Rząd Alberty (UCP pod przewodnictwem premier Danielle Smith) przedstawił we wtorek w legislaturze projekt ustawy Bill 33 – Justice Statutes Amendment Act, 2026 (No. 2). Ustawa zakazuje stosowania praktyk Diversity, Equity and Inclusion (DEI) przy zatrudnianiu i awansach w instytucjach publicznych oraz obowiązkowych szkoleń DEI.
Projekt, złożony przez ministra sprawiedliwości Mickeya Amery’ego, nowelizuje Alberta Human Rights Act. Zabrania podmiotom prowincjonalnym planowania, ogłaszania, przyjmowania lub wdrażania środków „amelioracyjnych” (poprawiających sytuację grup uznawanych za defaworyzowane ze względu na chronione cechy, jak rasa, tożsamość płciowa, religia czy niepełnosprawność) przy rekrutacji i awansach. Zatrudnienie i awanse mają opierać się wyłącznie na kwalifikacjach, doświadczeniu, umiejętnościach i zdolności do wykonywania obowiązków.
Zakaz obejmuje m.in.:
- służbę publiczną prowincji,
- korporacje koronne i agencje publiczne,
- publiczne uczelnie wyższe,
- rady szkolne,
- gminy.
Może też dotyczyć niektórych organizacji non-profit finansowanych przez rząd – to będzie rozstrzygane indywidualnie przez Alberta Human Rights Commission po złożeniu skargi. Szczegółowe wyjątki (np. gdy dana cecha jest rzeczywistym wymogiem zawodowym) zostaną określone w rozporządzeniach. Obowiązek racjonalnych dostosowań (duty to accommodate) pozostaje w mocy.
Ustawa zakazuje też obowiązkowych szkoleń DEI, cultural competency czy unconscious bias. Obowiązkowe szkolenia muszą być „ideologicznie neutralne” i skupione na obowiązkach zawodowych. Dobrowolne szkolenia DEI pozostają dozwolone.
Premier Danielle Smith podkreśliła, że decyzje rekrutacyjne powinny opierać się na tym, „kto jest najlepiej wykwalifikowany do pracy”, a zmiany mają zapewnić sprawiedliwość. Minister Amery dodał, że nowelizacja wspiera neutralne praktyki zatrudniania i szkolenia oparte na umiejętnościach i doświadczeniu.
Rząd wskazuje, że nie dysponuje danymi o powszechnym stosowaniu czystego DEI w sektorze publicznym, ale widoczne kontrowersje dotyczą zwłaszcza uczelni (gdzie wcześniej zdarzały się preferencje przy równych kwalifikacjach). Ustawa wpisuje się w wcześniejsze działania, m.in. Regulated Professions Neutrality Act (tzw. „ustawa Petersona”), która ograniczyła obowiązkowe szkolenia DEI w zawodach regulowanych.
Projekt zawiera także inne zmiany, m.in. wzmocnienie ochrony przed niekonsensualnym rozpowszechnianiem treści intymnych (w tym deepfake’ów i AI-generated content) oraz kary za takie działania (grzywna do 10 000 dolarów lub do 2 lat więzienia).
Ustawa, jeśli zostanie uchwalona, wejdzie w życie po proklamacji (z wyjątkiem niektórych przepisów dotyczących deepfake’ów, planowanych na wiosnę 2027 r.).
