„NBP będzie bro­nił wol­no­ści wybo­ru oby­wa­te­la i bez­pie­czeń­stwa płat­no­ści w ska­li całe­go pań­stwa, a kie­ru­nek tych dzia­łań okre­śli Naro­do­wa Stra­te­gia Bez­pie­czeń­stwa Obro­tu Gotów­ko­we­go” – stwier­dził w wystą­pie­niu  Pre­zes NBP, pod­czas VII Kon­gre­su Obsłu­gi Gotówki

Poni­żej prze­sta­wia­my naj­waż­niej­sze tezy z wystą­pie­nia  pre­ze­sa NBP Ada­ma Glapińskiego:

§ Gotów­ka odgry­wa klu­czo­wą rolę w sys­te­mie eko­no­micz­nym, w tym w jego pod­sys­te­mach: mone­tar­nym i finan­so­wym. Jest tak, ponie­waż gotów­ka, fizycz­ny pie­niądz emi­to­wa­ny przez bank cen­tral­ny, jest praw­nym środ­kiem płat­ni­czym, co ozna­cza, że posia­da moc uwal­nia­nia od zobo­wią­zań, czy­li z mocy pra­wa nie moż­na odmó­wić jej przyjęcia.

§ Ponie­waż zarów­no w Pol­sce, jak i w wie­lu innych kra­jach oby­wa­te­le chcą uży­wać tej for­my pie­nią­dza, eli­mi­na­cja gotów­ki była­by dzia­ła­niem sprzecz­nym ze spo­łecz­ny­mi ocze­ki­wa­nia­mi. I sprzecz­ne z inte­re­sem publicz­nym. Dla­te­go też bank cen­tral­ny dla zapew­nie­nia rów­no­wa­gi gospo­dar­czej musi zaspo­ka­jać popyt na praw­ny śro­dek płat­ni­czy jakim jest gotów­ka. W tej roli – gotów­ki nic nie zastąpi.

§ Jak wyni­ka z badań NBP 76 proc. Pola­ków, to jest zde­cy­do­wa­na więk­szość, wska­zu­je, że gotów­ka jest potrzeb­na w gospodarce.

§ W Pol­sce w ubie­głym roku po wybu­chu pan­de­mii popyt na gotów­kę wzrósł gwał­tow­nie. Dość powie­dzieć, że mamy dzi­siaj w obie­gu oko­ło 350 mld zł gotów­ki, licząc razem z kasa­mi ban­ków. A na koniec 2019 r. kwo­ta ta wyno­si­ła nie­ca­łe 240 mld zł. […] NBP w peł­ni zaspo­ko­ił popyt na gotów­kę. To wła­śnie mia­łem na myśli, mówiąc publicz­nie, że gotów­ki mamy nie­prze­bra­ne ilo­ści i że pie­nię­dzy nam nie zabraknie.

§ […] zaspo­ka­ja­nie popy­tu na gotów­kę przez bank cen­tral­ny sta­bi­li­zu­je gospo­dar­kę zarów­no w mikro‑, jak i w makro­ska­li. Jest klu­czo­we w sytu­acjach awa­ryj­nych, gdy sys­te­my płat­no­ści bez­go­tów­ko­wych z jakichś powo­dów zawo­dzą. Jak powie­dzia­łem, bez­pie­czeń­stwo obro­tu gospo­dar­cze­go, jaki zapew­nia gotów­ka, jest klu­czo­we dla funk­cjo­no­wa­nia każ­de­go współ­cze­sne­go sys­te­mu eko­no­micz­ne­go. Z tym poczu­ciem wol­no­ści, jakie daje gotów­ka, wią­że się też kwe­stia ano­ni­mo­wo­ści doko­ny­wa­nia roz­li­czeń pie­nięż­nych. To bar­dzo waż­ne w gospo­dar­ce ryn­ko­wej, opar­tej prze­cież na swo­bo­dzie wybo­ru eko­no­micz­ne­go, tak przez przed­się­bior­ców, jak i kon­su­men­tów. Oczy­wi­ście jak zawsze z ano­ni­mo­wo­ścią gotów­ki też mogą wią­zać się okre­ślo­ne pro­ble­my, np. jej wyko­rzy­sty­wa­nie w sza­rej stre­fie, przy uni­ka­niu pła­ce­nia podat­ków. Trze­ba wal­czyć z pato­lo­gia­mi, oczy­wi­ście, ale nie z gotówką.

§ Widzi­my zatem, że gotów­ka odgry­wa klu­czo­wą rolę w funk­cjo­no­wa­niu gospo­dar­ki. Ist­nie­nie gotów­ki jest stra­te­gicz­nym skład­ni­kiem całe­go sys­te­mu gospo­dar­cze­go – zarów­no dla kon­su­men­tów, jak i biz­ne­su. Zli­kwi­do­wać praw­ne­go środ­ka płat­ni­cze­go nie moż­na ze wzglę­du na jego sta­bi­li­zu­ją­cą rolę.

§ […] otwie­ra­jąc ubie­gło­rocz­ny Kon­gres Obsłu­gi Gotów­ki, ogło­si­łem roz­po­czę­cie prac nad Naro­do­wą Stra­te­gią Bez­pie­czeń­stwa Obro­tu Gotów­ko­we­go. Dzi­siaj z dużą satys­fak­cją chciał­bym Pań­stwa poin­for­mo­wać, że pra­ce nad nią dobie­ga­ją koń­ca. Pro­jekt Naro­do­wej Stra­te­gii został już opra­co­wa­ny i w listo­pa­dzie bie­żą­ce­go roku będzie przed­ło­żo­ny przez Radę ds. Obro­tu Gotów­ko­we­go do akcep­ta­cji przez Zarząd NBP.

§ Sku­pie­nie w jed­nym celu przed­sta­wi­cie­li insty­tu­cji i innych pod­mio­tów zawo­do­wo zaj­mu­ją­cych się obro­tem gotów­ko­wym, tj. zarów­no ze stro­ny NBP, jak rów­nież innych insty­tu­cji sek­to­ra publicz­ne­go i ryn­ko­wych inte­re­sa­riu­szy, umoż­li­wi­ło zaak­cen­to­wa­nie i spoj­rze­nie sze­ro­ko na zagad­nie­nia wzmac­nia­ją­ce bez­pie­czeń­stwo obro­tu gotów­ko­we­go, do któ­re­go nale­żą m.in. powszech­na akcep­ta­cja, nie­utrud­nio­na dostęp­ność gotów­ki dla klien­tów ban­ków, nie­za­kłó­co­ne zaopa­try­wa­nie ryn­ku w walu­tę pol­ską, bez­pie­czeń­stwo fizycz­ne bank­no­tów i monet oraz odpor­ność sys­te­mów IT na cybe­rza­gro­że­nia. W każ­dym z tych obsza­rów zre­ali­zo­wa­ne zosta­ły już przed­się­wzię­cia zmie­rza­ją­ce do zwięk­sze­nia bez­pie­czeń­stwa gotów­ki, obni­że­nia kosz­tów czy wzmoc­nie­nia efek­tyw­no­ści funk­cjo­no­wa­nia obro­tu gotów­ko­we­go. Stra­te­gia będzie mia­ła na celu sko­or­dy­no­wa­nie dal­szych dzia­łań oraz nada­nie im wspól­nych ram operacyjnych.

§ W zakre­sie akcep­ta­cji gotów­ki odno­to­wa­no już zre­ali­zo­wa­ne dzia­ła­nia legi­sla­cyj­ne w posta­ci nowe­li­za­cji usta­wy o usłu­gach płat­ni­czych. […] Uchwa­lo­na przez Sejm RP Usta­wa z dnia 17 wrze­śnia 2021 r. o zmia­nie Usta­wy o usłu­gach płat­ni­czych wpro­wa­dza z dniem 5 listo­pa­da br. praw­ny obo­wią­zek akcep­ta­cji płat­no­ści z wyko­rzy­sta­niem bank­no­tów i monet emi­to­wa­nych przez Naro­do­wy Bank Polski”.

§ Poziom gotów­ki w obie­gu, o któ­rym mówi­łem, to wynik suwe­ren­nych wybo­rów Pola­ków, a nie­zmien­nym celem NBP jest, aby każ­dy Polak mógł sam, swo­bod­nie decy­do­wać, w jakiej for­mie gro­ma­dzi oszczęd­no­ści: w gotów­ce, na rachun­kach w ban­ku czy jesz­cze w inny spo­sób. I w jakiej for­mie doko­nu­je płat­no­ści. Dla­te­go NBP będzie bro­nił wol­no­ści wybo­ru oby­wa­te­la i bez­pie­czeń­stwa płat­no­ści w ska­li całe­go pań­stwa, a kie­ru­nek tych dzia­łań okre­śli Naro­do­wa Stra­te­gia Bez­pie­czeń­stwa Obro­tu Gotówkowego.

Naro­do­wy Bank Pol­ski jest patro­nem hono­ro­wym VII Kon­gre­su Obsłu­gi Gotówki.