Kosz­ty praw­ne, to jed­no z więk­szych zmar­twień ludzi, któ­rzy zde­cy­do­wa­li się na roz­wód lub sepa­ra­cję i dla­te­go bar­dzo waż­ne jest zaan­ga­żo­wa­nie praw­ni­ka odpo­wied­nie­go dla naszej spra­wy i moż­li­wo­ści finan­so­wych. Powie­rze­nie spra­wy praw­ni­ko­wi jest celo­we szcze­gól­nie wte­dy, gdy do podzia­łu jest znacz­ny mają­tek i ist­nie­ją­ce zobo­wią­za­nia ali­men­ta­cyj­ne, nali­cza­ne są w opar­ciu o znacz­ne docho­dy. Prak­ty­ka dowo­dzi, że rezy­gna­cja z usług praw­ni­ka w takich sytu­acjach,  powo­du­je stra­ty wie­lo­krot­nie prze­kra­cza­ją­ce kosz­ty zaan­ga­żo­wa­nia prawnika.

Praw­nik powi­nien  mieć dobrą repu­ta­cję, wyni­ka­ją­cą ze sku­tecz­no­ści i kosz­tów usług. Nie zna­czy to, że musi  być naj­słyn­niej­szy  w mie­ście. Mniej zna­ni bywa­ją rów­nie sku­tecz­ni, a nie­raz znacz­nie tań­si, gdyż ci reno­mo­wa­ni pobie­ra­ją opła­ty pro­por­cjo­nal­ne do popularności.

Kosz­ty roz­wo­du lub sepa­ra­cji zawsze zale­żą od stop­nia skom­pli­ko­wa­nia spra­wy,  ilo­ści kwe­stii do roz­wią­za­nia i tego w jakim stop­niu stro­ny współ­pra­cu­ją ze sobą. Im wię­cej kwe­stii praw­nych roz­wią­żesz za zgo­dą stron, tym mniej cza­su twój praw­nik poświę­ci na osią­gnię­cie poro­zu­mie­nia. Jed­nak w cza­sie nego­cja­cji z byłym part­ne­rem lub mał­żon­kiem, nale­ży znać pod­sta­wy pra­wa, aby wyne­go­cjo­wa­ne poro­zu­mie­nie było „fair” dla obu stron i ich dzie­ci.  Nie war­to posu­wać się do skraj­no­ści i zgo­dzić się na szyb­kie, ale nie­ko­rzyst­ne warun­ki roz­sta­nia. Wpraw­dzie takie roz­wią­za­nie może zmi­ni­ma­li­zo­wać kosz­ty usług praw­nych, ale pod wzglę­dem cało­ścio­wym może oka­zać się  kosz­tow­niej­sze niż wyna­ję­cie prawnika.

Wybierz praw­ni­ka odpo­wied­nie­go dla two­jej spra­wy i budże­tu. Poroz­ma­wiaj z przy­ja­ciół­mi, któ­rzy mają za sobą doświad­cze­nie sepa­ra­cji czy roz­wo­du i poproś o sto­sow­ne reko­men­da­cje, zadzwoń do Law Socie­ty of Upper Cana­da — Lawy­er Refe­ral Servi­ce (1–800-268‑8326 or 416–947-3330) i poproś o nazwi­ska praw­ni­ków rodzin­nych w two­jej oko­li­cy.  Ser­wis jest bez­płat­ny, a praw­ni­cy, do któ­rych będziesz skie­ro­wa­ny, ofe­ru­ją pół­go­dzin­ne spo­tka­nie gratis.

Przed pod­ję­ciem decy­zji poroz­ma­wiaj z wię­cej niż jed­nym praw­ni­kiem. Nie musisz wybrać pierw­sze­go, z któ­rym się spo­tkasz. Nie wszy­scy praw­ni­cy są tacy sami pod wzglę­dem umie­jęt­no­ści i inte­rak­cji z klien­ta­mi. Twój praw­nik powi­nien być kom­pe­tent­ny, taki na jakie­go cię stać i z któ­rym będziesz czuł się dobrze w cza­sie spo­tkań. Waż­ne jest byś mu ufał i swo­bod­nie roz­ma­wiał o spra­wach oso­bi­stych. Pamię­taj, że naj­praw­do­po­dob­niej upły­nie dużo cza­su do osią­gnię­cia osta­tecz­nych roz­wią­zań i wie­le razy będziesz się z nim kontaktował.

War­to jest zapła­cić praw­ni­ko­wi za kon­sul­ta­cję, gdyż dobra kon­sul­ta­cja ukie­run­ko­wu­je dzia­ła­nia, pozwa­la na racjo­nal­ne postę­po­wa­nie oraz oszczę­dza wie­le cza­su i pie­nię­dzy. Trzy­dzie­ści do sześć­dzie­się­ciu minut roz­mo­wy może zra­cjo­na­li­zo­wać two­je postę­po­wa­nie i ocze­ki­wa­nia, zmniej­szyć stres i kosz­ty.  Masz wte­dy moż­li­wość zada­wa­nia pytań, zdo­by­cia infor­ma­cji i roz­sąd­nej oce­ny two­jej spra­wy. Dobra kon­sul­ta­cja pozwo­li ci lepiej zro­zu­mieć, co w two­jej spra­wie jest waż­ne, a co w sen­sie praw­nym jest bez zna­cze­nia. Nie będziesz tra­cił cza­su swe­go i praw­ni­ka na nie­istot­ne rozważania.

Nim zde­cy­du­jesz się na praw­ni­ka, zadaj mu jak naj­wię­cej pytań. Sta­raj się dowie­dzieć, w jaki spo­sób zamie­rza pro­wa­dzić two­ją spra­wę i jaką ma staw­kę godzi­no­wą.  Pamię­taj jed­nak, że nie zawsze moż­na traf­nie prze­wi­dzieć wszyst­kie wydat­ki. Zale­żą one od prze­bie­gu spra­wy i czę­sto są nie­moż­li­we do prze­wi­dze­nia w trak­cie wstęp­nej roz­mo­wy.  Osta­tecz­ne kosz­ty zale­żą w dużej mie­rze od zacho­wa­nia się stron.  W spra­wach rodzin­nych na nie­uchron­ne pyta­nie „Ile to będzie wszyst­ko razem kosz­to­wać?” Czę­sto nie moż­na udzie­lić pre­cy­zyj­nej albo nawet przy­bli­żo­nej odpowiedzi.

Przed przy­ję­ciem spra­wy praw­nik da ci do pod­pi­sa­nia reta­iner agre­ement, czy­li umo­wę pomię­dzy klien­tem a praw­ni­kiem, regu­lu­ją­cą warun­ki, na jakich będzie cię repre­zen­to­wał.  Prze­czy­taj ją uważ­nie i nie wahaj się zada­wać pytania.

 

Jak ogra­ni­czyć kosz­ty prawne.

Masz już praw­ni­ka. Teraz zadbaj o sen­sow­ne obni­że­nie kosz­tów spra­wy. Zasto­so­wa­nie niżej wymie­nio­nych wska­zań pozwo­li ci na to, bez obni­ża­nia jako­ści usługi:

Bądź zor­ga­ni­zo­wa­ny i dobrze przy­go­to­wa­ny do każ­dej roz­mo­wy z prawnikiem.

Zanim popro­sisz praw­ni­ka o wyja­śnie­nie ci następ­ne­go kro­ku w two­jej spra­wie, poczy­taj o tym  w inter­ne­cie albo mate­ria­łach otrzy­ma­nych od praw­ni­ka.  Spę­dzisz wte­dy mniej cza­su, zada­jąc praw­ni­ko­wi pytania.

Przy­go­tuj, w posta­ci pisem­nej, infor­ma­cje o fak­tach istot­nych dla spra­wy. Wcze­śniej poproś praw­ni­ka o poin­for­mo­wa­nie cię, jakie fak­ty są istot­ne a jakie nie mają znaczenia.

Infor­ma­cje przy­go­tuj, pisząc na maszy­nie lub kom­pu­te­rze. Praw­nik wyce­nia poświę­co­ny ci czas, a  czy­ta­nie odręcz­ne­go pisma pochła­nia go wię­cej. Dobrze jest opi­sy­wać fak­ty w porząd­ku chro­no­lo­gicz­nym.  Zacznij od pierw­sze­go wyda­rze­nia, podaj datę, opisz sytu­acje, podaj dowo­dy, doku­men­ty i świad­ków, ponu­me­ruj opi­sy­wa­ne wyda­rze­nia i doku­men­ty tak, by z sobą korespondowały.

Praw­ni­ko­wi daj doku­men­ty sta­ran­nie zor­ga­ni­zo­wa­ne, ze spi­sem tre­ści i w trzech kopiach, a jed­ną pozo­staw sobie. W ten spo­sób oszczę­dzasz czas praw­ni­ka i jego per­so­ne­lu, a tym samym swo­je koszty.

Klien­ci czę­sto przy­sy­ła­ją doku­men­ty przez e‑mail.  Meto­da ta wła­ści­wie użyt­ko­wa­na, jest  bar­dzo efek­tyw­nym spo­so­bem dostar­cza­nia praw­ni­ko­wi doku­men­tów (ale zawsze ist­nie­je ryzy­ko, że e‑mail nie jest w 100% taj­ny).  Aby zaosz­czę­dzić czas i pie­nią­dze, nale­ży pamię­tać, że wysy­ła­nie przez e‑mail zdjęć doku­men­tów nie jest dobrym pomy­słem.  Dru­ko­wa­nie zdjęć jest znacz­nie droż­sze, gdyż tło jest z regu­ły sza­re i zuży­wa dodat­ko­wy tusz (nawet 10 razy wię­cej niż wydru­ko­wa­nie tek­stu na bia­łym tle). Kopio­wa­nie zdjęć (a w spra­wach praw­nych wie­lo­krot­ne kopio­wa­nie jest nor­mą) jest nie tyl­ko droż­sze, ale kopie zdjęć są mało czy­tel­ne.  Czę­sto klien­ci foto­gra­fu­ją doku­men­ty bez roz­pi­na­nia ich, przez co są one nie­kom­plet­ne.  Jeże­li doku­men­ty są foto­gra­fo­wa­ne stro­na po stro­nie (doty­czy do rów­nież ska­no­wa­nia), to ukła­da­nie ich we wła­ści­wej kolej­no­ści pochła­nia cen­ny czas, zwłasz­cza jeże­li nume­ry stron nie są widocz­ne.  Dla­te­go doku­men­ty prze­sy­ła­ne przez e‑mail, naj­le­piej jest ska­no­wać tak, aby każ­dy doku­ment sta­no­wił osob­ny plik.  Jeże­li wysy­ła się je stro­na po stro­nie, to nale­ży upew­nić się, że tytuł doku­men­tu i nume­ry stron są widocz­ne na każ­dej stro­nie lub tytu­le pli­ku.  Jeże­li takie ska­no­wa­nie doku­men­tu jest nie­moż­li­we, to lepiej wysłać go fak­sem lub zosta­wić kopie w biu­rze prawnika.

Sta­raj się nie anga­żo­wać praw­ni­ka do roz­pa­try­wa­nia zbęd­nych doku­men­tów i infor­ma­cji. Czas poświę­co­ny two­jej spra­wie przez praw­ni­ka jest pro­por­cjo­nal­ny do gru­bo­ści teczek z dokumentami.

Ze swo­im praw­ni­kiem bądź uczci­wy. Zata­je­nie lub znie­kształ­ce­nie fak­tów i rela­cji może spo­wo­do­wać dodat­ko­we kom­pli­ka­cje w prze­bie­gu spra­wy, dodat­ko­we kosz­ty i odda­le­nie się ter­mi­nu zakoń­cze­nia.  Spo­tka­nie z praw­ni­kiem lub roz­mo­wa tele­fo­nicz­na z nim z regu­ły pochła­nia­ją  czas, za któ­ry pła­cisz.                 W spo­sób prze­my­śla­ny korzy­staj z e‑maila. Wymia­na e‑maili rów­nież kosz­tu­je.  Jeże­li masz pyta­nia, zasta­nów się, jaka for­ma komu­ni­ka­cji z praw­ni­kiem pozwo­li na zaosz­czę­dze­nie czasu.

Bez wyraź­nej, prze­my­śla­nej potrze­by nie tele­fo­nuj do praw­ni­ka.  Opła­ta praw­ni­ka wyno­si od trzy­stu do pię­ciu­set dola­rów za godzi­nę. Pięt­na­sto­mi­nu­to­wa roz­mo­wa może kosz­to­wać od sie­dem­dzie­się­ciu pię­ciu do stu dwu­dzie­stu pię­ciu  dola­rów (plus poda­tek). Kosz­ty rosną szyb­ko. Przed decy­zją dobrze zasta­nów się nad koniecz­no­ścią takiej roz­mo­wy. W wie­lu przy­pad­kach, dla pod­trzy­ma­nia na duchu, wystar­czy roz­mo­wa z kimś bliskim.

Gdy roz­mo­wa z praw­ni­kiem jest koniecz­na, zapla­nuj ją sta­ran­nie.  Spisz wszyst­kie pyta­nia, któ­re chcesz mu zadać i infor­ma­cje, któ­re chcesz prze­ka­zać.  Ogra­ni­cza to czas poświę­co­ny  przez praw­ni­ka, a więc i kosz­ty sprawy.

Pamię­taj, mogą upły­nąć dni, tygo­dnie a nawet mie­sią­ce nim coś wyda­rzy się w two­jej spra­wie. Nie bądź nie­cier­pli­wy, o wszel­kich zmia­nach praw­nik nie­zwłocz­nie cię poin­for­mu­je. Sta­ran­nie czy­taj każ­dy rachu­nek praw­ni­ka i jeśli trze­ba, proś o wyjaśnienia.

Roz­wód lub sepa­ra­cja to bez wąt­pie­nia trau­ma­tycz­ne i bole­sne wyda­rze­nia.  Pamię­taj, że zada­niem two­je­go praw­ni­ka nie jest wyci­sza­nie two­ich emo­cji. Jeże­li musisz się po pro­stu wyga­dać lub wypła­kać,  roz­waż zna­le­zie­nie tera­peu­ty lub kogoś bliskiego.

Praw­nik ma być obiek­tyw­nym adwo­ka­tem two­ich inte­re­sów. Jego celem jest poro­zu­mie­nie się z two­im byłym part­ne­rem. Zawsze bierz pod uwa­gę to, co możesz zyskać lub stra­cić przez prze­cią­ga­nie spra­wy. Każ­de two­je sta­no­wi­sko decy­du­je o stop­niu skom­pli­ko­wa­nia lub uprosz­cze­nia prze­bie­gu spra­wy, tj. o cza­sie jej trwa­nia, a więc i kosz­tach. Przy każ­dej decy­zji prze­dłu­ża­ją­cej spra­wę, roz­waż jej celo­wość i zasta­nów się, czy nie jest to tyl­ko robie­nie na złość byłe­mu part­ne­ro­wi. Takie dzia­ła­nia zwięk­sza­ją kosz­ty two­je i jego.

Roz­waż polu­bow­ne zała­twie­nie spra­wy. Poro­zu­mie­nie wyne­go­cjo­wa­ne z praw­ni­kiem stro­ny prze­ciw­nej, jest dużo tań­sze od  roz­strzy­gnięć sądo­wych. W przy­pad­ku uczci­we­go poro­zu­mie­nia, nie ma potrze­by kie­ro­wa­nia spra­wy do sądu.

Wszyst­kie swo­je oba­wy, rów­nież te zwią­za­ne z kosz­ta­mi, prze­dys­ku­tuj z praw­ni­kiem. Praw­ni­cy wie­dzą, że pro­ce­sy praw­ne są dro­gie i cza­sa­mi są w sta­nie zapro­po­no­wać twór­cze roz­wią­za­nie, co nie zna­czy, że obni­żą cenę swo­jej pracy.

Zapy­taj swo­je­go praw­ni­ka o to, co możesz zro­bić, aby obni­żyć kosz­ty praw­ne i dosto­suj się do jego wska­zó­wek.  Zrób to,  co ci radzi, ale nie myśl, że możesz go zastąpić.

Moni­ka J. Curyk

Bar­ri­ster & Soli­ci­tor, Nota­ry Public

289.232.6166

Mis­sis­sau­ga, Onta­rio, Kanada

        Treść niniej­sze­go arty­ku­łu w żad­nym wypad­ku nie powin­na być trak­to­wa­ne jako pora­da praw­na.  Celem arty­ku­łu jest wyłącz­nie udzie­le­nie ogól­nych informacji.