Departament Global Affairs Canada wydał maksymalnie 135 mln na program Modernizing Agriculture in Ghana (MAG). Jego kluczowym elementem było przekazanie ghańskim służbom doradztwa rolniczego 3196 motocykli, 266 samochodów typu double-cabin pickup oraz 16 terenowych kombi. Program, rozpoczęty w lutym 2017 roku i formalnie trwający do marca 2027, miał unowocześnić system doradztwa rolniczego, zwiększyć dostęp rolników do wiedzy i podnieść produktywność.
Według oficjalnych danych ghańskiego Ministerstwa Żywności i Rolnictwa oraz dokumentów Global Affairs Canada, motocykle i pojazdy trafiły do agencji doradztwa rolniczego (Agricultural Extension Agents) w całym kraju. W pierwszych latach program rzeczywiście zwiększył liczbę wizyt doradców u rolników – z około 2,8 mln w 2017 roku do wyższych poziomów w kolejnych latach. Ewaluacja rządowa z 2025/2026 roku oceniła MAG jako program o wysokiej trafności i istotnej skuteczności. Docierał on rocznie do nawet 5,7–5,8 mln rolników (ok. 40 proc. kobiet), “wspierał szkolenia, demonstracje polowe i modernizację szkół rolniczych”.
Gdzie program się wyłożył
Ta sama oficjalna ewaluacja, której fragmenty ujawnił 28 lipca 2026 r. Blacklock’s Reporter na podstawie dokumentów uzyskanych w trybie Access to Information, wskazuje na poważną lukę w planowaniu. Kanada i strona ghańska sfinansowały zakup sprzętu, ale niedostatecznie uwzględniły koszty cyklu życia – paliwo, konserwację, części zamienne i ewentualną wymianę.
Po ustaniu bezpośredniego wsparcia operacyjnego ze strony Kanady agenci zaczęli zgłaszać, że „nie ma funduszy na paliwo do naszych motocykli”. Mobilność doradców spadła, a część działań terenowych została ograniczona lub zawieszona. Ewaluacja oceniła zrównoważoność programu jako jedynie umiarkowaną właśnie z powodu braku zabezpieczenia kosztów bieżących i utrzymania majątku trwałego.
Program nie polegał wyłącznie na rozdawaniu motocykli. Obejmował też wsparcie budżetowe dla ghańskich struktur, szkolenia, modernizację programów nauczania w szkołach rolniczych oraz działania na rzecz równości płci i odporności klimatycznej.
Kontekst polityczny
Projekt powstał jeszcze za rządów Justina Trudeau. Obecnie odpowiada za niego Global Affairs Canada pod kierownictwem minister spraw zagranicznych Anity Anand w rządzie premiera Marka Carneya. Krytycy przedstawiają sprawę jako przykład priorytetów rządu, który wydaje dziesiątki milionów dolarów podatników na infrastrukturę w Afryce, podczas gdy w Kanadzie rośnie presja na usługi publiczne, infrastrukturę i koszty życia.
W praktyce oznacza to, że tysiące motocykli i setki samochodów, kupionych za kanadyjskie pieniądze, w części przypadków stanęły lub jeżdżą znacznie rzadziej, bo zabrakło środków na benzynę i części.
Źródło: Blacklock’s Reporter
