W sobo­tę 20 listo­pa­da zmarł Edward  Zyman (ur. 20 maja 1943 w Dobro­mie­rzu) – pol­ski poeta, pro­za­ik, kry­tyk lite­rac­ki, publi­cy­sta i wydaw­ca, publi­ku­ją­cy tak­że pod licz­ny­mi pseu­do­ni­ma­mi i kryp­to­ni­ma­mi, m.in.: (e.z.); ez; ezet; Marian Chu­dzik, Krzysz­tof M. Jasie­wicz, Piotr Nowicki

Poni­żej życio­rys za Wikipedia

Uro­dził się 20 maja 1943 r. we wsi Dobro­mierz (w daw­nym woj. kie­lec­kim) jako trze­ci syn Fran­cisz­ka Zyma­na i Kla­ry z d. Smolich.

W 1948 r. rodzi­na prze­pro­wa­dzi­ła się do Radom­ska, gdzie uczęsz­czał do szko­ły pod­sta­wo­wej i śred­niej. W 1962 ukoń­czył II Liceum Ogól­no­kształ­cą­ce (dziś im. Krzysz­to­fa Kami­la Baczyń­skie­go) i roz­po­czął stu­dia na Wydzia­le Filo­zo­ficz­no-Histo­rycz­nym Uni­wer­sy­te­tu Jagiel­loń­skie­go, któ­re ukoń­czył w 1967, uzy­sku­jąc tytuł magi­stra socjo­lo­gii. Jako uczeń szko­ły śred­niej zwią­zał się z Gru­pą Lite­rac­ką przy Powia­to­wym Domu Kul­tu­ry w Radom­sku  Przy­stą­pił też do Kore­spon­den­cyj­ne­go Klu­bu Mło­dych Pisa­rzy przy Zarzą­dzie Woje­wódz­kim Związ­ku Mło­dzie­ży Wiej­skiej w Łodzi. Publi­ko­wał w tym cza­sie w jed­nod­niów­ce Gru­py „Wizy­tów­ki” i „Gaze­cie Radomsz­czań­skiej”. Za wła­ści­wy debiut poetyc­ki uwa­ża druk wier­sza „Kto to jest mat­ka” na łamach łódz­kiej jed­nod­niów­ki „Z tej stro­ny” (1961). Jako pro­za­ik debiu­to­wał w „Tygo­dni­ku Kul­tu­ral­nym” opo­wia­da­niem „Mat­ka” (1965), jako kry­tyk recen­zją tomu repor­ta­ży Salo­mo­na Łasti­ka Trud­ne dzie­ci („Wycho­wa­nie” 1966, nr 1). W latach 1967–1978 pra­co­wał w prze­my­śle hut­ni­czym. W tym cza­sie wstą­pił do PZPR. W 1978 prze­szedł do pra­cy dzien­ni­kar­skiej. Począt­ko­wo był publi­cy­stą w Redak­cji Wido­wisk Teatral­nych i Publi­cyst­ki Kul­tu­ral­nej w kato­wic­kim Ośrod­ku TVP, w latach 1979–1981 zastęp­cą kie­row­ni­ka Redak­cji Lite­rac­kiej w Roz­gło­śni Pol­skie­go Radia w Kato­wi­cach. W latach 70. uczest­ni­czył w dzia­łal­no­ści Kore­spon­den­cyj­ne­go Klu­bu Mło­dych Pisa­rzy jako wice­prze­wod­ni­czą­cy ośrod­ka kato­wic­kie­go, póź­niej jako wice­prze­wod­ni­czą­cy i prze­wod­ni­czą­cy Rady Kra­jo­wej tej organizacji.

 

Od 1980 współ­pra­co­wał z fil­mem (jako jeden z dwóch kie­row­ni­ków lite­rac­kich Zespo­łu Fil­mo­we­go „Sile­sia”) i pra­są nie­za­leż­ną. Reda­go­wał „Tygo­dnik Kato­wic­ki”, pismo Zarzą­du Regio­nu Ślą­sko-Dąbrow­skie­go NSZZ „Soli­dar­ność”, uka­zu­ją­ce się poza cen­zu­rą, na łamach któ­re­go zamie­ścił m.in. cykl repor­ta­ży o pacy­fi­ka­cji radom­skich pro­ce­sów spo­łecz­nych w czerw­cu 1976. Prze­wod­ni­czył Komi­sji Zakła­do­wej w kato­wic­kiej Roz­gło­śni Pol­skie­go Radia”, brał udział w pra­cach Komi­sji Kra­jo­wej NSZZ „Soli­dar­ność” Pra­cow­ni­ków Radia i Telewizji.

W tym­że roku na łamach „Tygo­dni­ka Kato­wic­kie­go” publi­ko­wał cykl repor­ta­ży poświę­co­nych pacy­fi­ka­cji radom­skich pro­te­stów spo­łecz­nych w czerw­cu 1976 (cykl wstrzy­ma­ny po wpro­wa­dze­niu sta­nu wojen­ne­go). W nocy z 12 na 13 grud­nia 1981 został inter­no­wa­ny i do grud­nia 1982 prze­trzy­my­wa­ny w wię­zie­niach i ośrod­kach odosob­nie­nia (Kato­wi­ce, Strzel­ce Opol­skie, Uher­ce, Kiel­ce-Pia­ski, Rze­szów, Nowy Łup­ków ). Usu­nię­ty z pra­cy w Roz­gło­śni Pol­skie­go Radia w try­bie spe­cjal­nym i pozba­wio­ny moż­li­wo­ści wyko­ny­wa­nia zawo­du, w mar­cu 1983 wyemi­gro­wał wraz z rodzi­ną do Kana­dy, gdzie wkrót­ce stał się jed­nym z czo­ło­wych ani­ma­to­rów i orga­ni­za­to­rów pol­skie­go życia lite­rac­kie­go. Począt­ko­wo miesz­kał w Cal­ga­ry (Alber­ta), gdzie współ­two­rzył pol­ski pro­gram tele­wi­zyj­ny, reda­go­wał „Biu­le­tyn Polo­nij­ny” a w 1984 „Dia­lo­gi” – kwar­tal­nik Kon­gre­su Polo­nii Kana­dyj­skiej Okrę­gu Alber­ta uka­zu­ją­cy się w Edmon­ton. We wrze­śniu 1984 prze­niósł się do Toron­to; tu do 1988 peł­nił funk­cję redak­to­ra naczel­ne­go tygo­dni­ka Związ­ku Naro­do­we­go Pol­skie­go w Kana­dzie „Głos Pol­ski- Gaze­ta Pol­ska”, a następ­nie w 1988–89 redak­to­ra „Gaze­ty” oraz od 1988 współ­au­to­ra i współ­pro­du­cen­ta coty­go­dnio­we­go pol­skie­go pro­gra­mu tele­wi­zyj­ne­go („Polish Stu­dio”). W 1989–2003 pro­wa­dził samo­dziel­ną dzia­łal­ność biz­ne­so­wą. W mię­dzy­cza­sie (1999–2000) peł­nił funk­cję pre­ze­sa Polish Com­mu­ni­ty Media Cor­po­ra­tion, wydaw­cy „Związ­kow­ca”. Pra­ce lite­rac­kie i publi­cy­stycz­ne publi­ko­wał na łamach wie­lu pol­skich cza­so­pism emi­gra­cyj­nych, m.in. „Kro­ni­ki” (Kopen­ha­ga-Oslo-Sztok­holm, 1983–84), wyda­wa­nych w Lon­dy­nie: „Pul­su” (1983), „Dzien­ni­ka Pol­skie­go i Dzien­ni­ka Żoł­nie­rza ” (1985) i „Eks­pre­sji” (2014), dodat­ku do nowo­jor­skie­go „Dzien­ni­ka Pol­skie­go” „Prze­gląd Pol­ski” (1984, 1996–2015, z prze­rwa­mi; tu licz­ne recen­zje, szki­ce, pole­mi­ki, wywia­dy z pisa­rza­mi ), „Sla­vic and East Euro­pe­an Per­for­man­ce” (Nowy Jork, 1999), „Dia­lo­gów” (Edmon­ton, 1984), „Akcen­tów” (Cal­ga­ry, 1992–93), „Books in Cana­da” (Toron­to, 1998), „Dzien­ni­ka Związ­ko­we­go” (Chi­ca­go, 2006–2007) oraz toron­toń­skich pism pol­sko­ję­zycz­nych: „Echa Tygo­dnia” (1983–84), „Związ­kow­ca” (1983–84, 1998–2001; tu sta­ły cykl recen­zji lite­rac­kich Z mojej pół­ki), „Gło­su Pol­skie­go” (1984–1988; tu sta­ły felie­ton Tek­sty i kon­tek­sty oraz rubry­ka Z życia Polo­nii. Kro­ni­ka towa­rzy­ska i poli­tycz­na), „Gaze­ty” (1988–89; tu sta­ły felie­ton Pod prąd oraz rubry­ka Kro­ni­ka towa­rzy­ska i poli­tycz­na Polo­nii), „Maga­zy­nu Husarz” (1998), „Dzien­ni­ka” (2001–2003; tu sta­łe cykle: Polo­nij­ny par­nas lite­rac­ki i Wier­sze z mojej pół­ki oraz pod pseud. Marian Chu­dzik corocz­ne saty­rycz­ne Szop­ki nowo­rocz­ne), „Goń­ca” (2004–2005, 2007-11, z prze­rwa­mi) i „Mer­ku­riu­sza Pol­skie­go” (2011, 2015). Nale­żał do człon­ków-zało­ży­cie­li dzia­ła­ją­cej od 1988 w Toron­to Fun­da­cji Wła­dy­sła­wa i Nel­li Turzań­skich, któ­rej został wice­prze­wod­ni­czą­cym. Od 1995 był pre­ze­sem Pol­skie­go Fun­du­szu Wydaw­ni­cze­go w Kana­dzie. Reda­go­wał kil­ka­dzie­siąt opu­bli­ko­wa­nych przez ten Fun­dusz tomów wier­szy, wspo­mnień, repor­ta­ży i felie­to­nów oraz współ­re­da­go­wał pismo lite­rac­kie „Nowy Prąd” (1998, 2003). Był auto­rem coty­go­dnio­we­go maga­zy­nu lite­rac­ko-muzycz­ne­go Wier­szem i pro­zą, emi­to­wa­ne­go przez Pol­skie Radio Toron­to (1998). Po 1989 nawią­zał współ­pra­cę z pisma­mi uka­zu­ją­cy­mi się w kra­ju, publi­ku­jąc wier­sze, opo­wia­da­nia, recen­zje, szki­ce i arty­ku­ły publi­cy­stycz­ne na łamach „Akcen­tu” (2002, 2009, 2015, 2018), „Archi­wum Emi­gra­cji” (1999, 2012), „Deda­la” (2004), „Fra­zy” (2002–18, z prze­rwa­mi; tu w 2004–2007 sta­ły cykl Wier­sze z mojej pół­ki), „Lubli­na. Kul­tu­ry i Spo­łe­czeń­stwa” (2012), „Migo­tań, Prze­ja­śnień” (2012–2013, 2016), „Świę­to­krzy­skie­go Kwar­tal­ni­ka Lite­rac­kie­go” (2007, 2013), „Rado­sto­wej” (2007), „Twór­czo­ści” (2010, 2016)) i „Migo­ta­niach” (2016). W 2007 został człon­kiem SPP. W 2011 otrzy­mał nagro­dę Związ­ku Pisa­rzy Pol­skich na Obczyź­nie (2011). Wyróż­nio­ny odzna­ką hono­ro­wą „Zasłu­żo­ny dla Kul­tu­ry Pol­skiej” (2010).

W 1962 oże­nił się z Anną Bogu­sła­wą Nowak, pra­cow­nicz­ką admi­ni­stra­cji medycz­nej; miał tro­je dzie­ci: Iwo­nę (ur. 1963), Pio­tra (ur. 1968) i Vic­to­rię (ur. 1986). Miesz­kał w Mississauga.

 

T