Oto lista kluczowych elementów:
- Natychmiastowe i trwałe zawieszenie broni — Koniec działań wojennych na wszystkich frontach, w tym w Libanie. Operacje wojskowe mają ustać „natychmiast i na stałe”.
- Otwarcie Cieśniny Ormuz — Iran otworzy cieśninę dla żeglugi handlowej (w ciągu ok. 30 dni, najpierw odminowanie). USA znoszą blokadę morską irańskich portów i statków.
- Zniesienie blokady morskiej USA — Całkowite wycofanie blokady w ciągu 30 dni.
- Wstrzymanie/zniesienie sankcji na ropę i petrochemię — Iran ma uzyskać pełny dostęp do dochodów ze sprzedaży ropy i produktów petrochemicznych.
- Stopniowe zniesienie sankcji — W ciągu 60 dni negocjacji ma dojść do ostatecznego porozumienia w sprawie zniesienia pierwotnych i wtórnych sankcji amerykańskich oraz powiązanych rezolucji ONZ i MAEA.
- Odblokowanie zamrożonych aktywów irańskich — Ok. 24 mld USD (niektóre źródła podają do 25 mld) ma zostać odblokowane w trakcie 60-dniowego okresu. Połowa kwoty ma być dostępna jeszcze przed rozpoczęciem finalnych negocjacji.
- Program nuklearny — Przeniesiony do 60-dniowych negocjacji. Iran ma utrzymać status quo (zawieszenie nowych działań wzbogacania), a finalne porozumienie ma ograniczyć wzbogacanie uranu wyłącznie do celów pokojowych/non-militarnych „na zawsze” (według słów Trumpa). Obejmuje to inspekcje, weryfikację i los wysoko wzbogaconego uranu (m.in. zapasów 60%).
- Potwierdzenie przez Iran zobowiązań z NPT — Iran ponownie deklaruje, że nie będzie produkował broni jądrowej.
- Plan odbudowy Iranu — USA i sojusznicy (prawdopodobnie z udziałem państw Zatoki) mają przedstawić program odbudowy o wartości minimum 300 mld USD.
- Zobowiązania USA podczas negocjacji — Brak nowych sankcji i wzmocnienia sił w regionie. USA mają też respektować suwerenność Iranu i nie ingerować w jego sprawy wewnętrzne.
- Wycofanie sił USA — Zobowiązanie do wycofania amerykańskich sił zbrojnych z obszarów otaczających Iran.
- Mechanizm monitorowania i weryfikacji — Ustanowienie systemu kontroli realizacji porozumienia.
- Zatwierdzenie finalnego porozumienia — Przez rezolucję Rady Bezpieczeństwa ONZ.
- Warunki rozpoczęcia finalnych negocjacji — Nie zaczną się one, dopóki nie zostanie odblokowana połowa zamrożonych środków, zawieszone sankcje naftowe i zniesiona blokada morska.
Co jest niepewne lub pominięte?
- Program rakietowy Iranu i wsparcie dla proxy (Hezbollah, Huti itp.) — Według doniesień te kwestie zostały usunięte z bieżącego projektu (prawdopodobna koncesja USA).
- Rola Izraela — Izrael nie jest stroną porozumienia. Niepewność, czy w pełni zastosuje się do zawieszenia broni w Libanie (ostatnie izraelskie uderzenia na południowe przedmieścia Bejrutu prawie storpedowały rozmowy). Trump skrytykował Netanjahu za te działania.
- Szczegóły techniczne — Dokładny harmonogram pełnego otwarcia Ormuz, zakres zniesienia sankcji finansowych/bankowych, los konkretnych zapasów wzbogaconego uranu.
- Egzekwowalność — Porozumienie jest kruche; jego powodzenie zależy od dalszych negocjacji i dobrej woli stron.
Kontekst i reakcje
Porozumienie ogłoszono po miesiącach konfliktu, eskalacji (w tym uderzeń USA i Izraela na Iran) oraz wcześniejszych rozejmów (m.in. kwietniowy rozejm mediowany przez Pakistan). Reakcje rynków były pozytywne — wzrosty na giełdach i spadek cen ropy.
PONIŻEJ KONTYNUACJA TEKSTU
