Testa­ment tzw. „holo­gra­ficz­ny” to testa­ment napi­sa­ny wła­sno­ręcz­nie przez spad­ko­daw­cę. Według pra­wa, w Onta­rio testa­ment taki nie musi speł­niać wszyst­kich for­mal­nych wymo­gów, jakim pod­le­ga­ją testa­men­ty napi­sa­ne w inny sposób.

Gene­ral­ny­mi wymo­ga­mi pro­ce­du­ral­ny­mi przy spo­rzą­dza­niu „for­mal­ne­go” testa­men­tu jest obec­ność dwóch świad­ków, któ­rzy są obec­ni w chwi­li jego pod­pi­sy­wa­nia przez spad­ko­daw­cę. Świad­ko­wie ci musza się upew­nić, że spad­ko­daw­ca zna treść doku­men­tu, któ­ry pod­pi­su­je, że jest świa­dom, iż pod­pi­su­je testa­ment, że stan umy­sło­wy pod­pi­su­ją­ce­go jest bez zarzu­tu, oraz że pod­pi­su­je on ten doku­ment dobro­wol­nie. Świad­ko­wie ci potwier­dzą te fak­ty poprzez zło­że­nie swo­ich pod­pi­sów obok pod­pi­su spad­ko­daw­cy. Pod­pi­sy świad­ków muszą być zło­żo­ne tuż po pod­pi­sa­niu doku­men­tu przez spad­ko­daw­cę, nie póź­niej. Świad­ko­wie powin­ni podać swo­je nazwi­ska oraz przy­naj­mniej jeden z nich powi­nien następ­nie zło­żyć tzw. Affi­da­vit of Exe­cu­tion, czy­li for­mal­ne oświad­cze­nie przed oso­bą upraw­nio­ną do przyj­mo­wa­nia oświad­czeń pod przy­się­gą, że powyż­sze wymo­gi zosta­ły speł­nio­ne oraz potwier­dzić datę kie­dy testa­ment został wykonany.

Testa­ment „holo­gra­ficz­ny” jest wyłą­czo­ny z tych wymo­gów. Pod­le­ga on jed­nak innym wyma­ga­niom, z któ­rych pod­sta­wo­wym jest, iż musi on być napi­sa­ny w cało­ści wła­sno­ręcz­nie przez spad­ko­daw­cę. Nie może on być napi­sa­ny na kom­pu­te­rze lub maszy­nie do pisa­nia i następ­nie przez spad­ko­daw­cę pod­pi­sa­ny. Nie może go też napi­sać w imie­niu spad­ko­daw­cy oso­ba trze­cia. Musi on być napi­sa­ny przez spad­ko­daw­cę oso­bi­ście wła­snym cha­rak­te­rem pisma. Testa­ment taki nie może być rów­nież spo­rzą­dzo­ny z wyko­rzy­sta­niem goto­wych for­mu­la­rzy, w któ­rych spad­ko­daw­ca by jed­nie wypeł­niał bra­ku­ją­ce miej­sca. Acz­kol­wiek w tym ostat­nim przy­pad­ku, waż­ność lub nie­waż­ność takie­go doku­men­tu jako testa­men­tu może zale­żeć od tego, czy tekst pisa­ny odręcz­nie na for­mu­la­rzu może sam w sobie sta­no­wić kom­plet­ne wyra­że­nie woli testa­men­to­wej piszą­ce­go. Jeże­li tak, testa­ment może być poten­cjal­nie uzna­ny za ważny.

Podob­nie jak w przy­pad­ku testa­men­tu „for­mal­ne­go”, testa­ment „holo­gra­ficz­ny” musi być pod­pi­sa­ny przez spad­ko­daw­cę i powi­nien być opa­trzo­ny datą. Pod­pis musi być zło­żo­ny na koń­cu doku­men­tu. Miej­sce zło­że­nia pod­pi­su jest istot­ne, gdyż pod­pis nada­je wagę doku­men­tal­ną tek­sto­wi, któ­ry go poprze­dza. To zna­czy, że tekst, czy notat­ki nastę­pu­ją­ce za pod­pi­sem nie będą sta­no­wić czę­ści testa­men­tu. Podob­nie rzecz się ma z popraw­ka­mi – każ­da popraw­ka musi być rów­nież pod­pi­sa­na przez spadkodawcę.

Poważ­ne nie­bez­pie­czeń­stwo w przy­pad­ku testa­men­tów „holo­gra­ficz­nych” sta­no­wi subiek­tyw­ność języ­ka uży­wa­ne­go przez piszą­ce­go. Ter­mi­no­lo­gia praw­ni­cza doty­czą­ca testa­men­tów ma utar­te i spe­cy­ficz­ne zna­cze­nie. W przy­pad­ku uży­wa­nia języ­ka potocz­ne­go, inter­pre­ta­cja czy­ta­ją­ce­go może być inna od inten­cji piszą­ce­go. Jeże­li jest to język bar­dzo mało kon­kret­ny, doku­ment pisa­ny odręcz­nie może w ogó­le nie być zakla­sy­fi­ko­wa­ny jako testament.

Dla czy­tel­ni­ka pol­skie­go waż­nym i inte­re­su­ją­cym fak­tem powin­no być to, iż testa­ment „holo­gra­ficz­ny” jest for­mą, któ­rą rów­nież pol­skie pra­wo dopusz­cza i hono­ru­je na potrze­by dzie­dzi­cze­nia testa­men­to­we­go w Pol­sce. Nie ma rów­nież wymo­gu aby taki testa­ment był spo­rzą­dzo­ny w języ­ku polskim.

Janusz Puzniak
Bar­ri­ster and Solicitor
416–999-3023