Premier Mark Carney i książę  Abu Zabi, szejk Khaled bin Mohamed bin Zayed Al Nahyan, ogłosili w Ottawie nowe strategiczne partnerstwo między Kanadą a Zjednoczonymi Emiratami Arabskimi. Wizyta – pierwsza w historii wizyta księcia koronnego Abu Zabi w Kanadzie – odbyła się 26–27 października 2026 r. i przyniosła podpisanie umowy o kompleksowym partnerstwie gospodarczym (CEPA), porozumień w dziedzinie obrony i energii oraz konkretnych kroków w realizacji historycznego zobowiązania ZEA do inwestycji rzędu 70 mld CAD (ok. 50 mld USD) w kanadyjską gospodarkę.

Zobowiązanie to ogłoszono już w listopadzie 2025 r. podczas wizyty Carneya w Abu Zabi. Wówczas strony podpisały też umowę o promocji i ochronie inwestycji (FIPA), która weszła w życie w maju 2026 r., a także rozpoczęły negocjacje CEPA. Negocjacje te zakończono w rekordowym czasie 47 dni (w lipcu 2026 r.), a umowę podpisano właśnie podczas obecnej wizyty. Po pełnym wdrożeniu (oczekiwanym w 2027 r.) CEPA ma zredukować lub wyeliminować cła na ponad 99% obecnego eksportu kanadyjskiego do ZEA. Rząd przewiduje, że dwustronna wymiana towarowa – wynosząca w 2025 r. ok. 3,5 mld CAD – może się w ciągu dekady podwoić do ok. 7 mld CAD. ZEA są największym rynkiem zbytu Kanady na Bliskim Wschodzie; korzystają z tego m.in. eksporterzy produktów rolnych (w tym roślin strączkowych i rzepaku), maszyn, sprzętu energetycznego i lotniczego.

Konkretne inwestycje i porozumienia

Rząd kanadyjski podkreśla „znaczący postęp” w realizacji zobowiązania inwestycyjnego na 70 mld CAD. Wśród ogłoszonych inicjatyw znalazły się:

  • Memorandum of Understanding między DP World (globalnym operatorem portowym z Dubaju) a Arctic Gateway Group oraz CentrePort Canada. Dotyczy ono rozwoju zintegrowanego korytarza transportowego łączącego Port Churchill w Manitobie, Hudson Bay Railway, CentrePort (inland port koło Winnipeg) z globalną siecią logistyczną DP World. Chodzi o potencjalne zwiększenie ruchu towarowego przez północny port i dywersyfikację tras eksportowych. Nie ogłoszono konkretnych kwot inwestycji – to na razie ramy współpracy.
  • Porozumienie o współpracy energetycznej między Masdar (emiracką firmą z sektora energii odnawialnej) a Natural Resources Canada. Ma ułatwić inwestycje i projekty w zakresie czystej energii.
  • Porozumienie między Invest in Canada a Abu Dhabi Chamber of Commerce and Industry dotyczące wymiany informacji i koordynacji wizyt biznesowych.

Podpisano też memorandum o współpracy obronnej (obejmujące szkolenia, ćwiczenia, cyberbezpieczeństwo i współpracę przemysłową) oraz memorandum o współpracy w zakresie szkolenia dyplomatycznego (z uwzględnieniem wpływu AI i narzędzi cyfrowych). Strony zapowiedziały też rozpoczęcie negocjacji m.in. umowy o ekstradycji.

PONIŻEJ KONTYNUACJA TEKSTU

Kontekst i wcześniejsze zawirowania

Inwestycja 70 mld CAD była od początku przedstawiana jako głos zaufania do kanadyjskiej gospodarki i element strategii dywersyfikacji handlu (w warunkach napięć z USA). Priorytetowe sektory to energia (w tym odnawialna i infrastruktura), minerały krytyczne, logistyka i porty, technologie cyfrowe i AI oraz górnictwo. Carney już wcześniej zapowiadał m.in. projekt rozbudowy mocy przetwórczych minerałów krytycznych warty ponad 1 mld CAD.

W połowie 2026 r. pojawiły się jednak doniesienia (m.in. Financial Times), że biuro Major Projects Office poinformowało delegację ZEA o braku „gotowych do łopaty” projektów, w które można by szybko zainwestować kapitał. Pojawiły się spekulacje o spowolnieniu lub wstrzymaniu zobowiązania. Przedstawiciele strony kanadyjskiej i współprzewodniczący Canada-UAE Business Council Jean Charest dementowali te informacje, podkreślając, że ZEA nie wycofują się z planów, a inwestorzy aktywnie szukają okazji. Podczas obecnej wizyty minister handlu międzynarodowego Maninder Sidhu potwierdził, że Emiraci „aktywnie dążą do jak najszybszego wdrożenia” środków, a szczegóły mają pojawić się wkrótce.

Rząd Carneya przedstawia wizytę i podpisane dokumenty jako zwieńczenie roku intensywnych działań: od FIPA, przez szybkie negocjacje CEPA, po konkretne memorandum inwestycyjne. Dla Ottawy to element szerszej strategii budowania alternatywnych partnerstw gospodarczych i bezpieczeństwa w niepewnym otoczeniu międzynarodowym. Dla ZEA – możliwość zaangażowania kapitału suwerennych funduszy i firm państwowych (w tym DP World i Masdar) w kanadyjskie projekty infrastrukturalne i energetyczne.

Na razie większość z 70 mld CAD pozostaje w sferze zobowiązań i memorandum,  kluczowe będzie, jak szybko strony przejdą od ram współpracy do konkretnych projektów i przepływu kapitału – zwłaszcza w kontekście portu Churchill i projektów energetycznych.