z pro­wa­dze­niem biznesu.

        Czę­sto źró­dłem spo­rów są docho­dy w gotów­ce, o któ­rych wie jed­na ze stron albo o któ­re podej­rze­wa dru­gą stro­nę.  Naj­czę­ściej zda­rza się tak, że jed­no z part­ne­rów nie zgła­sza­ło czę­ści swo­ich docho­dów do urzę­du finan­so­we­go w trak­cie trwa­nia związ­ku, a dru­gie było o tym lepiej lub gorzej poin­for­mo­wa­ne.  Gdy docho­dzi do usta­la­nia wyso­ko­ści ali­men­tów, jed­na ze stron słusz­nie uwa­ża, że powin­ny być one nali­czo­ne od cało­ści docho­du, a nie tyl­ko od jego „ujaw­nio­nej” czę­ści.  Bez wzglę­du na to, czy jest się oso­bą żąda­ją­cą nali­cze­nia ali­men­tów od nie­ujaw­nio­ne­go docho­du, czy oso­bą, któ­ra nie zgła­sza­ła cało­ści docho­dów do CRA, naj­lep­szym wyj­ściem z takiej sytu­acji jest sko­rzy­sta­nie z pora­dy prawnej.

        Wypeł­nie­nie Finan­cial Sta­te­ment wyma­ga rów­nież wyszcze­gól­nie­nia sta­nu posia­da­nia stron, tak więc wszyst­kie dobra jak: nie­ru­cho­mo­ści i zie­mia, samo­cho­dy, przed­mio­ty użyt­ko­we (meble itp.), dzie­ła sztu­ki, anty­ki, łód­ki, akcje, papie­ry war­to­ścio­we, kon­ta ban­ko­we, RRSPs, pla­ny eme­ry­tal­ne, udzia­ły w kor­po­ra­cjach, biz­ne­sy oraz narzę­dzia i maszy­ny nie­zbęd­ne do ich pro­wa­dze­nia, trust funds, ubez­pie­cze­nia na życie i od utra­ty zdro­wia, zaku­mu­lo­wa­ne dni cho­ro­bo­we (sick days) a nawet air miles, muszą być wpi­sa­ne we wła­ści­wą rubrykę.

        Następ­nym kro­kiem w wypeł­nia­niu Finan­cial Sta­te­ment jest wymie­nie­nie wszyst­kich dłu­gów i zobo­wią­zań finan­so­wych (np. ali­men­tów pła­co­nych na dzie­ci z poprzed­nich związ­ków).  Jeże­li za spła­tę dłu­gu odpo­wie­dzial­na jest wię­cej niż jed­na oso­ba (np. dług wzię­ty przez kil­ko­ro part­ne­rów w biz­ne­sie lub hipo­te­ka wzię­ta z nowym part­ne­rem), to każ­da ze stron powin­na wyszcze­gól­nić tyl­ko swo­ją część dłu­gu.  Przy wymie­nia­niu dłu­gów nale­ży pamię­tać, że dru­ga stro­na ma zawsze pra­wo popro­sić o doku­men­ty udo­wad­nia­ją­ce, że dany dług nie jest fik­cyj­ny i będzie spłacany.

        Wypeł­nio­ny Finan­cial Sta­te­ment musi być logicz­ny, jasny i zro­zu­mia­ły dla dru­giej stro­ny i jej praw­ni­ka.  Wie­le osób docho­dzi do wnio­sku, że potrze­bu­je pomo­cy w wypeł­nie­niu go.  Wte­dy nale­ży popro­sić o pomoc praw­ni­ka lub księ­go­we­go zna­ją­ce­go się na spra­wach rodzinnych.

        Obo­wią­zek ujaw­nia­nia byłym mał­żon­kom lub part­ne­rom swo­je­go „sta­nu finan­so­we­go” trak­to­wa­ny jest przez sądy w Onta­rio (i w całej Kana­dzie) bar­dzo poważ­nie.  Roz­wo­dzą­ce się mał­żeń­stwa i roz­sta­ją­ce się pary, zwłasz­cza jeże­li mają dzie­ci, powin­ny być przy­go­to­wa­ne na to, że wię­zy finan­so­we pomię­dzy part­ne­ra­mi i obo­wią­zek wza­jem­ne­go infor­mo­wa­nia się o swo­ich  finan­sach, może trwać jesz­cze dłu­go po otrzy­ma­niu roz­wo­du lub pod­pi­sa­niu umo­wy separacyjnej.

Moni­ka J. Curyk

Bar­ri­ster & Soli­ci­tor, Nota­ry Public

289.232.6166

Mis­sis­sau­ga, Onta­rio, Kanada

Treść niniej­sze­go arty­ku­łu w żad­nym wypad­ku nie powin­na być trak­to­wa­ne jako pora­da praw­na.  Celem arty­ku­łu jest wyłącz­nie udzie­le­nie ogól­nych informacji.